مۇنايعا سۇرانىس ارتا تۇسپەك

مۇنايعا سۇرانىس بويىنشا جاپونيا كوشباسشىلىقتى جالعاستىرادى, ويتكەنى ەلدەگى مۇناي-حيميا سەكتورىنىڭ ۇلعايا ءتۇسۋى مۇنايدى تۇتىنۋ ۇلەسىن ارتتىرا بەرمەك. سونداي-اق يمپورتتاۋشىلاردىڭ كوش باسىندا ءۇندىستان تۇر. Bloomberg دەرەگى بو­يىنشا, ءۇندىستاننىڭ رەزەرۆتىك بانكى ەلدىڭ ەڭ ءىرى مەملەكەتتىك مۇناي وڭدەۋ كومپانيالارىنا پارسى شىعاناعى جەتكىزۋشىلەرىنە كەلەسى قارجى جىلىندا مۇناي تولەمدەرىنىڭ كەم دەگەندە 10%-ىن رۋپيمەن قابىلداۋىن تالاپ ەتۋدى سۇرادى. ءۇندىستان ەنەرگياعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋى ءرۋپيدىڭ السىرەۋىنە اكەلەدى دەپ الاڭدايدى. الايدا مۇناي جەتكىزۋشىلەرى Indian Oil Corp., Bharat Petroleum Corp. جانە Hindustan Petroleum Corp كومپانيالارىنىڭ وتىنىشتەرىنەن باس تارتقان. ورتالىق بانك ۇندىستاندىق كومپانيالاردان ۆاليۋتالىق وپەراتسيالار بويىنشا شىعىنداردىڭ ءبىر بولىگىن الۋدى سۇراعان, بىراق بۇل مارجانىڭ تومەندەۋىنە اكەلگەن. بۇگىندە ءۇندىستان الەمدەگى شيكى مۇنايدىڭ ەڭ ءىرى يمپورتتاۋشىسى بولىپ سانالادى جانە الەمدىك تۇتىنۋدىڭ جەتەكشى قوزعاۋشى كۇشى دەپ بولجانادى.

جاھاندىق مۇناي ساتۋ مامىلەلەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگى اقش دوللارىمەن جۇزەگە اسىرىلادى. تەك قىتاي عانا رەسەي مۇنايىن جەتكىزۋ ارقىلى يمپورتقا اقى تولەۋ ءۇشىن يۋاندى پايدالانۋعا قول جەتكىزدى. سونىمەن قاتار وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىن­دا Indian Oil كومپانياسى Abu Dhabi National Oil Co كومپانياسىنا 1 ميلليون باررەل شيكى مۇنايدى جەتكىزۋ ءۇشىن ءىشىنارا رۋپيمەن تولەگەن. الايدا سودان بەرى بۇل ۆاليۋتادا ەشقانداي وپەراتسيالار جۇرگىزىلگەن جوق. بىرقاتار رەسەيلىك باق كوزدەرى سانكتسيالار ەنگىزىلگەننەن كەيىن رەسەي مۇناي ەكسپورتىنىڭ كوپ بولىگىن ەۋروپالىق نارىقتان ءۇندىستان مەن قىتايعا باعىتتاعانىن حابارلاعان بولاتىن.

حالىقارالىق ەنەرگەتيكا اگەنتتىگىنىڭ ەسەبى بويىنشا, بيىل اقش, برازيليا, گايانا جانە كانادا ەلدەرىنەن رەكوردتىق كورسەتكىش كۇتىلىپ وتىر. جوعارىدا اتاپ وتكە­نىمىزدەي, بيىل الەمدىك مۇناي جەت­كىزىلىمدەرى تاۋلىگىنە 1,5 ميلليون باررەلگە ارتىپ, ۇسىنىس سۇرانىستىڭ ءوسۋىن باسىپ وزۋى كەرەك. دەگەنمەن وپەك+ جەتكىزۋدى باسقارۋ ساياساتى جىل باسىندا مۇناي نارىعىنا ازداپ تاپشىلىققا اكەلۋى مۇمكىن. ايتسە دە, وپەك + جەتكىزىلىمدەرى بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا تۇراقتى بولىپ قالادى دەپ كۇتىلەدى.

الەمدىك مۇناي قورى وتكەن جىلدىڭ قاراشاسى مەن الدىڭعى جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ 8,4 ميلليون باررەل مينيمۋمعا دەيىن تومەندەگەن. اسىرەسە مۇناي مەن ورتاشا ديستيللياتتاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ەرەكشە سەزىلگەن. تانكەرلەر بورتىنداعى مۇناي قورى 12 ميلليون باررەلگە قىسقارىپ, قۇرلىقتاعى قورلار 3,6 ميلليون باررەلگە وسكەن. مۇناي ونىمدەرىنىڭ قورى 24,6 ملن باررەلگە ازايسا, مۇناي 16,2 ميلليون باررەلگە ۇلعايىپ وتىر.

ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, جاقىن كەلەشەكتەگى احۋالدىڭ قالاي بولارى اقش پەن قىتايدىڭ وتىنعا دەگەن سۇرانىسىنا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل ەلدەردەگى ەكونو­مي­كالىق ءوسۋدىڭ باياۋلاۋى سۇرانىستى, دەمەك, مۇناي باعاسىن تومەندەتۋى مۇمكىن.

بىلتىر وپەك+ ەلدەرى بۇرىن بەكىتىلگەن كۆوتالاردى ساقتاپ, ءوندىرىستىڭ قىسقارتۋىن جالعاستىردى.

2016-2022 جىلدار ارالىعىندا قازاق­ستان­دا مۇناي ءوندىرۋ 8%-دان اسا ۇلعاي­عان. قازاقستان ارقاشان وپەك+ باستامالارىن قولداپ وتىرادى. ەلىمىز وسى جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىنا ءوندىرىستى كۇنىنە 82 مىڭ باررەلگە قوسىمشا ەرىكتى قىسقارتۋدى ۇزارتادى. وسىلايشا, ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ەلدەگى مۇناي ءوندىرۋ تاۋلىگىنە 1,468 ملن باررەلدى قۇراۋعا ءتيىس.