مەرەكە • 27 ناۋرىز, 2024

قايتا جاڭعىرعان ناۋرىزناما

330 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ەلى بيىل ناۋرىز مەيرامىن ون كۇن بويى تويلادى. «ناۋرىزناما» تۇجىرىمداماسىنا سايكەس كورىسۋ كۇنىنەن باستالعان مەرەكە تازالىق كۇنىمەن تۇيىندەلدى. ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى قارساڭىندا تابيعات-انا دا مەيىرىم تانىتىپ, ۇلى دالانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە سارتاپ بولعان قاسات قاردىڭ باۋىرى جىلىپ, كوبەسى سوگىلدى. وسى ايدىڭ ورتا تۇسىنان باستالعان جايماشۋاق كۇننىڭ ءوزى مەيرامنىڭ ەرەكشە ەكەنىن پاش ەتىپ تۇرعانداي اسەر قالدىردى.

قايتا جاڭعىرعان ناۋرىزناما

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

جاقسىلىقتىڭ جارشىسى

اتام قازاق ەجەلدەن ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن جاقسىلىقتىڭ جارشىسى جەتتى, مەيىرباندىقتىڭ جىلى لەبى ەستى دەپ, ناۋرىز مەيرامىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرە دۋمانداتقان. ناۋرىز – كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەلەتىن, سامارقاننىڭ كوك تاسى ءجىبيتىن كۇن. كەبەجەنىڭ اۋزى اشىلاتىن, ءسۇرىنىڭ سوڭى اسىلاتىن, قازان وتتان تۇسپەيتىن, العاشقى ۋىز قاتىرىلاتىن كۇن. جەر-انا بۋسانىپ, تىرشىلىك اتاۋلىنىڭ تامىرىنا قان جۇگىرەتىن كۇن.

ناۋرىز ءتول باسى دەپ تە تاپ باسىپ, تاماشا ايتىلعان. ناۋرىز كوجە, وعان سالىناتىن ءتىل ۇيىرەر قازى-قارتا, جال-جايا, قۇيرىق-باۋىر, قۇرت پەن ىرىمشىك – ءبارى دە مال سۇمەسى. ءتورت ت ۇلىكتى تەڭ وسىرگەن حالقىمىز اۋزىڭدى اققا تيگىزەر سيىردى – زەڭگى بابا, مىنسەڭ كولىك, ىشسەڭ سۋسىن, جەلدەن جۇيرىك جىلقىنى – قامبار اتا, «مال وسىرسەڭ قوي ءوسىر, پايداسى ونىڭ كول-كوسىر» دەلىنەتىن قوي ت ۇلىگىن شوپان اتا, نار جولىندا جۇك قالمايدى دەلىنەتىن تۇيەنى ويسىل قارا دەپ تەكتەن-تەككە ماقال-ماتەلگە اينالدىرماعان. اس ارقاۋى, بەرەكە باستاۋى – الىس اۋىلدارداعى بەينەتكەش ەڭبەكشى قاۋىمنىڭ «قوي قوزداپ, قورادا شۋ» دەپ ءبىر سەرپىلىپ قالاتىن كەزى دە وسى  كوكتەم.

ناۋرىزعا بايلانىستى بار ىرىم-جورالعى, ءۇمىت پەن سەنىم پەيىلدىڭ كەڭ­دىگىن, نيەتتىڭ تازالىعىن بىلدىرەدى. بۇل كۇندەرى اراز ادامدار تاتۋلاسىپ, ءبىر-ءبىرىنىڭ الاشاق-بەرەشەگىن كەشى­رىسىپ, جان جاراس­تىرىپ, كوڭىل جاقىن­داس­تىراتىن جاقسى ءداستۇر بار. ارادا رەنىش, جۇرەكتە داق, كوڭىلدە سىزات قال­ماسىن دەپ, شىتىناعان, كەتىلگەن ىدىس­تى سىندىراتىن ىرىم سودان شىق­قان. قۇدايىن ۇمىتقان ادامعا داۋا جوق, ايتپەسە وسى كەزەڭدە ەشكىم ۇر­لىق-قارلىق جاساماۋعا, داۋ-جانجال تۋدىر­ماۋ­عا, ەلدىڭ تىنىشتىعىن الماۋعا ءتيىس.

«بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك» دەمەكشى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ كوكتەم مەرەكەسىنىڭ مازمۇنىن بايىتۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا سايكەس دايىندالعان ناۋرىز مەيرامىن اتاپ ءوتۋ تۇجىرىمداماسى بويىنشا ۇيىمداستىرىلعان بيىلعى ناۋرىزنامانىڭ بۇرىنعى مەرەكە فورماتىنان ايىرماشىلىعى كوپ بولدى. جاڭا مازمۇنداعى مەيرام كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. حالقىمىز تۇتاستىعى مەن ىنتىماقتاستىعىن كورسەتىپ, ءبىر ۇلت رەتىندە ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. ءسوزىمىز دايەكتى بولسىن, ەندى جەر-جەردە ناۋرىز قالاي تويلانعانىنا از-كەم شولۋ جاساپ كورەلىك. جالپى, ون كۇن ىشىندە قازاقستاندا ون مىڭنان استام ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلدى.

 

ناۋرىز تۇسىنىگىنىڭ جاڭا مازمۇنى

جاڭا تۇجىرىمداماعا سايكەس 14 ناۋ­رىز كورىسۋ كۇنى – امال مەرەكەسى رەتىندە بەلگىلەندى. بۇعان دەيىن امال مەرەكەسىن ەلىمىزدىڭ باتىس ءوڭىرى كەڭ كولەمدە تويلاپ كەلگەنى ءمالىم. اسىرەسە باتىس ءوڭىرىنىڭ تۇرعىندارى, ماڭعىستاۋلىقتار وتپان تاۋعا جينالىپ, ايرىقشا اتاپ وتەدى. بيىل بۇل ءداستۇر جالعاسىن تاۋىپ قانا قويماي, بارشا وڭىردە كەڭ كولەمدە كورى­نىس تاپتى. الماتى سەكىلدى ۇلكەن شا­ھار­لار­دا كوشەگە شىققاندار كورىسۋ ءراسى­مىن بار ءسان-سالتاناتىمەن ورىندادى. قىزىلوردادا ەرىكتى جاستار قارتتار ۇيىنە بارىپ, ۇلكەن­دەر­گە قۇرمەت ءبىلدىرىپ, ءان مەن جىردان شاشۋ شاشتى. تۇركىستاندا اۋقىمدى كونتسەرت ۇيىمداستىرىلىپ, وندا امال مەرە­كە­سىنىڭ شىعۋ تاريحى ءتۇسىندىرىلدى. ايتا بەرسەك, مۇنداي مىسالدار وتە كوپ.

كورىسۋ كۇنىنىڭ جالپىحالىقتىق سيپات الۋى ناۋرىز تۇسىنىگىنىڭ جاڭعىر­عا­نىن ايعاقتايدى. فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بازاربەك اتىعايدىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, بۇرىن امال مەرەكەسىن كەڭ شالقار قازاق جۇرتى تۇگەل تويلاعان. كەيىن كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا, كەرىتارتپا ساياساتتىڭ كەسىرىنەن, تاسادا, ۇمىت قالا باستاعان. ايتپاقشى, كورىسۋ سالتى بىزدە عانا ەمەس, پارسىلاردا دا كەزدەسەدى. قازاقستانداعى يران ەل­شىلىگىنىڭ مادەني ىستەر جونىندەگى كە­ڭەس­شىسى ءالي اكبار تالەبي ءماتيننىڭ ايتۋىنشا, وسى كۇنى جاسى كىشىلەر ۇل­كەن­دەرگە ارنايى بارىپ, امانداسىپ, ولار­دىڭ باتا-تىلەگىن الادى.

«ادامدار اراسىنداعى مەيىرىمدىلىكتى, جاقىندىقتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان كورىسۋ سالتى وسى اتالعان ون كۇندىك مەرەكە ىشىندە ورىندالادى. قازاقستاننىڭ باتىس وڭىرلەرىندە عانا اتاپ وتىلەتىن بۇل مەرەكەنىڭ قايتا جاڭعىرىپ, بيىلدان باستاپ بۇكىل ەل كولەمىندە ماڭىز بەن مارتەبەگە يە بولىپ جاتقانى قۋانىشتى جاعداي», دەيدى ءالي اكبار تالەبي.

 

ومىرلىك ۇستانىمعا اينالۋعا ءتيىس

قايىرىمدىلىق, مادەنيەت جانە ۇلتتىق سالت-ءداستۇر, شاڭىراق كۇندەرى دە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە كەڭ كولەمدە اتا­لىپ ءوتتى. ماسەلەن, «قازاقستان حالقىنا قورى» جيىرما مىڭ بالاعا جاز­عى لاگەرگە جولداما سىيلادى.

قاراپايىم ازاماتتار دا ايانىپ قال­مادى. استانادا ەرىكتىلەر كوشە­لەر­گە شىعىپ, كوممۋنالدىق مەكەمە قىز­مەت­كەر­لەرىنە باۋىرساق پەن ىستىق شاي تاراتتى. قىزىلوردادا كوپبالالى جانە وسال توپ ساناتىنداعى 134 وتباسى باس­پانالى بولىپ, جاڭا قونىس­قا قول جەت­كىزدى. تالدىقورعاندا 200-دەي وتبا­سى­نا ازىق-ت ۇلىك قوراپتارى ۇلەستىرىلدى.

مادەنيەت جانە ۇلتتىق داستۇرلەر كۇنى اياسىندا, الماتىداعى تەاتردىڭ بىرىندە 200 جاس دومبىراشى كۇي تارتىپ, ۇلتتىق مۋزىكا جاناشىرلارىن ءتانتى ەتتى. شىعىس قازاقستان وبلىسىندا ەرەكشە «باۋىرساق Party» اكتسياسى ءوتتى. اباي وبلى­سىندا «ۇلتتىق قولونەر – بابالار مۇ­راسى» اتتى قولونەرشىلەر كورمەسى ۇيىم­داستىرىلدى. تالدىقورعاندا ناۋرىز كوجە جاساۋدىڭ ءادىس-ءتاسىلى ۇيرەتىلدى.

شاڭىراق كۇنى وتاۋ كوتەرگەندەردىڭ قاراسى قالىڭ. وڭىرلەردە تالاي جىل وتباسىلىق ءومىردىڭ ىستىعى مەن سۋىعىن بىرگە باستان وتكەرگەن اتا-اجەلەرىمىز جاس جۇبايلارعا ۇلگى-ونەگە بولارلىق ءتالىم­دى اڭگىمەلەر ايتىپ, اق باتاسىن, اقىل-كەڭەستەرىن بەردى.

ناۋرىزنامانىڭ كەزەكتى كۇنى ۇلتتىق كيىمگە ارنالعانى ءمالىم. بۇل كۇن دە حالقىمىزدىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىن ايشىقتايتىن ءىس-شارالارعا تولى بولدى. قوعام وسى راسىمگە ەرەكشە قولداۋ بىل­دىرگەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ۇلتتىق كيىممەن جۇمىسقا بارعان, كوشەدە كيىپ جۇرگەن ادامدار كوپ كەزدەستى. تۇرعىندار قا­زاقى قامزول, ويۋلى شاپاندارىن كيى­پ, مەرەكەلىك شەرۋلەر وتكىزدى. ۇلت­تىق كيىمدەردىڭ ءسان فەستيۆالى ۇيىم­داستىرىلدى. ۇلتتىق كيىم كۇنىنەن الەم­گە تانىمال جۇلدىزدارىمىز دا قا­لىس قالعان جوق. ديماش قۇدايبەرگەن اتاق­تى يسپان وپەرا ءانشىسى پلاسيدو دومينگوعا شاپان سىيلادى.

ولكەتانۋشى ەرلان كۇزەكباي ناۋ­رىز­­ناما اياسىنداعى ۇلتتىق كيىم, ما­دەنيەت جانە ۇلتتىق سالت-ءداستۇر كۇن­دەرى ناۋقاندىق ءىس-شاراعا اينال­ما­عانى ءجون دەپ بىلەدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, مۇنىڭ ءبارى ءبىر كۇنمەن شەكتەلمەي, حال­قى­مىزدىڭ كۇندەلىكتى ومىرلىك بولمىسىنا اينالۋى قاجەت.

«وسى سالت-داستۇرلەردىڭ بارلىعى ءبىر كۇندىك ناسيحات ەمەس, حالقىمىزدىڭ ءومىر بويى ۇستانىپ وتەتىن قاعيداسى بولۋى كە­رەك. جوعالتقان مۇرالارىمىزدى, سالت-ءداستۇرىمىزدى قالپىنا كەلتىرۋ, جاڭاشا ۇلتتىق تاربيەلىك باستامالارعا جول اشىپ, ءار ادامنىڭ جۇرەگىنە تەرەڭ بويلاتا بەرۋ نەگىزگى مۇراتىمىز بولۋعا ءتيىس. مۇنىڭ ءبارى ەلىمىزدىڭ كۇندەلىكتى ۇستاناتىن ۇلتتىق يدەولوگياسىنا اينالۋى قاجەت», دەيدى ە.كۇزەكباي.

