توعزي – دامۋدىڭ جاڭا جولىندا دەيدى ەلىمىزدىڭ باس تراۆموتولوگ-ورتوپەدى نۇرلان جۇماعۇل ۇلى

“سالاماتتى قازاقستان” مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جوباسىن تالقىلايمىز

ەلىمىزدە ءبىر عانا تراۆموتولوگيا جانە ورتوپەديا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى بار. ول ەل ورتالىعى – استانادا ورنالاسقان. بۇل عىلىم ورداسىندا بۇگىنگى كۇنى ەڭ سوڭعى, ەڭ وزىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى جۇزدەگەن وپەراتسيالار جاسالىپ, ۇزىلگەن ۇمىتتەردى جالعاۋدا. ينستيتۋت ۇجىمىنىڭ عىلىمي جانە كاسىبي مۇمكىندىكتەرى وتە زور, سوندىقتان ول كۇننەن كۇنگە دامىپ كەلەدى. ءبىز وعان ينستيتۋت جەتەكشىسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, 38 جىل ءومىرىن وسى سالاعا ارناعان ەلىمىزدىڭ باس تراۆموتولوگ-ورتوپەدى نۇرلان جۇماعۇل ۇلى باتپەنوۆپەن اڭگىمەلەسكەنىمىزدە كوز جەتكىزدىك. – نۇرلان جۇماعۇل ۇلى, ينس­تيتۋت قاشان قۇرىلدى؟ – توعزي-دىڭ ستاتۋسى رەسمي تۇردە 2001 جىلدىڭ 9 اقپانىندا, ۇكىمەتتىڭ №215 قاۋلىسىنا سايكەس بەكىتىلگەن بولاتىن. الايدا بۇعان دەيىن دە اتالعان ەمدەۋ مەكەمەسى قاتارداعى ەمدەۋ مەكەمەسىنەن, ءتىپتى ايماقتىق تراۆموتولوگيا جانە ورتوپەديا ورتالىعى دەڭگەيىنە جو­عارىلاعان بولاتىن. مامان­داردىڭ بىلىكتىلىگى, عىلىمي جەتىستىكتەردىڭ دەڭگەيى, جاڭا جەتىستىكتەرگە, ەمنىڭ وزىق تاسىلدەرىن يگەرۋگە دەگەن تالپىنىس – توعزي-دى ۇيىم­داس­تىرۋدىڭ نەگىزى بولدى. ال ستاتۋستىڭ اتى ستاتۋس, بۇل جاڭا مۇمكىندىكتەر مەن بيىك بەلەستەر. وسىنىڭ بار­لىعى ەلىمىزدە تراۆموتولوگيا جانە ورتوپەديانىڭ دامۋىنا بىردەن ءبىر سەپ­تىگىن تيگىزدى. ناۋقاستار ءۇشىن جو­عارى دەڭگەيدە كومەك الۋدىڭ بىردەن ءبىر كەپىلى ەدى. “استانا مەك­تەبىنىڭ” داڭقى جوعارى بولعانى سون­شا­لىقتى, بارلىعى وسىندا كەلىپ ەمدەلۋگە ىنتالى, ال ءبىز قولى­مىز­دان كەلگەنشە وپەرا­تسيالاردى تەز­دەتۋگە تىرىسامىز. بۇل ينستيتۋت بۇرىن-سوڭدى ەلى­مىزدە بولماعان ينستيتۋت. كوپ جىلدار بويعى ەڭبەكتەنۋ ءناتي­جەسىندە اشى­لۋىنا قول جەتكىزدىك. ويتكەنى ەلور­دانىڭ كوشىپ كەلۋى, وعان قوسا ال­عاش­قىدا جاڭا عي­ماراتتاردىڭ كوپتەپ سالىنۋىنا بايلانىستى جاراقات الۋ­شىلار كوبەيدى. مىنە, وسى فاكتورلار ينستيتۋتتىڭ تەزىرەك اشىلۋىنا تۇرتكى بولدى. وعان دەيىن بىزدە بولعان از ورىندى ەمدەۋ مەكەمەسى كوپ نارسەنى شەشپەيتىن. ءيا, ناۋقاستار سانىنىڭ ءوسۋى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ اشىلۋىن جەدەلدەتتى. – ينستيتۋت اشىلعالى بەرى قانداي جۇمىستار اتقارىلدى؟ – ينستيتۋت رەتىندە جۇمىس ات­قارا باستاعان كەزەڭگە كوز سالىپ, ءجۇ­رىپ وتكەن جولىمىزدىڭ ءناتي­جە­لەرىنە ساراپتاما جاساساق, جەتىس­تىكتەرىمىز بەن تابىستارىمىز دا بارشىلىق. توعزي جاقىن شەت ەل, مىسالى رەسەيدەگى ورتالىقتاردان ەش كەم ەمەس. ءتىپتى, سانكت-پە­تەربۋرگتەگى كەيبىر اۋرۋحانالار ءبىزدىڭ ءادىس­تە­رىمىزدى قولدانا­تىندىعىن اي­تىپ وتكىم كەلەدى. پولشا, شۆەيتساريا, گەرمانيا سەكىلدى ەلدەردىڭ تراۆ­مو­تو­لوگيا-ورتوپەديا سالا­لا­رىن­داعى ارىپتەس­تەرىمىزبەن قارىم-قاتى­نا­سى­مىز جاقسى جولعا قويىلعان. ينس­تيتۋت اشىلعان كەزدە مەن تالاي ەلگە بارىپ, دوستار تاۋىپ, قارجىلىق قولداۋ كورسەتەتىن ازاماتتار ىزدەدىم. ءتۇرلى حالىق­ارالىق كونفەرەن­تسيا­لاردان قالماي, ولاردى وزىمىزگە شاقىرىپ, كونس­ترۋك­تسيالارىمىز بەن جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرىمىزدى نازارلا­رىنا ۇسىندىق. مىنە, وسىن­داي تابان­دى ىزدەنىستەر مەن ۇزدىكسىز ءجۇر­گىزىل­گەن جۇمىستاردىڭ ارقا­سىندا توعزي بىرقاتار تابىس­تارعا قول جەتكىزدى. – بۇگىنگى تاڭداعى ينستيتۋت قۇرىلىمى قانداي؟ – ينستيتۋتتا جوعارى دارەجەلى بىلىكتى عىلىمي جانە مەديتسينالىق ۇجىم قالىپتاسقان. مۇندا 11 مەدي­تسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتور­لارى جانە 31 كانديدات, 144 دارىگەر قىزمەت اتقارادى, ولاردىڭ 40 پايىزى جوعارى ساناتتاعى ءدارى­گەر­لەر بولىپ تابىلادى. كەڭەس بەرۋشى سالا بولىپ تابىلاتىن عىلىمي ۇيىم عىلىمي جۇمىستىڭ باعىتىن انىقتايدى, عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالاردى قۇراستىرادى جانە بەكىتەدى. ءناتي­جەلى ەمدەۋ جانە دياگنوستيكا ادىستەرىن تابۋعا ۇمتىلىس ينستيتۋت قىزمەتكەرل­ەرى­نىڭ پرينتسيپتەرى مەن ءستيلىن انىقتايدى. – توعزي-دا قولدانىلاتىن سوڭعى تەحنولوگيالىق اپپاراتتار قايدان ساتىپ الىنادى؟ – شىنىن ايتۋ كەرەك, ەلىمىزدە مۇنداي تەحنولوگيا جاسايتىن زا­ۋىت­تار جوق. سوندىقتان ءبىز شەتەلگە ارنايى تاپسىرىس بەرىپ, الدىر­تامىز. گوللانديا, پولشا, گەر­مانيا, اقش – ۋاقىت سىنىنان وتكەن, جوعارى ساپالى تەحنو­لو­گيالار. بۇل ءبىر. ەكىنشىدەن, مەن بۇل ماسەلەنى كوتەرگەنىمە ءبىراز ۋاقىت بولدى. ويتكەنى, قازاقستاندا وسى اپپا­راتتى جاساۋعا مۇمكىندىكتەردىڭ بارلىعى بار. ءتىپتى تيتان, بولات سەكىلدى تەحنولوگيانى جاسايتىن قۇ­رالى دا بار. ال ءبىزدىڭ ەلىمىزدە وسى ماسەلەنىڭ ۇيىمداستىرۋ سۇراعى شە­شىلمەگەندىكتەن, وپەراتسياعا قاجەتتى قۇرال-سايماندار مەن سۇيەكتى بەكىتەتىن قۇرىلعىلار, پروتەزدەر جانە ت.