2026 جىلعا قاراي وڭىردە قانت قىزىلشاسىن 15 مىڭ گەكتارعا دەيىن كوبەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. وتكەن جىلعى اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا قاراماستان فەرمەرلەردىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىندە ءتاتتى ءتۇبىر ەگىلگەن القاپتىڭ ءار گەكتارىنان 420 تسەنتنەردەن ءونىم جينالىپ, وبلىس بويىنشا 361 مىڭ توننا وندىرىلگەن. بۇل – بۇرىن-سوڭدى بولماعان جوعارعى كورسەتكىش. داقىل وسىرۋدە قاجىرلى ەڭبەك ءسىڭىرىپ, ءونىم بەرەكەسىن تاسىتقان «دۇيسەنبىنوۆ», «ابىلقاسىموۆ», «حيلنيچەنكو», «نام», «مۇقانوۆ ك», «مۇحامادي», «الان» سياقتى ءبىر توپ شارۋا قوجالىعىنىڭ ەڭبەگى وراسان.
مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە وندىرىستىك شىعىنداردى سۋبسيديالاۋ شارۋالاردىڭ مول تابىسقا كەنەلۋىنە مۇمكىندىك بەردى. ماسەلەن, تۇقىم, تىڭايتقىش, پەستيتسيد جانە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى مەن جانار-جاعارماي ماتەريالدارىن ساتىپ الۋعا, سۋارمالى ەگىسكە سۋ جەتكىزۋ قىزمەتتەرىنە جۇمسالاتىن شىعىنداردى ءىشىنارا وتەۋگە 25-50 پايىز جەڭىلدىك بەرىلدى. بۇل ماسەلەلەردىڭ وڭتايلى شەشىلۋىنە وبلىس اكىمدىگى كوپ كۇش سالدى.
«جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋدە جاڭا تەحنولوگيانىڭ ءرولى ەرەكشە. وتكەن جىلى كونۆيزو سمارت جاڭا جۇيەسى 10 شارۋاشىلىقتا جالپى كولەمى 530 گەكتار قىزىلشا القابىندا قولدانىلدى. ناتيجەسىندە, گەكتارىنان ورتا ەسەپپەن 650 تسەنتنەردەن ءونىم الىندى. كاللەدونيا, دانۋتا, الامەيا, يبەريا, سمارت دجاكوندا گيبريدتەرىنىڭ ءوسىپ-ءونۋ, فوتوسينتەز قارقىندىلىعى بايقالدى. «گلاديۋس قاراتال» جشس جەتەكشىسى راحىم كاريموۆ 170 گەكتار ەگىستىكتىڭ ءار گەكتارىنان ورتا ەسەپپەن 80 توننا ءتۇسىم, ال جەكەلەگەن تاناپتاردان 100 توننادان ارتىق ءونىم جينادى. بۇل جانە تاعى باسقالارى جونىندە وتكەن جىلى قازان ايىندا وتكەن دالالىق سەميناردا كورسەتىلدى», دەيدى اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ابۋلحاير بەكسۇلتانوۆ.
جالپى, قانت قىزىلشاسى اگروتەحنولوگياسىندا تولىق شەشىلمەي تۇرعان پروبلەمالاردىڭ ءبىرى – ەگىستىكتى ءتۇرلى ارامشوپتەن قورعاۋ, جاز بويى القاپتى تازا ۇستاۋ. ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك-شىعىس ءوڭىر اگروفونى تابيعاتىندا ارامشوپتەر تىعىز وسەدى. بۇل جەردە ءبىر, ەكى جانە كوپجىلدىق, جازدىق, كۇزدىك, قىستىق, تامىر جانە وزەك تارتاتىن رۋدەرالدى, سيدەرالدى ارامشوپتەردىڭ 40-تان استام ءتۇرى مەن تۇقىمداستارى قالىڭ وسەدى.
«وسى ۋاقىتقا دەيىن ارامشوپتەرگە قارسى قولدانىلىپ جۇرگەن گەربيتسيدتەردiڭ كلاسسيكالىق جۇيەسى ءتيىمسىز. تۇقىم سەبۋ الدىندا توپىراققا شاشاتىن دۋال گولد, فرونتەر وپتيما, ۆەگەتاتسيا مەرزىمىندە بەرىلەتىن لونترەل, زەللەك سۋپەر, بيتسەپس گارانت, بەتانال ءارامشوپتىڭ 92-95 پايىزىن جويادى. ال كوپجىلدىق شىرماۋىققا, كەكىرەگە, پوۆيليكاعا (سارى شىرماۋىق) شاماسى جەتپەيدى. عىلىمي انىقتالعان اناليز بويىنشا سۋارمالى وڭىردە ورتاشا 1 گەكتار جىرتۋ تەرەڭدىكتە جارتى ميلليارد شاماسىندا ءارامشوپ تۇقىم قورى جاتادى, ولاردىڭ تىرشىلىك مەرزىمى – 20-30 جىل. سوندا 5-7 پايىز گەربيتسيدكە جويىلماي قالعان قۋراي ءشوپ وسكىندەرى سۋعارعان سايىن جاز بويى تاعى ميلليونداپ شىعادى. كوپ جاعدايدا شارۋاشىلىقتار ەگىستى قوسىمشا قولمەن وتاپ, تاپكىلەۋگە ءماجبۇر بولادى. قانت قىزىلشاسى وسىمدىگىنىڭ تابيعاتىنان ارامشوپتەرگە توزىمدىلىگى وتە تومەن ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل جاعدايدا كونۆيزو سمارت جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگى 99-100 پايىز بولعاننىڭ وزىندە ولاردىڭ ءوسۋ قارقىنى جوعارى بولىپ تۇر», دەيدى ا.بەكسۇلتانوۆ.
