فوتو: Sputnik
قاي كەزدە ورازا ۇستاۋعا بولمايدى؟ ورازانى قانداي جاعدايدا قازا ەتۋگە بولادى؟
شاريعات «سىزگە بولادى», «سىزگە بولمايدى» دەپ كەسىپ ايتا المايدى. دەسە دە, كەيبىر ادامدارعا جەڭىلدىك جاسايدى. ماسەلەن, جۇكتى, ەمىزۋلى انالارعا, 7 جاسقا تولماعان بالالارعا, سونداي-اق ۇنەمى ءدارى ءىشىپ جۇرەتىن ناۋقاستارعا, اۋىر دەرتكە شالدىققاندارعا ورازا پارىز سانالمايدى. ەتەككىرى كەلگەن قىز-كەلىنشەكتەر مەن ەندى بوسانعان ايەلدەرگە ورازا ۇستاۋعا بولمايدى. بىراق قارىز بولعان كۇندەردى مىندەتتى تۇردە وتەۋ شارت.
ورازا ۇستاعان ادامعا ءدارى ىشۋگە بولا ما؟
ەم قابىلداپ جۇرگەن جاندارعا ورازا ۇستاۋدى كەيىنگە شەگەرە تۇرعان دۇرىس. ەگەر ورازا ۇستاپ جۇرگەن كەزدە باسىڭىز نەمەسە ءىشىڭىز اۋىرىپ قالسا, اۋىز اشاتىن ۋاقىتقا دەيىن شىداۋعا بولادى. دەرتىڭىز اسقىنىپ, شىداتپاي بارا جاتسا, ورازاڭىز قازا بولىپ, ونى ءتاۋىر بولعاننان كەيىن وتەسەڭىز دە ايىپ ەتپەس.
ورازا قاي جاعدايدا بۇزىلادى؟
- استى ادەيى جەپ-ءىشۋ;
- تەمەكى شەگۋ, ناسىباي اتۋ, ءدارى ءىشۋ, قۇرامىندا ءنارلى زاتتارى بار ەكپە (ۋكول) قابىلداۋ;
- ايەلىمەن نەمەسە كۇيەۋىمەن جاقىنداسۋ (ياعني, تاڭ نامازىنان اقشام نامازىنا دەيىن جاقىنداسۋ ورازانى بۇزادى);
- Cەبەپسىز قورەك نەمەسە قورەكتىك قاسيەتى بار بارلىق زاتتاردى بىلە تۇرا ادەيىلەپ جەۋ.
مۇنداي جاعدايلاردا كاففارات ورازاسىن ۇستاۋ قاجەت. كاففارات – رامازان ايىنىڭ ورازاسىن سەبەپسىز ءارى بىلە تۇرا بۇزعان جاعدايدا ورنىنا ەكى اي ورازا ۇستاۋ, وعان شاما كەلمەسە الپىس كەدەيدى تاماقتاندىرىپ, تويعىزۋ.
ورازانى نە بۇزبايدى؟
- ۇمىتىپ ءىشىپ-جەۋ ورازانى بۇزبايدى. بىراق ۇمىتقان ادام ەسىنە تۇسكەن كەزدە جەۋدى دەرەۋ توقتاتۋى كەرەك;
- ايەلىن نەمەسە كۇيەۋىن ءسۇيۋ, دەنەسىنە قولىن تيگىزۋ. مۇنداي جاعدايلاردا ءماني شىقپاسا, ورازا بۇزىلمايدى;
- اۋىزعا كەلگەن قاقىرىقتى جۇتۋ;
- تۇكىرىك نەمەسە مۇرىندى تارتۋ ارقىلى ءبىر نارسەنىڭ تاماققا كەتۋى;
- قۇلاققا سۋ كىرۋ, ب ۇلىق اعۋ;
- تەمەكى ءتۇتىنى نەمەسە توپىراق, شاڭ, ۇننىڭ توزاڭى, قاردىڭ ۇشقىنى, جاۋىننىڭ تامشىلارى تاماققا ەرىكسىز كىرسە, ورازا بۇزىلمايدى;
- اۋىز قۋىسىندا قالعان تاماق قالدىقتارى نوقاتتان كىشكەنتاي بولسا, ونى جۇتۋ ورازانى بۇزبايدى;
- ەرىكسىز اۋىز تولى قۇسۋ نەمەسە ونىڭ ىشكە قايتا كەتۋى ورازانى بۇزبايدى;
- قان الدىرۋ نەمەسە س ۇلىك سالدىرۋ;
- كوزگە ءدارى تامىزۋ;
- ءتىس پاستاسىن قولدانۋ ورازانى بۇزبايدى. بىراق ءتىس پاستاسى ىشكە كەتىپ قالسا بۇزىلادى. ەڭ ابزالى - ءتىستى تاڭ نامازى كىرمەي تۇرىپ جۋ;
- ءتىس جۇلدىرۋ ورازاعا كەدەرگى جاسامايدى. بىراق جۇلدىرعان ۋاقىتتا اۋىزداعى قاندى ياكي ءدارىنى جۇتپاۋ شارت;
- اۋىز بەن مۇرىنعا سۋ الىپ شايقاۋ ورازانى بۇزبايدى. بىراق تاماققا كەتپەۋىن قاداعالاۋ قاجەت;
- دۋشقا جۋىنۋ, تەڭىزگە, كولگە ءتۇسۋ ورازانى بۇزبايدى. بىراق ونداعى سۋدى جۇتپاۋ كەرەك.
