بولات اجاقاي ۇلى جامبىل وبلىسىندا اۋىل مۇعالىمىنىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. سۇراپىل سوعىس جىلدارىندا ءومىر ەسىگىن اشقان ول سول ءداۋىردىڭ كوپتەگەن جاس بۋىن وكىلى سياقتى ەرتە ەسەيىپ, ەڭبەك جولىن ەرتە باستادى. 16 جاسىندا كەڭشاردا مەحانيزاتور بولىپ جۇمىس ىستەدى. ونىڭ اسكەري قىزمەتى – قاجىرلىلىعى مەن ءور مىنەزىن شىڭداي تۇسكەن ءومىر جولىنىڭ ەرەكشە پاراعى. تاباندىلىق, ەڭبەكقورلىق, بىلىمگە قۇشتارلىق بولات سەمبيننىڭ 1965 جىلى كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىنە وقۋعا تۇسۋىنە تۇرتكى بولدى. 1969 جىلى اتالعان وقۋ ورنىن ۇزدىك ءبىتىرىپ شىقتى. بۇل سوعىستان كەيىنگى ۇرپاق وكىلى ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىكتەردىڭ ءبىرى سانالاتىن. بولاشاق پروفەسسور زاڭگەرلىك شەبەرلىكتىڭ كاسىبي شىڭىنا شىعۋ جولىن پروكۋروردىڭ كومەكشىسى قىزمەتىنەن باستادى. زادىندا پروكۋراتۋرا جۇيەسىندەگى پراكتيكالىق قىزمەت بولات اجاقاي ۇلىنىڭ بولاشاق ءومىر جولىن الدىن الا ايقىنداپ بەردى. سونىمەن قاتار ول ۇنەمى ءوزىن بەلسەندى قوعام قايراتكەرى رەتىندە كورسەتە ءبىلدى. ماسەلەن, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى حالىق دەپۋتاتتارى كەڭەستەرىنىڭ دەپۋتاتى بولعانىن اتاساق تا جەتكىلىكتى.
العان ءبىلىمى مەن تاجىريبەسى ونىڭ مەملەكەت قايراتكەرى رەتىندە كاسىبي بيىكتەرگە جەتۋىنە ىقپال ەتتى. ەل تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋدا اسا ماڭىزدى سانالعان كەزەڭ 1990–1996 جىلدارى ول باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى قىزمەتىندە ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىن جان-جاقتى كورسەتە وتىرىپ, ەلدە قۇقىقتىق ءتارتىپتى ورناتۋدا اسا كۇردەلى فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەردى اتقاردى. قازاق ەلى ءۇشىن پروكۋراتۋرا مەن سوت جۇيەسىنىڭ وڭتايلى ۇلگىسىن ىزدەۋدە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى تۋرالى», «سوتتار تۋرالى» زاڭداردى ازىرلەۋگە زور ۇلەس قوسقانى ەرەكشە اتاۋعا تۇرارلىق. وسى ورايدا ول كادرلاردىڭ كاسىبي دەڭگەيىن كوتەرۋگە ۇنەمى كوڭىل بولەتىن. قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن شىڭداۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋ ونىڭ سوت تورەلىگى جۇيەسىندەگى مانسابىن ايقىنداپ, 90-جىلداردىڭ سوڭىندا ەلدى العا جەتەلەيتىن كوشباسشىلاردىڭ بىرىنە اينالدىردى.
2000 جىل بولات سەمبيننىڭ عىلىم-ءبىلىم سالاسى سياقتى جاڭا باعىتتى تاڭداپ, سول ارنادا شىڭداردى باعىندىرۋعا جاساعان بەتبۇرىستى كەزەڭى بولدى. شىن مانىندە, وعان ۇستازدىق قىزمەت جات ەمەس ەدى. ويتكەنى ۇستاز وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن ءارى بالا تاربيەسىنەن حاباردار جوعارى ءبىلىمدى زاڭگەر تسيتسەرون ايتقان «زاڭگەردىڭ مىندەتى – ءوز حالقىنا اعارتۋشىلىقتى تاراتۋ» تۇسىنىگىنە مويىنسىنىپ, ءوز ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن جاس ۇرپاقپەن ءبولىسۋدى ءجون كوردى.
