ءونىمدى ءوندىرۋ بار دا, ىشكى تۇتىنىستان ارتىلعانىن وتكىزۋ بار. بۇل – نارىق تالابى. وتكىزۋ ءۇشىن ەكونوميكالىق جاعىنان قولايلى, قارىم-قاتىناس تۇرعىسىنان جايلى جول-كولىك قاتىناسىنىڭ بولۋى ءتيىس. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان يندۋستريالىق دامۋ ىرعاعىنىڭ ءبىر تەتىگى وسىندا جاتىر دەسەك, مۇنايلى ءارى تەڭىز جاعالاۋىندا ورنالاسۋىنىڭ ءوزى كولىك ءدالىزى بولۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرعان ماڭعىستاۋ وڭىرىندە بۇل ماسەلەلەر قارقىندى قولعا الىنعان.
ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ءا.يسەكەشەۆ ماڭعىستاۋ ولكەسىنە ساپارىندا ءوڭىردىڭ يندۋستريالىق جانە كولىك-لوگيستيكالىق دامۋ اياسىندا جاسالىپ جاتقان جانە جوسپارلانعان جۇمىستار بارىسىمەن تانىسىپ, بىرقاتار كاسىپورىنداردى ارالادى جانە ولارداعى قازىرگى تاڭداعى تىنىس-تىرشىلىككە ءتانتى بولىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن جۇمىسشىلاردىڭ وڭدى حال-احۋالىنا كوز جەتكىزدى.
مينيستر ماڭعىستاۋعا ساپارىن اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتىنان باستاپ, بۇل ايماقتا ءجۇرىپ جاتقان پورتتى سولتۇستىك باعىتقا قاراي كەڭەيتۋ جۇمىستارى بارىسىمەن تانىستى. قازاقستانداعى جالعىز تەڭىز پورتى رەتىندە ساۋدا-ساتتىق, تاسىمال جانە قاتىناس باعىتىندا ءبىراز جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالاعان جانە كەلەشەكتە كورسەتەر قىزمەتىنىڭ كوكجيەگى كەڭەيە تۇسەدى دەپ كۇتىلەتىن اقتاۋ تەڭىز پورتى قازاقستاندى تەڭىز جولى ارقىلى حالىقارالىق جۇك تاسىمالىنا قاتىستىرادى. سۋى قاتپايتىن تەڭىز جاعاسىندا جىل ون ەكى اي تاۋلىك قۇرعاتپاي قىزمەت ەتەتىن پورتتا قۋاتى جىلىنا 10,4 ملن. توننالىق ءتورت مۇناي قۇيۋ ايلاقتارى, جىلدىق قۋاتى 1,5 ملن. توننا قۇرايتىن ءۇش امبەباپ قۇرعاق جۇك تەرمينالى مەن 25 مىڭ توننا استىق ساقتاۋ قويماسى بار 600 مىڭ توننالىق قۋاتتاعى استىق تەرمينالى, سونداي-اق, جىلىنا 1 ملن. توننا جۇك وتكىزە الاتىن مۇمكىندىككە يە پاروم كەشەنى بار. پورتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ونى سولتۇستىك باعىتتا كەڭەيتۋ جانە تەڭىز ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جوسپارلانعان دەسەك, مينيستر ءا.يسەكەشەۆ تەڭىز جاعاسىندا قازىرگى تاڭدا قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان جۇمىستاردى كوردى.
مەردىگەر «نايزا-قۇرىلىس» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ق.ۋۆاتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان كەڭەيتۋ جۇمىستارى ناتيجەسىندە قازىرگى پورت كولەمى سولتۇستىك باعىتقا قاراي تاعى 22 گا جەرگە ۇلعايماق. 60 مىڭ توننا كولەمىندە استىق ساقتايتىن التى قويما, اۋماعى 77 مىڭ شارشى مەتر شاماسىندا كونتەينەرلىك الاڭ مەن كەمەلەر كەلىپ توقتايتىن ءۇش ايلاق ىسكە قوسىلعان سوڭ پورتتىڭ جۇك تاسىمالداۋ قۋاتى ەكى ەسە, ال استىق تاسىمالداۋ قۋاتى 3 ەسە ارتاتىن بولادى. قۇنى 38 ملرد. تەڭگە قۇرايتىن جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەڭبەك الاڭىندا قازىر 390 ادام جۇمىس ىستەۋدە, قىستىڭ شىڭىلتىر ايازىنا قاراماي توقتاۋسىز جۇمىس كورىگىن قىزدىرعان ولار قۇرىلىستى بيىل شىلدە ايىندا ءبىتىرىپ, تاپسىرۋدى مەجەلەپ وتىر.
ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ءا.يسەكەشەۆ قۇرىلىس الاڭىندا كەڭەيتۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرىسىمەن بىرگە, جوبانىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى, جوبا كەستەسى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ كولىك-لوگيستيكالىق دامۋ مۇمكىندىگى تۋرالى تىڭدادى. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋدا كولىكتىك-لوگيستيكالىق تىزبەكتى دامىتۋعا كىرىسكەن ماڭعىستاۋ وبلىسىندا اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتىن كەڭەيتۋمەن بىرگە, قۇرىق پارومدىق كەشەنى مەن ونداعى «بورجاقتى – ەرساي» تەمىرجول قۇرىلىسى قولعا الىندى. سونداي-اق, «جەزقازعان – بەينەۋ» جانە «وزەن – بولاشاق» شەكارالىق تەمىرجول جەلىسىنىڭ اشىلۋى وڭىردە جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمىن ارتتىرعان, ياعني قازاقستاندىق پورت ارقىلى تاسىمالدانعان جۇك كولەمى بيىل وتكەن جىلعىدان 2 پايىزعا ارتىپ, 10,3 ملن. تونناعا جەتكەن. ال تەمىرجول ارقىلى جۇك تاسىمالداۋ دا بىلتىرعىدان 10 پايىز ارتىق كورسەتكىشكە يە.
وزىندىك ارتىقشىلىقتارى, جەڭىلدىكتەرى بار ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ كاسىپكەرلىكتى قولعا الىپ, ەل تۇتىنۋىنا قاجەتتى ءونىم وندىرەمىن دەگەننىڭ تابىس ايماعى دەپ سانالاتىنى بەلگىلى. ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى ينفراقۇرىلىمدىق قامتىلۋمەن بىرگە, قاتارىنا ءتۇرلى جاڭا نىسانداردى تارتىپ, جاڭا كاسىپورىنداردىڭ تۇساۋىن كەسۋ بارىسىندا وڭ ىستەردى جولعا قويىپ كەلەدى. 2000 گا جەرگە سوزىلىپ جاتقان اتالعان ايماق 7 ارنايى بولىكتەرگە, ياعني سۋبايماقتارعا بولىنگەن. وسى بولىكتەردىڭ ازىرگە 20,8 پايىزى ينفراقۇرىلىمدالعان. ايماقتا قازىر سينگاپۋر, يسپانيا, وڭتۇستىك كورەيا, فرانتسيا, نورۆەگيا, يتاليا جانە ازەربايجان سەكىلدى شەتەلدەر ينۆەستورلارى 12 جوباعا قاتىسۋدا. «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا-دا مينيستر ءا.يسەكەشەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا جۋىردا عانا اشىلعان «كيس-اقتاۋ» جشس كاسىپورنىندا بولدى. تەمىر-بەتون ونىمدەرىن ءوندىرىپ, جاڭا تەحنولوگيا نەگىزىندە دايىندالعان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا قاجەتتى قۇرىلىس بۇيىمدارىن دايىنداۋمەن اينالىساتىن جاڭا كاسىپورىننىڭ اشىلۋى قۇرىلىسى كوپ, اسىرەسە, تۇرعىن ءۇي سۇرانىسى جوعارى وڭىردە اتالعان ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋىنا وڭ ىقپال ەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ءا.يسەكەشەۆ ماڭعىستاۋداعى ايتۋلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى, قازاقستانداعى سۇيىق جانە گاز تۇرىندەگى ءمۇساتىر, ءالسىز ازوت قىشقىلى جانە ءمۇساتىر سەليتراسىن وندىرەتىن بىردەن-ءبىر كاسىپورىن – «قازازوت» جشس-ىنە بارىپ, مەملەكەتتىك يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى قاتىسۋشىسى رەتىندە جاڭعىرتۋ جانە قايتا قۇرىلىمداۋدان وتكەن زاۋىتتىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. بۇدان ەكى جىل بۇرىن جۇرگىزىلگەن جاڭعىرتۋدان سوڭ ءمۇساتىر سەليتراسىن جاڭا تەحنولوگيا بويىنشا ءوندىرۋدى ەنگىزگەن, ناتيجەسىندە قۋاتى 50 پايىزعا ۇلعايعان زاۋىتتا 250 مىڭ توننا ءمۇساتىر, 450 مىڭ توننا شاماسىندا ازوتتىق تىڭايتقىش وندىرىلگەن. قۇنى 5 610 ملن. تەڭگە قۇرايتىن جوبا جۇزەگە اسىرىلعان كۇننەن باستاپ مۇندا جۇمىس جاساۋشىلار سانى 30 ادامعا ارتقان. زاۋىتتىڭ حيميالىق ونىمدەرى مەن مينەرالدى تىڭايتقىشتارى, ياعني ءمۇساتىر جانە ءمۇساتىر سەليتراسى ونىمدەرى تاۋ-كەن سالاسىنداعى تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردە جانە اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدا قولدانىلادى. الەمدىك نارىقتا مينەرالدى تىڭايتقىش وندىرۋدەن باسەكەگە قابىلەتتى جانە ءوز ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋشى رەتىندە تانىلعان «قازازوت» جشس ونىمدەرىن رەسەي, ۋكراينا, قىرعىزستان, تۇرىكمەنستان, گرۋزيا, ازەربايجان جانە ليتۆا ەلدەرىنە شىعارىپ كەلەدى.