KWS كومپانياسى تاراپىنان ارنايى وكىل رۋفات نادجاپوۆ وسى جىلدار ىشىندە بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزدى. كوپتەگەن كەزدەسۋ مەن سەمينار وتكىزىپ, ماسەلەنى تالقىلاپ, گيبريدتەردى سورتسىناۋ نەگىزىندە جاڭا گيبريد-بۋدان (تەررانوۆو, كونتسەرتينا, سمارت گيبريد, كاليدونيا, يبەريا, دانۋتا, تاعى باسقالارى) اۋدانداستىرىلىپ, قر مەملەكەتتىك تىزىلىمىنە ەنگىزىلدى.
بۇگىندە توزىعى جەتكەن تەحنيكالاردى جاڭالاۋ, سۋبسيديالاردى رەتكە كەلتىرۋ, كوكسۋ, اقسۋ قانت زاۋىتتىرىنىڭ كۇزگى ءونىمدى قابىلداۋعا كۇشى جەتە مە جانە ونىڭ دايىندىعى قالاي دەگەن ساۋال مازالايدى. بۇعان قوسا قانت قىزىلشاسىن ءوسىرۋ مەن سۋ شارۋاشىلىعىنداعى تۇيتكىلدى پروبلەمالار, ساپالى تۇقىمعا قول جەتكىزۋ, تىڭايتقىشتاردى دۇرىس پايدالانۋ, باسقا دا سۇراقتار بويىنشا ءبىراز ماسەلە بار. وسىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى جۇيەلى جۇمىستار جاساپ جاتىر. شارۋالارمەن تىكەلەي بايلانىسىپ, قاجەت ماتەريالداردى ۋاقىتىندا بەرۋگە ۋاعدالاستى.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بۇگىنگى كۇندە ىلعال جابۋ, تىرمالاۋ, سەبۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بيىلعى ونىمگە قاجەتتى 57,7 مىڭ توننا جازدىق داقىلدار تۇقىمى دايارلانىپ, ساپاسى زەرتحانالىق تەكسەرۋدەن وتكىزىلىپ جاتىر. وسى جىلعا 11,5 مىڭ گەكتار قانت قىزىلشاسىن سەبۋ جوسپارلانسا, وعان قاجەتتى 16,1 مىڭ سەبۋ بىرلىگى كولەمىندەگى تۇقىم تولىعىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى, سونىڭ ىشىندە 9,6 مىڭ سەبۋ بىرلىگى كوكسۋ قانت زاۋىتىندا, 6,1 مىڭ سەبۋ بىرلىگى «جەتىسۋ» اكك-دە قاراستىرىلعان.
«قازىرگى كەزدە 444 شارۋاشىلىق 10,7 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش ساتىپ الدى. سونداي-اق قويمالاردا 3 049 توننا مينەرالدى تىڭايتقىش بار. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا 4 124 توننا ديزەل وتىنى ءبولىندى, ونىڭ ءبىر ءليترىنىڭ باعاسى – 250 تەڭگە. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا تارتىلاتىن 23 مىڭ بىرلىك تەحنيكانىڭ دايىندىق دەڭگەيى – 99 پايىز. سول سياقتى بيىل قانت قىزىلشاسىن وسىرۋگە باعىتتالعان 8 سەرۆيستىك-دايارلاۋ ورتالىعى قۇرىلدى. جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بولىنگەن 2,5 ملرد تەڭگەگە سەپكىش, جاپىراق جيناعىش, كومباين سياقتى 62 بىرلىك جاڭا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى الىنىپ جاتىر. بۇدان بولەك «قازاگروقارجى» فيليالىنا 2,2 ملرد تەڭگەگە 106 ءوتىنىم ءتۇسىپ, 70 شارۋاشىلىققا 1,4 ملرد تەڭگەگە 131 بىرلىك اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى الىندى. وعان قوسا كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» 61 شارۋاشىلىققا 948 ملن تەڭگە نەسيە بەردى», دەلىنگەن باسقارمانىڭ انىقتاماسىندا.
جەتىسۋ وبلىسى
