سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
بولاشاقتا ەلىمىزدە اەس سالىنسا, ونداعى قاۋىپتى ءارى جاۋاپتى جۇمىستى اتقاراتىن ماماندار كەرەك. ال ماماندارعا سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى, ع.داۋكەەۆ اتىنداعى الماتى ەنەرگەتيكا جانە بايلانىس ۋنيۆەرسيتەتى, ق.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى جانە ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى اەس-كە قاجەتتى كادرلاردى بىرلەسىپ دايارلاۋ تۋرالى حاتتاماعا قول قويدى.
بولاشاق ماماندار يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنىڭ بازاسىندا جوعارىدا اتالعان ماماندىقتار بويىنشا پراكتيكادان وتەدى, وندا ولارعا «قازاقستاننىڭ سۋ رەاكتورى» اتومدىق زەرتتەۋ ستاتسيونارلىق رەاكتورىندا جانە سىني ستەندتە پراكتيكالىق دايىندىقتان وتۋگە مۇمكىندىك بەرىلەدى. ال اەس سالاسىنىڭ كەلەشەك كادرلارى جالپى ءبىلىم بەرۋ پاندەرى بويىنشا تەوريالىق دايىندىقتى ع.داۋكەەۆ اتىنداعى الماتى ەنەرگەتيكا جانە بايلانىس ۋنيۆەرسيتەتى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانە ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە الادى. ءۇش ساتىلى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن دايىنداۋ «يادرولىق فيزيكا جانە تەحنولوگيالار», «يادرولىق ەنەرگەتيكا», «يادرولىق رەاكتورلار مەن ماتەريالدار» جانە «يادرولىق ينجەنەريا» سياقتى اتوم ەلەكتر ستانسالارى ءۇشىن قاجەتتى ماماندىقتار بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى دارحان احمەد-زاكي وسى جاڭالىققا قاتىستى: «يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى ەلىمىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن عانا ەمەس, جەتەكشى شەتەلدىك ينستيتۋتتارمەن دە كادرلار دايارلاۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق ورناتقان. يادرولىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىمەن بىرلەسكەن باعدارلامانىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قوس ديپلوم باعدارلاماسى بويىنشا 200 باكالاۆر جانە ماگيستر ستۋدەنتتەرى دايارلاندى. سونداي-اق ينستيتۋت «CERN», «MIT» سياقتى ءىرى ۇيىمدارمەن جانە ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن سەرىكتەستىكتە جۇمىس ىستەيدى. اتالعان ۇيىمدار Na62, DUNE, Nike الەمدىك ەكسپەريمەنتتەرىنە قاتىسادى جانە كادرلاردى دايارلاۋ بويىنشا حالىقارالىق تاجىريبەسى بار. سوندىقتان اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن كادرلاردى بىرلەسىپ دايارلاۋ ەلىمىزدىڭ اتوم سالاسىن دامىتۋداعى ماڭىزدى قادام بولادى», دەدى.
تانىستىرىلىم بارىسىندا باس ديرەكتور سايابەك ساحيەۆ يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنىڭ اەس ءۇشىن بولاشاق كادرلاردى دايارلاۋعا قاجەتتى بازا بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «ينستيتۋتتىڭ اەس ءۇشىن بولاشاق كادرلاردى دايارلاۋ ءۇشىن وتە ۇلكەن تاجىريبەسى مەن ينفراقۇرىلىمى بار. مۇندا زەرتتەۋ ستاتسيونارلىق رەاكتورى, سىني ستەند, ءتۇرلى تيپتەگى ۇدەتكىشتەر قويىلعان. سونداي-اق ينستيتۋت بازاسىندا اەحا (ماگاتە) قولداۋىمەن ءۇش وقۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ قىزمەتى اتوم سالاسى ءۇشىن كادرلار دايارلاۋدان تۇرادى. ينستيتۋت بازاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتوم سالاسى ءۇشىن 300 عىلىم كانديداتى مەن دوكتورى دايارلانادى», دەدى س.ساحيەۆ.
وقىرماندارعا تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن ايتا كەتكەن ءجون, ۆۆر-ق زەرتتەۋ رەاكتورى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جالعىز كوپماقساتتى اتوم رەاكتورى. ونىڭ نەگىزىندە ىرگەلى يادرولىق-فيزيكالىق جانە ماتەريالتانۋ زەرتتەۋلەرى مەن رەاكتورىشىلىك سىناقتاردان باسقا, ونەركاسىپ ءۇشىن مەديتسينالىق راديويزوتوپتار مەن گامما كوزدەر وندىرىلەدى, نەيتروندىق-اكتيۆاتسيالىق تالداۋ, نەيتروندىق راديوگرافيا جانە نەيتروندىق رەفلەكتومەتريا بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.