– وڭىردە جاڭا تەمىرجول جەلىلەرىنىڭ اشىلۋى زاۋىت تىنىسىن اشىپ, كوكجيەگىن كەڭەيتە ءتۇستى. ءونىمدى ەكسپورتتاۋ كولەمى ارتتى. ەندى تۇرىكمەنستان ارقىلى ءۇندىستان, بىرىككەن اراب ءامىرلىكتەرى, پارسى شىعاناعىنا جەتۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەر جاسالۋدا, – دەيدى زاۋىت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م.باكيروۆ.
ءا.يسەكەشەۆ «قازازوت» جشس-ءىندە جەرگىلىكتى كاسىپورىن باسشىلارىمەن كەزدەستى. ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ر.ءامىرجانوۆ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ وڭىردە جۇزەگە اسىرىلۋى, «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا-نى جانە تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋ, 2015-2019 جىلدارعا مەجەلەنگەن مىندەتتەر مەن تاپسىرمالار تۋرالى ايتىپ, مينيسترگە ءوڭىردىڭ وندىرىستىك كومپانيالارىن قولداۋعا قاتىستى ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى.
ماڭعىستاۋ ءوڭىرى يندۋستريالاندىرۋ ۇدەرىسىنە ءوز ۇلەسىن قوسۋمەن قاتار, ءوز مۇمكىندىگىن دە كورسەتۋدە. ءوڭىر 2010-2014 جىلدارى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا قۇنى 272 ملرد. تەڭگە قۇراپ, 3,8 مىڭ ادامدى تۇراقتى جۇمىس ورنىمەن قامتيتىن 40 جوبا ەنگىزگەن بولسا, ونىڭ ەكەۋى رەسپۋبليكالىق, قالعانى ايماقتىق دەڭگەيدە. 2014 جىلدىڭ 11 ايىندا ءوڭىردە ىسكە قوسىلعان كاسىپورىندار 73 ملرد.-تان استام تەڭگەنىڭ ءونىمىن وندىرگەن. ال الداعى بەسجىلدىققا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ۇسىنىسى قۇنى 1,8 ترلن. تەڭگەنى قۇرايتىن جانە 16 مىڭ ادامعا جۇمىس ورنىن ۇسىناتىن 77 ينۆەستيتسيالىق جوبا بولىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا 58 جوبا جاتسا, ونىڭ 23-ءى رەسپۋبليكالىق, 35-ءى ايماقتىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ۇسىنىلعان.
الەۋمەتتىك احۋال مەن ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ىرعاعىنان جاڭىلماۋ ءۇشىن ماڭعىستاۋ وبلىسىندا قولعا الىنعان جۇمىستار جالعاسىن تابۋدا.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن
سەرىك مايەمەروۆ.
ءونىمدى ءوندىرۋ بار دا, ىشكى تۇتىنىستان ارتىلعانىن وتكىزۋ بار. بۇل – نارىق تالابى. وتكىزۋ ءۇشىن ەكونوميكالىق جاعىنان قولايلى, قارىم-قاتىناس تۇرعىسىنان جايلى جول-كولىك قاتىناسىنىڭ بولۋى ءتيىس. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان يندۋستريالىق دامۋ ىرعاعىنىڭ ءبىر تەتىگى وسىندا جاتىر دەسەك, مۇنايلى ءارى تەڭىز جاعالاۋىندا ورنالاسۋىنىڭ ءوزى كولىك ءدالىزى بولۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرعان ماڭعىستاۋ وڭىرىندە بۇل ماسەلەلەر قارقىندى قولعا الىنعان.
ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ءا.يسەكەشەۆ ماڭعىستاۋ ولكەسىنە ساپارىندا ءوڭىردىڭ يندۋستريالىق جانە كولىك-لوگيستيكالىق دامۋ اياسىندا جاسالىپ جاتقان جانە جوسپارلانعان جۇمىستار بارىسىمەن تانىسىپ, بىرقاتار كاسىپورىنداردى ارالادى جانە ولارداعى قازىرگى تاڭداعى تىنىس-تىرشىلىككە ءتانتى بولىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن جۇمىسشىلاردىڭ وڭدى حال-احۋالىنا كوز جەتكىزدى.
مينيستر ماڭعىستاۋعا ساپارىن اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتىنان باستاپ, بۇل ايماقتا ءجۇرىپ جاتقان پورتتى سولتۇستىك باعىتقا قاراي كەڭەيتۋ جۇمىستارى بارىسىمەن تانىستى. قازاقستانداعى جالعىز تەڭىز پورتى رەتىندە ساۋدا-ساتتىق, تاسىمال جانە قاتىناس باعىتىندا ءبىراز جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالاعان جانە كەلەشەكتە كورسەتەر قىزمەتىنىڭ كوكجيەگى كەڭەيە تۇسەدى دەپ كۇتىلەتىن اقتاۋ تەڭىز پورتى قازاقستاندى تەڭىز جولى ارقىلى حالىقارالىق جۇك تاسىمالىنا قاتىستىرادى. سۋى قاتپايتىن تەڭىز جاعاسىندا جىل ون ەكى اي تاۋلىك قۇرعاتپاي قىزمەت ەتەتىن پورتتا قۋاتى جىلىنا 10,4 ملن. توننالىق ءتورت مۇناي قۇيۋ ايلاقتارى, جىلدىق قۋاتى 1,5 ملن. توننا قۇرايتىن ءۇش امبەباپ قۇرعاق جۇك تەرمينالى مەن 25 مىڭ توننا استىق ساقتاۋ قويماسى بار 600 مىڭ توننالىق قۋاتتاعى استىق تەرمينالى, سونداي-اق, جىلىنا 1 ملن. توننا جۇك وتكىزە الاتىن مۇمكىندىككە يە پاروم كەشەنى بار. پورتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ونى سولتۇستىك باعىتتا كەڭەيتۋ جانە تەڭىز ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جوسپارلانعان دەسەك, مينيستر ءا.يسەكەشەۆ تەڭىز جاعاسىندا قازىرگى تاڭدا قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان جۇمىستاردى كوردى.
مەردىگەر «نايزا-قۇرىلىس» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ق.ۋۆاتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان كەڭەيتۋ جۇمىستارى ناتيجەسىندە قازىرگى پورت كولەمى سولتۇستىك باعىتقا قاراي تاعى 22 گا جەرگە ۇلعايماق. 60 مىڭ توننا كولەمىندە استىق ساقتايتىن التى قويما, اۋماعى 77 مىڭ شارشى مەتر شاماسىندا كونتەينەرلىك الاڭ مەن كەمەلەر كەلىپ توقتايتىن ءۇش ايلاق ىسكە قوسىلعان سوڭ پورتتىڭ جۇك تاسىمالداۋ قۋاتى ەكى ەسە, ال استىق تاسىمالداۋ قۋاتى 3 ەسە ارتاتىن بولادى. قۇنى 38 ملرد. تەڭگە قۇرايتىن جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەڭبەك الاڭىندا قازىر 390 ادام جۇمىس ىستەۋدە, قىستىڭ شىڭىلتىر ايازىنا قاراماي توقتاۋسىز جۇمىس كورىگىن قىزدىرعان ولار قۇرىلىستى بيىل شىلدە ايىندا ءبىتىرىپ, تاپسىرۋدى مەجەلەپ وتىر.
ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ءا.يسەكەشەۆ قۇرىلىس الاڭىندا كەڭەيتۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرىسىمەن بىرگە, جوبانىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى, جوبا كەستەسى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ كولىك-لوگيستيكالىق دامۋ مۇمكىندىگى تۋرالى تىڭدادى. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋدا كولىكتىك-لوگيستيكالىق تىزبەكتى دامىتۋعا كىرىسكەن ماڭعىستاۋ وبلىسىندا اقتاۋ حالىقارالىق تەڭىز-ساۋدا پورتىن كەڭەيتۋمەن بىرگە, قۇرىق پارومدىق كەشەنى مەن ونداعى «بورجاقتى – ەرساي» تەمىرجول قۇرىلىسى قولعا الىندى. سونداي-اق, «جەزقازعان – بەينەۋ» جانە «وزەن – بولاشاق» شەكارالىق تەمىرجول جەلىسىنىڭ اشىلۋى وڭىردە جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمىن ارتتىرعان, ياعني قازاقستاندىق پورت ارقىلى تاسىمالدانعان جۇك كولەمى بيىل وتكەن جىلعىدان 2 پايىزعا ارتىپ, 10,3 ملن. تونناعا جەتكەن. ال تەمىرجول ارقىلى جۇك تاسىمالداۋ دا بىلتىرعىدان 10 پايىز ارتىق كورسەتكىشكە يە.
وزىندىك ارتىقشىلىقتارى, جەڭىلدىكتەرى بار ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ كاسىپكەرلىكتى قولعا الىپ, ەل تۇتىنۋىنا قاجەتتى ءونىم وندىرەمىن دەگەننىڭ تابىس ايماعى دەپ سانالاتىنى بەلگىلى. ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى ينفراقۇرىلىمدىق قامتىلۋمەن بىرگە, قاتارىنا ءتۇرلى جاڭا نىسانداردى تارتىپ, جاڭا كاسىپورىنداردىڭ تۇساۋىن كەسۋ بارىسىندا وڭ ىستەردى جولعا قويىپ كەلەدى. 2000 گا جەرگە سوزىلىپ جاتقان اتالعان ايماق 7 ارنايى بولىكتەرگە, ياعني سۋبايماقتارعا بولىنگەن. وسى بولىكتەردىڭ ازىرگە 20,8 پايىزى ينفراقۇرىلىمدالعان. ايماقتا قازىر سينگاپۋر, يسپانيا, وڭتۇستىك كورەيا, فرانتسيا, نورۆەگيا, يتاليا جانە ازەربايجان سەكىلدى شەتەلدەر ينۆەستورلارى 12 جوباعا قاتىسۋدا. «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا-دا مينيستر ءا.يسەكەشەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا جۋىردا عانا اشىلعان «كيس-اقتاۋ» جشس كاسىپورنىندا بولدى. تەمىر-بەتون ونىمدەرىن ءوندىرىپ, جاڭا تەحنولوگيا نەگىزىندە دايىندالعان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا قاجەتتى قۇرىلىس بۇيىمدارىن دايىنداۋمەن اينالىساتىن جاڭا كاسىپورىننىڭ اشىلۋى قۇرىلىسى كوپ, اسىرەسە, تۇرعىن ءۇي سۇرانىسى جوعارى وڭىردە اتالعان ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋىنا وڭ ىقپال ەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ءا.يسەكەشەۆ ماڭعىستاۋداعى ايتۋلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى, قازاقستانداعى سۇيىق جانە گاز تۇرىندەگى ءمۇساتىر, ءالسىز ازوت قىشقىلى جانە ءمۇساتىر سەليتراسىن وندىرەتىن بىردەن-ءبىر كاسىپورىن – «قازازوت» جشس-ىنە بارىپ, مەملەكەتتىك يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى قاتىسۋشىسى رەتىندە جاڭعىرتۋ جانە قايتا قۇرىلىمداۋدان وتكەن زاۋىتتىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. بۇدان ەكى جىل بۇرىن جۇرگىزىلگەن جاڭعىرتۋدان سوڭ ءمۇساتىر سەليتراسىن جاڭا تەحنولوگيا بويىنشا ءوندىرۋدى ەنگىزگەن, ناتيجەسىندە قۋاتى 50 پايىزعا ۇلعايعان زاۋىتتا 250 مىڭ توننا ءمۇساتىر, 450 مىڭ توننا شاماسىندا ازوتتىق تىڭايتقىش وندىرىلگەن. قۇنى 5 610 ملن. تەڭگە قۇرايتىن جوبا جۇزەگە اسىرىلعان كۇننەن باستاپ مۇندا جۇمىس جاساۋشىلار سانى 30 ادامعا ارتقان. زاۋىتتىڭ حيميالىق ونىمدەرى مەن مينەرالدى تىڭايتقىشتارى, ياعني ءمۇساتىر جانە ءمۇساتىر سەليتراسى ونىمدەرى تاۋ-كەن سالاسىنداعى تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردە جانە اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدا قولدانىلادى. الەمدىك نارىقتا مينەرالدى تىڭايتقىش وندىرۋدەن باسەكەگە قابىلەتتى جانە ءوز ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋشى رەتىندە تانىلعان «قازازوت» جشس ونىمدەرىن رەسەي, ۋكراينا, قىرعىزستان, تۇرىكمەنستان, گرۋزيا, ازەربايجان جانە ليتۆا ەلدەرىنە شىعارىپ كەلەدى.
– وڭىردە جاڭا تەمىرجول جەلىلەرىنىڭ اشىلۋى زاۋىت تىنىسىن اشىپ, كوكجيەگىن كەڭەيتە ءتۇستى. ءونىمدى ەكسپورتتاۋ كولەمى ارتتى. ەندى تۇرىكمەنستان ارقىلى ءۇندىستان, بىرىككەن اراب ءامىرلىكتەرى, پارسى شىعاناعىنا جەتۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەر جاسالۋدا, – دەيدى زاۋىت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م.باكيروۆ.
ءا.يسەكەشەۆ «قازازوت» جشس-ءىندە جەرگىلىكتى كاسىپورىن باسشىلارىمەن كەزدەستى. ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ر.ءامىرجانوۆ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ وڭىردە جۇزەگە اسىرىلۋى, «اقتاۋ تەڭىز پورتى» اەا-نى جانە تۋريستىك كلاستەردى دامىتۋ, 2015-2019 جىلدارعا مەجەلەنگەن مىندەتتەر مەن تاپسىرمالار تۋرالى ايتىپ, مينيسترگە ءوڭىردىڭ وندىرىستىك كومپانيالارىن قولداۋعا قاتىستى ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى.
ماڭعىستاۋ ءوڭىرى يندۋستريالاندىرۋ ۇدەرىسىنە ءوز ۇلەسىن قوسۋمەن قاتار, ءوز مۇمكىندىگىن دە كورسەتۋدە. ءوڭىر 2010-2014 جىلدارى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا قۇنى 272 ملرد. تەڭگە قۇراپ, 3,8 مىڭ ادامدى تۇراقتى جۇمىس ورنىمەن قامتيتىن 40 جوبا ەنگىزگەن بولسا, ونىڭ ەكەۋى رەسپۋبليكالىق, قالعانى ايماقتىق دەڭگەيدە. 2014 جىلدىڭ 11 ايىندا ءوڭىردە ىسكە قوسىلعان كاسىپورىندار 73 ملرد.-تان استام تەڭگەنىڭ ءونىمىن وندىرگەن. ال الداعى بەسجىلدىققا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ۇسىنىسى قۇنى 1,8 ترلن. تەڭگەنى قۇرايتىن جانە 16 مىڭ ادامعا جۇمىس ورنىن ۇسىناتىن 77 ينۆەستيتسيالىق جوبا بولىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا 58 جوبا جاتسا, ونىڭ 23-ءى رەسپۋبليكالىق, 35-ءى ايماقتىق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ۇسىنىلعان.
الەۋمەتتىك احۋال مەن ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ىرعاعىنان جاڭىلماۋ ءۇشىن ماڭعىستاۋ وبلىسىندا قولعا الىنعان جۇمىستار جالعاسىن تابۋدا.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن
سەرىك مايەمەروۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار
قازاق سپورتشىلارى وليمپيادانىڭ العاشقى كۇنىندە قالاي ونەر كورسەتتى؟
وليمپيادا • كەشە
قىسقى وليمپيادانىڭ العاشقى التىن جۇلدەسى كىمگە بۇيىردى؟
وليمپيادا • كەشە
ازيا چەمپيوناتى: قازاقستان جەڭىل اتلەتيكادان ەكىنشى التىن جۇلدەنى جەڭىپ الدى
جەڭىل اتلەتيكا • كەشە
ەرتەڭ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە داۋىلدى ەسكەرتۋ جاريالاندى
اۋا رايى • كەشە
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى ساراپشىلاردىڭ قولداۋىنا يە بولدى
اتا زاڭ • كەشە
جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىن برايل قارپىمەن جازۋ ۇسىنىلدى
اتا زاڭ • كەشە
