سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
مۇنارا كراننىڭ بيىگىنە قاراساڭ, مالاقايىڭ سىپىرىلىپ تۇسەتىندەي. سوناۋ كوكتەن جەردى شولىپ وتىراتىن كرانشى قىز-كەلىنشەكتەردىڭ جۇرەگى نەتكەن مىقتى ەدى. نەگە ەكەنىن قايدام, مۇنداي كراندا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ كوبى – ايەلدەر. رايگۇل احمەتوۆا دا 1982 جىلدان بەرى كراننىڭ تىزگىنىندە كەلە جاتىر. تاجىريبەلى كرانشى تۇستەنىپ العان سوڭ, جۇمىس ورنىنا قاراي بەتتەدى. قاربالاسا قۇرىلىس ءجۇرىپ جاتقان جەردەگى نازىك جاننىڭ جۇمىسىن جانىمىزبەن ءتۇسىنىپ, سانامىزبەن سەزىنىپ كورسەك دەگەن نيەتتە قىران قاناتىنداعى كراننىڭ كابيناسىنا بىرگە كوتەرىلدىك. تىك باسپالداق. جابىق جاقتاۋ جوق. الاڭ اشىق. ءار قادامدى اڭداپ باسۋ كەرەك. الپىستان اسقان اق جاۋلىقتى انا شيراق قيمىلداپ, جوعارىعا كوتەرىلىپ بارادى. ىلەسىپ كەلە جاتىپ, ورتان بەلىنە جەتە بەرە تومەن قاراپ ەدىم, جۇرەك شايلىعىپ كەتتى. ەرسىلى-قارسىلى اعىلعان تەحنيكالار ويىنشىقتاي-اق. مۇنداي بيىككە اكروفوبياسى بار, ياعني بيىكتەن قورقاتىن ادامداردىڭ شىعا الماسى انىق. بيىكتەن قورقاتىندار عانا ەمەس, فيزيكالىق جاعىنان دا مىقتىلىق كەرەك. ال رايگۇل احمەتوۆا بۇل كرانعا كۇنىنە ەكى شىعىپ, ەكى تۇسەدى. كەيدە عانا اس-سۋىن بىرگە الىپ شىعادى. ول كۇنى تاڭعى سەگىزدە شىعىپ, جەرگە كەش قايتا بىراق تۇسەر ەدى.
ەنتىگىپ, كابيناعا جەتكەنىمدە كران باسىن جەل شايقاپ تۇر. اياداي عانا كابينا تەرەزەسىنەن قاراساڭ, قۇرىلىس الاڭى الاقانداعىداي. كەيىپكەرىمىز اياقتىڭ استىنداعى پەشىن قوستى, شاۋگىمىن قايناتتى.
– جۇمىسىم وسى. تومەندەگى جۇرگەن بالالاردىڭ ءبارى قازاقتار. جانىم اشىپ, اۋىر كوتەرتكىم كەلمەيدى ولارعا. جۇكتەرىن كراننىڭ تۇمسىعى جەتكەن جەرىنە دەيىن جەتكىزىپ بەرۋگە تىرىسامىن, – دەپ جۇمىس ورنىنا جايعاستى ر.احمەتوۆا.
كۇن كوزىنە قاراتىپ قويعان كرانىن قۇرىلىس الاڭىنا قاراي بۇرىپ, ارماتۋرا تەمىرلەردى ءىلدى. 360 گرادۋسقا اينالاتىن كران باستى دا اينالدىرىپ جىبەرەتىندەي. ونىڭ ۇستىنە جەل كادىمگىدەي تەربەيدى. ايتۋىنشا, كۇن رايى بۇزىلىپ, داۋىلداتىپ كەتسە, جۇك كوتەرمەي كۇتەدى. جەلدىڭ جىلدامدىعىن ولشەپ وتىراتىن ارنايى قۇرىلعى دا بار. الايدا كەز كەلگەن مۇنارا كراننىڭ قۇلاعىندا وينايتىن رايگۇل احمەتوۆا ءۇشىن مۇنىڭ ءبارى ۇيرەنشىكتى.
– مارقاكولدىڭ تۋماسىمىن. كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا وسكەمەندە كراننىڭ وقۋىندا وقىدىم. پراكتيكاعا ءوز اۋىلىم مارقاكولگە جىبەردى. سول جاقتا كرانعا العاش شىعىپ, جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتىم. قازىرگى اۋدان ورتالىعىنداعى قاڭىراپ تۇرعان قوس قاباتتى ۇيلەردى كوتەرگەن كەزدە كراندا ىستەگەن ەدىم. كەيىن الماتىعا كوشتىم. ول جاقتا 25 قاباتتى ۇيلەرگە دەيىن كوتەردىك. ارادا ون جىلداي جۇمىس ىستەمەدىم. وسكەمەنگە قايتا كوشىپ كەلىپ, باياعى جۇمىسىما قايتا كىرىستىم. مۇندا 16-17 قاباتتى ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزدىك. وزىمە جۇمىسىم ۇنايدى. قۇداي دەنساۋلىق بەرسە, جەتپىس جاسقا دەيىن ىستەي بەرگىم كەلەدى, – دەيدى كرانشى.
جۇزىنەن شۋاق شاشىپ تۇرعان رايگۇل احمەتوۆا سۇحبات سوڭىندا وسكەمەن كوگىنەن بارلىق قازاقستاننىڭ اق جاۋلىقتى انالارىن, داناگوي اجەلەرىن, بۇرىمدى ارۋلارىن 8 ناۋرىز – حالىقارالىق ايەلدەر كۇنىمەن قۇتتىقتادى. جىلى لەبىزىن ءبىلدىردى. كەيىپكەرىمىزدىڭ جايدارى مىنەزىنە قاراساق, بار عۇمىرىن كرانعا, قۇرىلىسقا ارنايتىن سياقتى. 1982 جىلدان بەرى ەسەپتەسەك, قىرىق جىلدان استام ۋاقىتى قۇرىلىس الاڭىندا وتكەن. زەينەتكەرلىككە شىققانىمەن, كراننان تۇسكىسى جوق. ەكىنشىدەن, مۇنداي جۇمىسقا قىزىعۋشىلىعى اۋعان جاستار دا ساناۋلى. كۇندەردىڭ كۇنى كەيىنگى تولقىن دا مۇنارا كرانعا ورمەلەپ بارا جاتاتىن شىعار. بىراق ولاردىڭ ىشىندە بويجەتكەندەر بولا ما, كىم ءبىلسىن!
وسكەمەن
