ءتالىمى تەرەڭ بابالارىمىزدىڭ ء«بىر تال كەسسەڭ, ون تال ەك», «اعاشتى جەردىڭ ىرىسى مول» دەپ بەكەر ايتپاعانى انىق. ماسەلەن, وبلىس ورتالىعىندا وسى كوكتەمدە 1 مىڭ اعاش كوشەتى, ال كۇزدە 5 مىڭ اعاش كوشەتى وتىرعىزىلعان. مامىر ايىنان باستاپ 50 مىڭ ءتۇپ گۇل ەگۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق قازىر شاھار تازالىعىن 800 جۇمىسشىسى بار 8 كاسىپورىن موينىنا الىپ وتىر. بۇعان قوسا قالا تۇرعىندارى دا, ەرىكتىلەر جانە ءار سالانىڭ جەتەكشى ماماندارى دا بەلسەنە قاتىسىپ جاتىر. وسى اپتانىڭ وزىندە 200 دانا اعاش كوشەتى كوكتەسە, كوگالداندىرۋ جۇمىستارىنا 100-دەن اسا ادام مەن 5 بىرلىك تەحنيكا كۇشى جۇمىلدىرىلعان.
«ەكولوگيالىق اكتسيا 5 اپتاعا سوزىلادى. ءار اپتانىڭ وزىندىك تاقىرىبى بار. بۇگىن اكتسيا اياسىندا 200 ءتۇپ اعاش وتىرعىزىلىپ, 22 شاقىرىم ارىق جەلىسى قوقىستان تازارتىلدى. 20 ءساۋىر كۇنى «تالدىقورعان پەتروگليفتەر الەمى استاناسى», «تاسباقا تاس» اتتى قايىرىمدىلىق ەتنوفەستيۆال, سەنبىلىك وتكىزىلەدى. تۇرعىندار دا قاراپ قالعان جوق, ءبارى ءبىر اتانىڭ بالالارىنداي قالانى قوقىستان ارىلتىپ جاتىر», دەيدى دەيدى قالا اكىمى ەرنات ءبازىل.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءار اپتا سايىن تابيعاتقا باسا كوڭىل ءبولىنىپ, بەلگىلى ءبىر تاقىرىپپەن تازالىق ءىس-شاراسى وتەدى. ماسەلەن, ءبىرىنشى اپتادا «تازا ولكە» تاقىرىبىندا تۇرعىندار مەن مەكەمە قىزمەتكەرلەرى ءوز اۋلا-جايىن تازارتقان. ودان كەيىن «كيەلى مەكەن» اپتالىعى وتكەن. وندا قالا اۋماعىنداعى تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەردىڭ ماڭايىنا اباتتاندىرىلدى. ال «جاسىل ايماق» اپتالىعىندا نەگىزىنەن كوشەت ەگىلەدى. جاستارعا ارنالعان «ونەگەلى ۇرپاق» اپتالىعى كەزىندە ارداگەرلەر مەن قارتتار ءۇيىنىڭ اۋلاسىن جيناپ, كومەكتەسۋ كوزدەلگەن. سوڭعىسى – ء«مولدىر بۇلاق» اپتالىعى. بۇل باعىتتا وزەن-كولدەردىڭ جاعاسىن رەتكە كەلتىرىپ, تازارتادى.
جول جيەكتەرىنە اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزۋعا قالا تۇرعىندارىنان بولەك «بەلسەندى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ» ورتالىعىنىڭ ارداگەرلەرى مەن قالالىق سالىق باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە اتسالىستى. استانا جانە بالاپانوۆ كوشەسىنە جينالعان جۇرت قولىنا كەتپەن-كۇرەگىن ۇستاپ, اعاش وتىرعىزۋعا كىرىستى. اينالانى جاسىل جەلەككە وراعان, جول بويىنىڭ ءسانىن كەلتىرگەن اعاشتار اسەم بەينەسىمەن كوز تارتادى. اكتسيا اياسىندا ارىق جەلىلەرىن تازالاۋ, اعاش وتىرعىزۋ, سەنبىلىك وتكىزۋ, قارتتارعا جاردەمدەسۋ, وزەن جاعالاۋىن تازارتۋ, اعاشتاردى سانيتارلىق كەسۋ جانە دە گۇل ەگۋ جۇمىستارى قاراستىرىلعان.
«تالدىقورعاندى گۇلدەندىرۋگە زەينەتكەرلەر دە كەلدى. سەبەبى قالانىڭ تازالىعىنا ءبارىمىز جاۋاپتىمىز. دانا حالقىمىز «اتاڭنان مال قالعانشا, تال قالسىن» دەپ تەككە ايتپاعان. ءبىز قالانى كوركەيتۋ جۇمىسىنا اتسالىسىپ, بولاشاققا ءىز قالدىرۋىمىز كەرەك. قالامىزدىڭ كوركەيگەنى بارىمىزگە ءتيىمدى», دەيدى زەينەتكەر اعايشا شاكەنوۆا.
اتالعان ءىس-شارا شەڭبەرىندە اۋىل-ايماقتار اجەپتاۋىر كۇل-قوقىستان تازارىپ قالدى. ماسەلەن, ءبىر اپتادا تالدىقورعاننىڭ وزىنەن قوقىپ جاتقان, رەتسىز شاشىلعان 300 توننادان اسا زات شىعارىلعان. قالا ىشىندەگى بىرنەشە شاقىرىمدى قۇرايتىن ارىقتار ارشىلعان.
وسى ورايدا جۇمىستارىنىڭ قاربالاستىعىنا قاراماستان تالدىقورعان قالالىق كوپسالالى اۋرۋحانا قىزمەتكەرلەرى دە قالا تازالىعىنا ءوز ۇلەسىن قوستى. ولار اۋرۋحانا اۋماعىن, كۇرە جولداردىڭ بويىن, اعاش ارالارىن لاس قالدىقتاردان تازارتىپ, جۇرتتىڭ ىقىلاسىنا بولەندى.
«جەتىسۋ جەرىندە سۋ باسۋ قاۋپى جوق. ەل ءىشى تىنىش, سوندىقتان بۇگىندە تابيعي اپات بولعان ايماقتارعا شاما-شارقىنشا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتىپ جاتىرمىز. بۇعان قوسا ءجيى-ءجيى تازالىق اكتسيالارى ءوتىپ جاتىر. بۇل – ەڭ الدىمەن ەل بىرلىگىن ساقتاي وتىرىپ, تۋعان جەرىمىزدى تازا ۇستاۋعا تاربيەلەيتىن رۋحاني كۇش. دارىگەرلەر دە جۇمىستىڭ تىعىزدىعىنا قاراماي, تۇرعىندارمەن قاتار اۋلا تازالاپ جاتىر», دەيدى كوكسۋ اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ ديرەكتورى جاننۇر سىرىموۆ.
جەرگىلىكتى جۇرت اكتسيانىڭ بارلىق قاتىسۋشىسىنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىن ۇيلەستىرۋ ءۇشىن اۋداندىق جانە اۋىلدىق دەڭگەيدە قوعامدىق شتابتار قۇرعان. بۇل جۇمىس كوكسۋ اۋدانىندا جۇيەلى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ورتالىق الاڭدا تازالىق جۇمىستارىنا دەن قويىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋماقتاردى اباتتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ جونىندە بەرگەن تاپسىرماسىن تالاپقا ساي اتقارىپ كەلەدى. وسى اپتادا مىڭنان اسا اۋدان تۇرعىنى بەلسەنە قاتىسقان. 26 بىرلىك ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپ, 150 تەكشە مەترگە جۋىق قوقىس شىعارىلعان.
جەتىسۋ وبلىسى