- ەگەر ادام قاتتى شولدەگەن بولسا, تاماققا كەتپەيتىندەي اۋزىن سۋمەن شايسا جارايدى. بۇل ورازانى بۇزبايدى.
جالعان سويلەپ, عايبات ايتۋ, قاتتى اشۋلانۋ ورازاعا اسەر ەتە مە؟
ورازا بۇلاردان بۇزىلمايدى, الايدا ساۋابى كەميدى. ورازا - تەك تاماققا دەگەن ناپسىدەن تىيىلۋ عانا ەمەس, سونداي-اق رۋحاني قۇلشىلىق ەتۋ. سول سەبەپتى, تانگە دە, جانعا دا جاعىمسىز نارسەلەردەن اۋلاق بولىپ, بارىنشا سابىرلى بولۋعا تىرىسۋ قاجەت.
العاش رەت ورازا ۇستايتىندارعا ارنالعان كەڭەس
اۋىز بەكىتۋگە العاش رەت نيەت ەتىپ وتىرعاندار عانا ەمەس, بۇرىننان ۇستاپ كەلە جاتقان جانداردىڭ ءوزى رامازان ايى جاقىنداعاندا وزدەرىن الدىن الا دايىنداي باستايدى.
بۇرىن ورازا ۇستاپ كورمەگەن ادامنىڭ بويىن قورقىنىش بيلەپ كەتۋى مۇمكىن. بىراق بۇدان قورىقپاۋ كەرەك. سىزگە دەيىن ورازا ۇستاعان جاندار رامازان ايىن جاقسى وتكەرە الدى, ءناپسىسىن تىيىپ, جامان ادەتتەرىنەن ارىلىپ, مىنەزىن تۇزەپ, باسقالارمەن اراقاتىناسىن رەتتەپ, رۋحاني كۇش جيناپ, ازىق الا ءبىلدى. وسىنى ەستە ۇستاعان ابزال.
اللا تاعالا ادامعا شىدامى جەتپەيتىن نارسەنى جۇكتەمەيدى. سۋعا, تاماققا شىداي المايمىن دەۋ - بوس اۋرەشىلىك. ءسىز تاڭ سارىدەن, كۇن باتقانشا اشتىقتان «سولىپ» قالمايتىنىڭىز اقيقات. بۇنى عالىمدار دا دالەلدەگەن. دەنساۋلىعىڭىزعا دا پايدالى.
قاسيەتتى رامازان ايىندا ورازا ۇستاۋعا ءوز قالاۋىڭىزبەن كەلگەنىڭىز دۇرىس. ورازا ۇستاۋ ترەند ەمەس. وعان تەك جۇرەك قالاۋىڭىزبەن كەلگەنىڭىز دۇرىس.
كۇن ءتارتىبىڭىزدى رامازان ايىنا دەيىن وزگەرتۋدى باستاڭىز. سەبەبى, رامازان ايى كۇن تارتىبىنە ايتارلىقتاي وزگەرىس ەنگىزەدى. تاڭەرتەڭ كوبىرەك تاماقتانىپ, اسقازانىڭىزدى ۇيرەتە باستاڭىز. ەرتە ويانۋدى ادەتكە اينالدىرىڭىز. بۇعان دەيىن تولىپ جاتقان شارۋالارىڭىزدى ىسىرىپ, رۋحاني بايۋعا كوڭىل ءبولىڭىز.
وعان قوسا جامان ادەتتەردەن ارىلۋ قاجەت. عايبات ايتۋ, وسەكتەۋ, بوعاۋىز سويلەۋ ورازانى بۇزباسا دا, ساۋابىن كەمىتەتىنىن تىلگە تيەك ەتكەن ەدىك. ەگەر كىمدە-كىم ءسىزدى بالاعاتتاپ, داۋ-دامايعا شاقىرسا «ورازا» ەكەنىڭىزدى جەتكىزىپ كورىڭىز. ورازا - تەك اس-اۋقاتتى شەكتەۋ عانا ەمەس, سونداي-اق ءتىلدى, ويدى, كوزدى, قۇلاقتى تازا ۇستاۋ.