بولات اجاقاي ۇلى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دا ينستيتۋت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارعاندا تەرەڭ زاڭگەرلىك تاجىريبەسى مەن وسى سالاداعى اۋقىمدى ءبىلىمى ءوز الەۋەتىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋىنا, پروفەسسور اتاعىن الۋعا سەپتىگىن تيگىزدى. ول 2001 جىلدىڭ ماۋسىمىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى عىلىمي دارەجەسىن الىپ, تاعى ءبىر بيىكتى باعىندىردى. بولات اجاقاي ۇلى زاڭ, قۇقىق سالاسىنا قاتىستى ءتۇرلى تاقىرىپتا تالماي قالام تارتتى. وندا كوتەرىلگەن كوپ ماسەلە قوعامدا وزەكتى بولاتىن, سوندىقتان عالىم ولاردى عىلىمي ىزدەنىستەرىنە ارقاۋ ەتىپ, ىرگەلى ءارى قولدانبالى زەرتتەۋ جۇمىستارىنا اينالدىردى.
2000 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا بولات سەمبين قازاق مەملەكەتتىك زاڭ اكادەمياسىنىڭ پرورەكتورى بولىپ تاعايىندالدى. وسى كەزەڭنەن باستاپ ونىڭ ءومىر بەلەستەرى اتالعان وقۋ ورنىنىڭ دامۋ كەزەڭدەرىمەن تىعىز بايلانىستا ءوربىدى. بيىل «Maqsut Narikbayev University»-ءدىڭ قۇرىلعانىنا دا 30 جىل تولىپ وتىر. قازاق ەلىنىڭ ەڭ بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ بىرىنە اينالىپ, جاس ۇرپاقتى بىلىممەن سۋسىنداتۋعا ۇلەس قوسقان وقۋ ورداسىنىڭ مەرەيتويى 14 ناۋرىزدا تويلانباق. بولات سەمبين ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ ەلىمىزدە جانە شەتەلدە تانىلعان زاماناۋي, وزىق وقۋ ورنى رەتىندە دامۋى مەن قالىپتاسۋىنا زور ۇلەس قوسىپ, ءالى دە تالماي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. 2008 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ «مNU» اكتسيونەرلىك قوعامى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى قىزمەتىن اتقارا وتىرىپ, ارىپتەستەرىمەن بىرلەسىپ, ءوز كۇش-جىگەرىن ەلىمىزدە زاڭدىلىق پەن ءتارتىپتىڭ نىعايۋىنا ۇلەس قوسۋشى لايىقتى ۇرپاق تاربيەلەۋ ءۇشىن قولايلى ينفراقۇرىلىم دايارلاۋعا جۇمساپ كەلە جاتىر.
بولات سەمبين – تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ساياسي-قۇقىقتىق ىرگەتاسىن قالىپتاستىرۋ مەن نىعايتۋدىڭ كۇردەلى ميسسياسىن ورىنداعان كورنەكتى عالىمداردىڭ ءبىرى. وسى دەرەكتىڭ ءوزى ونىڭ ەل تاريحى جادىندا ساقتالۋىنا سەپتەسپەك. كاسىبي زاڭگەر, زەردەلى زەرتتەۋشى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار اينالاسىندا ەشكىمدى الالاماي, بارىنە بىردەي قۇرمەتپەن قارايتىن تەكتى ازامات, بىلىكتى مامان رەتىندە قۇرمەتكە يە بولدى. ءوز ورتاسىنا دا, وتباسىنا دا ەرەكشە مەيىرىممەن قاراپ, كوڭىل بولگەندىگىنىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدىڭ لايىقتى ازاماتتارى رەتىندە تاربيەلەگەن ۇرپاقتارىمەن ماقتانىپ, مارقايا الاتىن اۋلەتتىڭ زيالى شاڭىراق يەسى بولىپ وتىرعانىن دا ايرىقشا اتاپ ءوتۋ كەرەك.
مەملەكەتىمىزدىڭ ءارى قوعامنىڭ دامۋىنا قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى ءۇشىن بولات اجاقاي ۇلى كوپتەگەن اتاق پەن ماراپاتقا لايىق دەپ تانىلدى. وسىنداي ەرەكشە تۇلعامەن قىزمەتتەس بولۋ – ارقايسىسىمىز ءۇشىن ۇلكەن ماقتانىش.
ينديرا اۋباكىروۆا,
«MNU» كونستيتۋتسيالىق جانە ساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى
