قۇمشاعىلداعى قيعاشتىقتار

اكىمدىك اڭگىمەنى اشىق ايتۋدان نەگە تايسالادى؟ قۇمشاعىل – تاراز قالاسىنىڭ ىرگەسىندە قاق ورتاسىنان تەمىرجول ءوتىپ, ەكىگە ءبولىنىپ جاتقان اۋىل. ىرگەدە ۇساق تاس الاتىن ۇلكەن كارەر بولعاندىقتان, ەلدى مەكەن وسىلاي اتالىپ كەتسە كەرەك. قۇمشاعىلدىڭ جامبىل اۋدانىنان ءبولىنىپ, تاراز قالاسىنىڭ قۇرامىنا كىرگەنىنە نەبارى ءۇش-ءتورت جىل بولدى. ارينە, شەكاراسىن وزگەرتىپ, قاناتىنىڭ استىنا العان شاھار باسشىلىعى از ۋاقىتتا بۇل اۋىلدىڭ بار ماسەلەسىن شەشىپ, شامشىراعىن جارقىراتىپ جاعىپ جىبەرمەيتىنى انىق. ايتسە دە «باسىمىزعا باق ورناتسىن دەمەيمىز, بىراق ءبىزدى قالا باسشىلىعىنىڭ وسى ەلدى مەكەنگە دەگەن ەنجارلىعى قىنجىلتادى. سوڭعى جىلداردا اكىمدىك­تىڭ وسى اۋىلدىڭ ماسەلەسىن شەشۋگە دەگەن ىقىلاس, ۇمتىلىسىن بايقاي المادىق», دەيدى قۇمشاعىلدىقتار. «قالامەن قويىنداسىپ جاتسا دا قۇمشاعىلدا ءالى كۇنگە تابيعي گاز ماسەلەسى شەشىلمەگەن. م.دۋلاتوۆ, ق.رىسقۇلبەكوۆ, جەلتوقسان, س.سەيفۋل­لين كو­شە­لەرىنىڭ بىرنەشە بۇرىلىستارى جوندەۋ كورمەگەنىنە تالاي جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. اسفالت توسەلمەگەن, جاڭ­بىر, قار جاۋ­عاندا كوشەمىز بەلۋاردان بات­پاق بولىپ كەتەدى. كوشەلەر جا­رىقتاندىرىلماعاندىقتان, تۇندە مۇندا ادام جۇرۋگە قورقادى. بالالار ويناپ, اسىر سالاتىن, شاعىن فۋتبول وينايتىن, جالپى سپورت الاڭدارى جوق. قۇداي-اۋ, قازىر مۇنداي الاڭدار قالا تۇگىلى اۋدانداردا سالىنىپ جاتىر ەمەس پە؟ ال قۇمشاعىل مۇن­داي جاقسىلىقتاردان قۇر قال­عان. ەڭ بولماسا, بوكس نەمە­سە كۇرەس سەكتسيا­سى اشىلسا ەكەن. №19 مەكتەپتىڭ الدىنداعى ءۇل­كەن كوشەمەن كولىكتەر قاتتى جىل­دامدىقپەن جۇرەدى. بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ەشقانداي شارالار قاراس­تىرىلماعان. قۇمشاعىلدا ءبىر كەزدەرى مادەنيەت ءۇيى بولعان. ەل مەرەكە-جيىنداردا وسى كلۋبتا باس قوسىپ, كونتسەرت كورىپ, ارقا-جارقا بولىپ جاتاتىن. قازىر ول عيماراتتىڭ ورنى دا جوق. ءبىر كاسىپكەرلەر بۇزىپ, كىرپىشىنە دەيىن تاسىپ اكەتكەن. ەندى سول مادەنيەت ءۇيىنىڭ قاجەتتىلىگى كۇن سايىن بىلىنۋدە. بالكىم, سول كاسىپكەرلەردى قايتادان سونداي عيمارات سالىپ بەرۋگە ماجبۇرلەۋ كەرەك شىعار. ءاي, قايدام... اۋىز سۋ قۇبىرى ءجۇردى, بىراق كەيبىر كوشەلەردە, ناقتىراق ايتساق, سەيفۋللين كوشەسىنىڭ كەيبىر بۇرىلىسىنداعى ەسكى قۇبىرلار اۋىستىرىلمادى. ايتىپ ەدىك, ەشكىم قۇلاق اسپادى. وسىنىڭ كەسىرىنەن 20-دان استام ءۇي ەسكى قۇ­بىردان سۋ ءىشىپ وتىر. قۇمشاعىلدا قوقىس تاس­تايتىن ارناۋلى جاشىكتەر, كونتەينەرلەر جوق. اۋىلدىڭ ىرگەسىندەگى مۇناي بازاسىنىڭ جانىنان تاعى دا وسى سالاعا قاتىستى قۇرىلىستار ءجۇرىپ جاتىر. بۇل بازانىڭ اۋىلعا جاقىن ورنالاسۋى تىم قاۋىپتى ەمەس پە؟» دەيدى قۇمشاعىل اۋىلىنىڭ دۋلاتوۆ, رىسقۇلبەكوۆ, جەل­توقسان, سەيفۋللين كوشە­لە­رىنىڭ تۇرعىندارى. ولار بۇل ايتقاندارىن قاعازعا دا تۇسىرگەن ەكەن, باس-اياعى 161 ادام قول قويىپتى. ارينە, ءبىر قاراعاندا, بۇل – ۇلكەن قالاعا جاقىن ورنالاسقان اۋىلداردىڭ كوبىسىنىڭ باسىندا بار ماسەلە. بىراق, كوبىسىندە بار ەكەن