جاڭارۋ كۇنى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپى­رىن­دە كوكتەمگى اعاش ەگۋ ءداستۇرى جالعاسىن تاپتى. قاراپايىم تۇرعىنداردان باستاپ, ءتۇرلى مەكەمەلەر يگى ءىس-شاراعا اتسالىسىپ, تال وتىرعىزدى. ماسەلەن, ءبىر الماتى وب­لىسىندا عانا ون التى مىڭعا جۋىق كوشەت ەگىلدى.

 

جالپىحالىقتىق مەيرام

ۇلتتىق سپورت كۇنى دە قازاقستان­دىق­تار­عا تىڭ سەرپىن بەرگەنى انىق. جەر-جەردە بايگە, كوكپار, اۋدارىسپاق, جامبى اتۋ, تەڭگە ءىلۋ, قۇسبەگىلىك جانە اسىق اتۋ, توعىزقۇمالاق, ساداق اتۋدان ءتۇرلى جا­رىس ۇيىمداستىرىلدى. سولاردىڭ ىشىن­دەگى اتاپ وتەرلىگى, قازاقستان مەن اقش قۇرامالارى كوكپار تارتىستى.

استاناداعى «ارعىماق» كەشەنىندە اۋقىمدى مەرەكەلىك شارا ءوتتى. وسى ورايدا, دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر وي­نىنىڭ بيىل قازاقستاندا جالاۋىن جەل­بىرەتەتىنىن ەسكەرسەك, ۇلتتىق سپورت كۇنىن ايرىقشا تويلاۋدىڭ وزىندىك سيم­ۆول­دىق ءمانى بار.

ىنتىماق كۇنى دە حالقىمىزدىڭ بىر­لىگى مەن تۇتاستىعىن ناسيحاتتاۋعا باعىت­­تالعان ءتۇرلى ءىس-شاراعا تولى بولدى. مەم­لەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتىعا بارعان جۇمىس ساپارىندا بارشا حالىقتى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى­مەن قۇتتىقتادى. پرەزيدەنت ءاز ناۋ­رىزدىڭ كۇللى حالىققا ورتاق جالپى­ۇلت­تىق مەرەكەگە اينالعانىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.

سونداي-اق وسى كۇنى ءىرى تەلەارنالاردا تەلەمارافوندار ۇيىمداستىرىلدى. وندا ءتۇرلى سالا ماماندارى جاڭارعان ناۋرىزناما مەيرامىنا قاتىستى وي-پىكىر­لەرىمەن ءبولىستى. ىنتىماق جانە جىل باسى رەتىندە اتالعان 21–22 ناۋرىز كۇندەرى وتكەن ءىس-شارالاردىڭ ءبارىن تەرىپ جازباي-اق قويالىق. باستىسى – مەيرامدى حالقىمىز ەرەكشە كوڭىل كۇيمەن تويلاپ, شات-شادىمان مەرەكەلەدى.

 

ناعىز ەڭبەكتىڭ تويى

ونكۇندىكتى تازارۋ كۇنى قورىتىن­دى­لا­دى. جەر-جەردە تۇرعىندار سەنبىلىككە شىعىپ, ەكولوگيالىق اكتسياعا زور ۇلەس قوستى. قىستاي قار استىندا جينا­لىپ قالعان قوقىستاردى جيناپ, تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزدى. قوعام قايراتكەرى ورازكۇل اسانعازىنىڭ ايتۋىنشا, ناۋرىز مەيرامى – ناعىز ەڭبەكتىڭ مەرەكەسى.

ء«بىزدىڭ جاقتا كۇن جىلىنعاننان باستاپ ارىق تازالايدى, بۇلاقتاردىڭ كوزىن اشادى, تال وتىرعىزادى, جەر اۋدارادى. العاش­قى ونىمدەرىن ەگەدى. ەشكىم ۇيدە وتىرماي, دالاعا شىعىپ, ءۇيىن, اۋلاسىن تازالايدى. مۇنىڭ ءبارىن اۋىل تۇرعىندارى ەشكىم ايتپاي-اق, وزدەرى ىستەيدى», دەيدى و.اسانعازى.

قازاقستان ەكولوگيالىق ۇيىمدارى قاۋىم­داستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى يليا سۋحونوسەنكونىڭ پايىمداۋىنشا, «ناۋ­رىزنامانىڭ» سوڭعى كۇنى تازارۋ كۇنى بولىپ بەلگىلەنۋى بەكەردەن-بەكەر ەمەس.

«سەبەبى قازاق حالقى قاشاندا تازا­لىق­قا, ادالدىققا اسا ءمان بەرگەن. بىزگە بار نىعمەتىن بەرگەن جەر-اناعا قۇرمەت كورسەتۋگە مىندەتتىمىز. ول ءۇشىن حالىق اراسىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ ماڭىزىن تۇسىندىرۋگە باعىتتالعان اقپا­رات­تىق ناۋقاندار مەن ءىس-شارالاردى ۇيىم­داس­تىرۋدىڭ ماڭىزى زور», دەيدى ەكولوگ.

ايتا كەتەرلىگى, 23 ناۋرىزدا «جەر ساعاتى» حالىقارالىق ەكولوگيالىق اكتسيا­سى ءوتتى. سوعان سايكەس جەرگىلىكتى ۋا­قىت­پەن ساعات 20.30-دان 21.30-عا دەيىن دۇنيە­جۇزىندەگى تانىمال عيماراتتار مەن ەسكەرت­كىشتەردىڭ جارىعىن ءسوندىردى. اتالعان اكتسيا حالىقارالىق جابايى تابي­عات قورىنىڭ (WWF) مۇرىندىق بولۋىمەن جۇزەگە استى. «جەر ساعاتى» اكتسياسىنا دۇنيەجۇزىنەن 2 ميللياردتان استام ادام, 180 ەلدەگى 7 مىڭ قالانىڭ تۇرعىندارى قاتىسقان.

بۇل كۇننىڭ قورشاعان ورتاعا قامقور­لىق جاساۋعا ارنالعان تازالىق كۇنىمەن تۇسپا-تۇس كەلۋى دە كەزدەيسوق بولماسا كەرەك.

 

قازاق قوعامىنىڭ جول كارتاسى

جالپى ايتقاندا, ناۋرىزدى جاڭا فورماتتا تويلاۋ ۇلتتىق بىرەگەيلىگىمىزدى ايشىقتاپ, ەل بىرلىگىن نىعايتا تۇسۋگە مۇم­كىندىك بەرەتىنىن ماماندار دا, قارا­پايىم حالىق تا مويىنداپ وتىر. قوعام قايراتكەرلەرى مەن زيالى قاۋىم وكىل­دەرى ءداستۇرىمىزدىڭ جاڭعىرىپ, مەي­رامنىڭ جا­ڭاشا سيپات العانىن جوعارى باعالادى.

بەلگىلى مادەنيەتتانۋشى سەرىك ەرعا­ليدىڭ پىكىرىنشە, ءاز ناۋرىزدىڭ جاڭا­­شا فورماتتا تويلانۋى مەرەكەنىڭ ءمان-ماعىناسى مەن مازمۇنىن بايىتادى.

تاريحشى جاقسىلىق  ءسابيتوۆ تۇركىلەر ناۋرىزدى جاڭا جىل ساناعانىن العا تارتادى. «قازىر ناۋرىزدى تويلاۋدىڭ فورماتى وزگەرىپ جاتىر. بۇعان دەيىن ەكى-ءۇش كۇن مەرەكەلەپ كەلدىك. ەندى ونىڭ تۇپكى ماقساتىن ءتۇسىنۋدىڭ وزگەرگەنىنە كۋا بولىپ وتىرمىز», دەيدى تاريحشى.

ناۋرىز مەيرامىنىڭ تاريحىن زەرت­تەپ جۇرگەن جازۋشى ايبەك ءنابي ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنە ەرەكشە ءمان بەرىپ, جاڭعىرتۋ  وتار­لىق سانادان باس تارتۋدىڭ بەلگىسى دەپ ەسەپتەيدى.

جۋرناليست ازامات ەرعاليەۆ جاڭا فورماتتاعى ناۋرىزنامانى قازاق قوعا­مىنىڭ جول كارتاسى دەپ پايىمدايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, حالقىمىز بۇعان دەيىن زاماناۋي الەمدەگى ءوز ورنىن ىزدەپ, وزگەلەردىڭ قۇندىلىقتارىن ءسىڭىرىپ كەلگەن. ەندى مۇنى تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن ءسات تۋىپ وتىر.

