2021 جىلى مەملەكەت باسشىسى 5 جىل ىشىندە 2 ملرد اعاش وتىرعىزۋدى تاپسىرعان ەدى. سول جىلدان باستاپ 2023 جىلعا دەيىن ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاعان تۇبىندەگى 544,5 مىڭ اۋماقتا ورمان مەليوراتسيالىق جۇمىستار ورىندالدى. مۇنىڭ ىشىندە 2083,4 توننا سەكسەۋىل (گالوفيت) تۇقىمى جانە 25,8 ملن سەكسەۋىل تۇقىمى ەگىلدى.
بۇل جۇمىستاردى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن قاتار ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى باقىلاۋىنا الىپ, ءبىراز شارۋا اتقارىلىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, 2021 جىلى 101,1 مىڭ گا جەرگە اعاش وتىرعىزىلسا, سونىڭ 37,1 مىڭ گەكتارىن وبلىس اكىمدىگى, 64 مىڭ گەكتارىن مينيسترلىك اتقاردى. وسىلايشا, 2022 جىلى بولىنگەن قاراجات اياسىندا 250 مىڭ گا جەرگە (وبلىس اكىمدىگى – 95,5 مىڭ گا, مينيسترلىك – 154,5 مىڭ گا), 2023 جىلى 193,4 مىڭ گا جەرگە (وبلىس اكىمدىگى – 100 مىڭ گا, مينيسترلىك – 93,4 مىڭ گا) اعاش وتىرعىزىلدى. ال بيىل 275 مىڭ گا القاپقا كوشەت ەگۋ جۇمىستارى جوسپارلانعان. مۇنىڭ 100 مىڭ گەكتارىنداعى جۇمىس وبلىس اكىمدىگىنە, 175 مىڭ گەكتارى مينيسترلىككە تيەسىلى. بۇل رەتتە كوكتەمگى جۇمىستارعا 65 مىڭ گا, كۇزگى ورمان وتىرعىزۋعا 210 مىڭ گا قاراستىرىلعان. قازىرگى ۋاقىتتا جوسپارلانعان كولەمنىڭ 30 مىڭ گەكتارى ىسكە استى. بۇل جۇمىستار 10 ساۋىرگە دەيىن تولىعىمەن اياقتالادى.
وتكەن اپتادا وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى نۇركەن شاربيەۆ, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ ارال, قازالى اۋداندارىنا ساپارلاپ, ورمانشىلار جۇمىستارىمەن تانىستى. ولار اۋەلى تەڭىز ۇلتانىنداعى جۇمىستى اۋەدەن باقىلاپ, سودان كەيىن سەكسەۋىل كوشەتتەرىن وتىرعىزدى. وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىك سەرماعامبەتوۆ فيتوورمانمەليوراتسيالىق جۇمىس بارىسىن ايتىپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن تەڭىز تابانىنداعى 1,1 ملن گەكتارعا سەكسەۋىل ەگۋ كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 2021 جىلى – 101 مىڭ گەكتار, ودان كەيىنگى جىلى – 250 مىڭ گەكتار, بىلتىر 193,2 مىڭ گەكتار جەرگە فيتوورمانمەليوراتسيالىق جۇمىس جۇرگىزىلگەن. الدا 556,2 مىڭ گەكتارعا سەكسەۋىل ەگۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇگىنگە دەيىن قۇرعاعان ۇلتانعا 15,3 ملن كوشەت وتىرعىزىلعان.
وسى باعىتتا جۇمىستى جۇيەلەگەن ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ ءۇشىن وبلىستىق بيۋدجەتتەن 1,8 ملرد تەڭگەگە جۋىق قارجى ءبولىندى. تەڭىز تابانىنداعى 150 مىڭ گەكتار جەردىڭ توپىراعىن زەرتتەۋ جانە جوبالاۋعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 58,4 ملن تەڭگە قارالعان. كۇزدە 50 مىڭ گەكتار جەرگە سەكسەۋىل تۇقىمىن سەبۋ ءۇشىن 180 توننا تۇقىم جينالادى.
جالپى, ارالدىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋ باعىتىنداعى جۇمىستارعا ينۆەستور تارتۋ دا ناتيجەسىز ەمەس. بەلگىلى كاسىپكەر, مەتسەنات تيمۋر تۋرلوۆ بۇل باعىتتاعى جۇمىسقا 2 ملن دوللار ءبولۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ال وسى ساپار بارىسىنداعى كەلىسىمگە سايكەس «قازمۇنايگاز» ۇك» اق كومپانياسى دا 500 ملن تەڭگە بولەتىن بولدى.
الداعى اپتادا 20 مەملەكەتتىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەرى ارال اۋدانىنا كەلمەك. ولار ايماقتىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەلەرىمەن ءجىتى تانىسىپ, ونى جاقسارتۋعا ينۆەستيتسيا تارتۋ باعىتىندا جۇمىس جاسايدى. جالپى, قۇرعاعان ۇلتانعا سەكسەۋىل ەگۋ تاجىريبەسى بىلىكتى ماماندار تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىر. ءشول دالانىڭ شىنارىنداي سەكسەۋىل تابيعاتتىڭ تەپە-تەڭدىگىن ساقتاپ, قۇم مەن تۇزدىڭ كوشۋىن تەجەيدى.
ساپار بارىسىندا وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى نۇركەن شاربيەۆ, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ قازالى قالاسىنداعى تۇراقتى ورمان تۇقىمباعىنىڭ قۇرىلىسىمەن دە تانىستى.
ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ تاپسىرىسىمەن «ەڭبەك» جشس سالىپ جاتقان قۇرىلىس قۇنى – 518,6 ملن تەڭگە. تۇقىمباقتاعى 33 گەكتارعا ارالدىڭ ۇلتانىنا ەگىلەتىن كوشەتتەر دايىندالادى.
ساپار بارىسىندا ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارىنا ورمان شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن ءوسىرۋ, ءورتتى ەرتە انىقتايتىن قۇرىلعى قاجەتتىگى ايتىلدى.
وبلىس اۋماعىندا 7 ملن گەكتار مەملەكەتتىك ورمان قورى بار, ونىڭ 3,8 ملن گەكتارى – ورماندى القاپ. قىزىلوردا ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەسىنە قاراستى جەر كولەمى 838 022 گەكتار بولسا, ونىڭ 707 613 گەكتارى – ورماندى جەر. مەكەمە ءورتتىڭ الدىن الۋ, جويۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرىپ, مەملەكەتتىك ورمان قورى اۋماعىنداعى جۇمىسشىلاردىڭ, وندا ورنالاسقان ۇيىمداردىڭ, جەكە تۇلعالاردىڭ ءورت قاۋىپسىزدىگى, سانيتارلىق ەرەجەلەردى ساقتاۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
قىزىلوردا