دەپ, بۇعان ەنجار قاراۋعا تاعى بولمايدى. بۇل تۇرعىندار «ۇيىمە كومىر ءتۇسىرىپ بەر», بولماسا «وشاعىما وت جاعىپ بەر» دەپ جەكە باسىنىڭ پروبلەماسىن ايتىپ وتىرعان جوق. جاندارىنا باتىپ, كۇن سايىن ازابىن تارتىپ جۇرگەن سوڭ, ەل بولىپ جينالىپ ورتاق ماسەلەنى ايتىپ وتىر. قۇمشاعىلدىڭ باسىنداعى ماسەلەلەردى قاعازعا ءتۇسىرىپ جانە 161 تۇرعىن قول قويعان حات­تىڭ كوشىرمەسىن تاراز قالالىق اكىمدىگىنە جولداپ, ماسەلەنىڭ اق-قاراسىن ايىرىپ بەرۋدى وتىندىك. وبالى نە كەرەك, كوپ ۇزاماي-اق, قالالىق اكىمدىكتىڭ ەكى بولىمىنەن جاۋاپ حات كەلدى. مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى م. جيناقباەۆا ءوز حاتىندا قۇمشاعىلدا ءتۇرلى ءما­دەني ءىس-شارالاردىڭ ۇيىم­داس­تىرىلعانىن تىزبەكتەي كەلە, جىلت ەتكىزىپ اۋىلدان كىتاپحانا فيليالى اشىلعانىن ايتا كەتىپتى. ال مادەنيەت ءۇيىن سالۋ ازىرگە جوسپاردا جوق ەكەن. سونداي-اق, اكىمدىكتىڭ تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىق, جولاۋ­شىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ك. دەمەتباەۆ قىسقا عانا جاۋابىندا بيىل ب. مومىش ۇلى مەن سۋ مۇناراسىنا دەيىنگى كوشەگە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىن ايتۋمەن شەكتەلىپتى. وسىمەن, ءبىتتى. شىنىندا, وسى ەكى حاتتان-اق قۇمشاعىلدىڭ الداعى ۋاقىتتا دا «شەكەسى» قىزا قويمايتىنىن انىق بايقايسىز. «بىلتىر بيتۋم زاۋىتىنىڭ ءتۇتىنى ءبىراز داۋ بولىپ, اۋىلعا تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ارنايى كەلگەن. سوندا «قۇمشاعىلعا 2015 جىلى تابيعي گاز تارتىلادى» دەپ ايتىپ ەدى, سوندا وتىرىك بولعانى ما؟» دەپ اڭ-تاڭ بولىپ وتىر اۋىل تۇرعىندارى. راسىندا, جاۋاپ حاتتاردىڭ ىشىندە تابيعي گاز قاشان كەلەدى, جول قاشان جوندەلەدى, سپورت الاڭدارى, مادەنيەت ءۇيى قاشان سالىنادى, جالپى جوسپاردا بار ما, بۇل تۋرالى ەشقانداي دەرەك جوق. شىنىن ايتۋ كەرەك, ءبىزدىڭ اكىم­دەرگە اشىقتىق, باتىلدىق جەتىس­پەيدى. ايتپەسە, تاراز قالا­سىنىڭ اكىمدىگى ءوتى جارىلىپ كەتسە دە «قۇمشاعىلعا كەلەسى جىلى گاز كەلمەيدى, جول جوندەلمەيدى, باسقا دا تىرلىكتەر اتقارىلمايدى, بىراق, ول جۇمىستار پالەن جىلعا جوس­پارلانعان, سول كەزدە جاسالادى» دەپ اڭگىمەنى اشىق ايتىپ, مالىمەتتىڭ ءبارىن جايىپ سالۋدان نەگە قورقادى؟ جاسىرىپ-جاپقاننان ەل تىنىشتالىپ, داۋ كوتەرمەي باسىلىپ قالادى دەپ ويلاي ما؟ ەڭ بولماعاندا, ەل تىلەپ, سۇراپ جۇرگەن دۇنيەلەرى قاشان قولدارىنا تيەدى, ەكى جىل, بالكىم, بەس جىل, ايتەۋىر, قاشان يگىلىگىن كورەتىندەرىن ءبىلىپ جۇرگەنى دۇرىس ەمەس پە؟ جاسىرىپ-جابۋدان كەيىن جۇرت ناقتى جاعدايدى بىلمەي, ءارتۇرلى الىپ-قاشپا سوزدەرگە جول بەرەدى. ال وسىنى تاراز قالاسىنىڭ اكىمى نۇرجان كالەندەروۆتىڭ قول استىنداعى قىزمەتكەرلەرى تۇسىنە مە؟ شىنىن ايتۋ كەرەك, شاھار باسشىلىعىنىڭ شالا-شارپى جاۋاپ بەرگەن حاتتارىنا تۇسىنگەن دە جوقپىز, قاناعاتتانعان دا جوقپىز. وسىعان قاراپ, قۇمشاعىلدىڭ ماسەلەسىنە قۇلاق اساتىن باسشى ازىرگە بولماي تۇر دەپ وي تۇيۋگە بولاتىنداي. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان». جامبىل وبلىسى.