ەتنوگراف جامبىل ارتىقباەۆ تا جاڭا فورماتتىڭ ەنگىزىلۋىن قۋانتارلىق جاڭالىق دەپ ەسەپتەيدى. وسى ورايدا, مامان مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ دەمالىسىن 14 ناۋرىز بەن 23 ناۋرىز ارالىعىنا اۋىس­تىرۋدى ۇسىنادى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, مۇنداي قادام ءاز ناۋرىزدى حالىقتىق تۇرعىدا تويلاۋعا جول اشادى. وسىعان ۇقساس پىكىردى ۇستاناتىندار كوپ. ونەرتانۋ دوكتورى مولديار ەرگەبەكتىڭ ايتۋىنشا, ناۋرىزدا ونكۇندىك دەمالىس بەرۋ قاجەت. سوندا ادامدار ناۋ­رىز مەرەكەسىنىڭ بار كۇنىندە ءبىر-ءبىرىن قۇتتىقتاپ, ەرەكشە تويلايدى.

عالىم, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بازاربەك اتىعايدىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, ءاز ناۋرىزدى ماجبۇرلەپ توي­لاۋدىڭ قاجەتى جوق. تۇرعىندار بىرتە-بىرتە مۇنى بويىنا ءسىڭىرىپ, ۋاقىت وتە كەلە جاپپاي سيپات الادى دەپ ەسەپتەيدى. الاشتانۋشى عالىم ديحان قامزابەك ۇلى ناۋرىزدى ناعىز برەندكە اينالدىرۋعا مۇمكىندىگى بار مەيرام سانايدى.

«ناۋرىزدى مازمۇندىق تۇرعىدا بايى­تۋىمىز كەرەك. بۇل تاماقتانۋ ەمەس, اقىل-ويدىڭ, پاراساتتىڭ, ءبىلىم مەن بىلىك­تىڭ مەرەكەسىنە اينالۋى قاجەت. جاڭا فور­مات­تاعى ناۋرىزنامانىڭ تۇپكى يدەياسى – وسى ماسەلەلەرگە ەكپىن ءتۇسىرۋ», دەيدى د.قامزابەك ۇلى.

قورىتا ايتقاندا, جاڭا فورماتتا, جاڭعىرعان سيپاتتا تويلانعان بيىل­عى ناۋرىز مەرەكەسىن قوعام جىلى قابىل­دادى. زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە, قارا­پايىم تۇرعىندار دا ون كۇنى بويى وتكىزىلگەن ءىس-شارالارعا بەلسەنە ارالاستى. سول تۇرعىدا قازاقتىڭ ەجەلگى جاڭا جىل تويلاۋ سالتى ناۋرىزنامانى جاڭعىرتۋ ءساتتى جۇزەگە استى, قوعامدا سايا­سي تۇراقتىلىقتى, دوستىق پەن كەلىسىم­دى نى­عايتۋدىڭ, جالپى­حالىقتىق, وتباسى­لىق مەرەكەنىڭ تەتىگىنە اينالا ءتۇستى دەۋگە تولىق نەگىز بار.

ناۋرىز ەڭ الدىمەن – ەڭبەك مەيرامى, حالىقتىڭ تويى. كوڭىلدى كوركەم كۇيگە بولەپ, تىرشىلىككە تىنىس بەرىپ, ەڭبەككە شابىت قوسىپ, بۇكىل جان-جانۋاردى قارقىندى قيمىل-قوزعالىسقا شاقىرار مەيىربان مەيرام. ەندەشە,

«بۇگىن حالىقتىڭ قۋانىشتى, كەڭ كۇنى,

كۇن مەنەن ءتۇن – تارازىنىڭ تەڭ ءتۇنى.

«قۇت-بەرەكە بولماسا ەكەن كەم كۇنى», –

دەپ تىلەلىك, قولىڭ جاي-اۋ, الاشىم», دەپ مىرجاقىپ اقىن تولعاعانداي, جاڭا جىلدا جاقسى تىلەك تىلەلىك. ناۋرىز جانىمىزدى جادىراتسىن, جۇرەگىمىزگە شاتتىق سىيلاسىن. حالقىمىزعا, قوعامعا, ءاربىر وتباسىنا ىرىس-نەسىبە اكەلسىن! 

سوڭعى جاڭالىقتار