ب. شەت مەملەكەتتەردەن الۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىرمىز. ەگەر وسى ماسەلە قولعا الىنسا, كوپتەگەن ماسەلە شەشىلەتىن ەدى. الدىمىزعا قويىلىپ وتىرعان ماقساتتىڭ ءبىرى وسى بولىپ وتىر. ال ەمدەۋ با­رىسىندا قولدانىلاتىن ءادىس­تەمەلەر ءوزى­مىزدىكى. ولار 13 بولىمدە قولدا­نىستا. بولىمدەردىڭ 12-ءسى حيرۋر­گيا­لىق باعىتتا ماماندانعان. قازىر مينيسترلىك ارقىلى جىل سايىن كومپيۋتەرلىك توموگراف, رەنتگەندىك اپپارات سەكىلدى سوڭعى تەحنولو­گيا­لىق قۇرالداردى الدىرۋ ۇستىندەمىز. مەنىڭ جەتەكشىلىگىممەن ويلاپ تا­بىلعان جامباس-سان بۋىنىنا قون­دىراتىن ەندوپرو­تەز­دىڭ جاڭا مودەلى “KAZ توعزي, ن.باتپەنوۆ مودەلى” اتاۋىمەن گەرمانيادا شىعارىلىپ, توعزي-دا كۇندەلىكتى تاجىريبەگە ەن­گىزىلدى. مەن بۇل مودەلدى ۇجىم­دىق ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى دەپ ەسەپ­تەيمىن. – اۋرۋلاردى ەمدەۋدە تۋىن­داي­تىن قيىندىقتار جونىندە نە ايتار ەدىڭىز؟ – ورىندى سۇراق. اۋرۋلاردى ەمدەۋدى جالعىز دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە جۇكتەگەن دۇرىس ەمەس. ولاردى ەمدەۋدە, الدىن-الۋ شارا­لارىن جۇرگىزۋدە بىرلەسكەن كەشەندى ءىس-شارالار قاجەت. مىسالى, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى جانە تاعى باسقالارمەن تىزە قوسىپ, ۆەدومستۆوارالىق جۇ­مىس توبىن قۇرۋ ارقىلى بىرلەسكەن ءىس-شارالار اتقارىلسا, حالىق دەنساۋ­لى­عىنىڭ الدەقايدا جاقسارا تۇسۋىنە سەپ بولار ەدى. ويتكەنى, ءتۇرلى جا­ع­دايدا الىنعان جاراقاتتار دەر كەزىندە ەمدەلمەگەندىكتەن, ادامدار وزدەرىنە سوزىلمالى سىر­قات­تى جابىستىرىپ الادى. بۇل ۋاقىت وتە كەلە سوڭى قايعىلى جاعدايعا ۇلاسادى. ۋاقىتىندا كومەك كورسە­تىل­گەن اۋرۋلاردىڭ قا­لىپقا كەلۋ مۇمكىندىگى اناعۇرلىم جوعارى بولىپ تابىلادى, ولار ءوز جۇمىس ىستەۋ قابىلەتىن تەز ارادا وڭالتىپ, قاتارعا كەلەدى. سان, جامباس-بۋىن, يىق بۋىنى جارا­قات­تارىنان سوڭ ءبىز ولاردى اۋىس­تىرامىز. ادام قارتايا كەلە شەمىر­شەك ەتى جيىرىلىپ قالا­دى, قاقساپ اۋىرادى. جۇرە ال­ماي, جاتىپ قالادى. سونداي كەزدە شەتەلدەن الىنعان پروتەزدەردى سا­لىپ بەرەمىز. ومىرتقانىڭ مايى­سۋىنا جاسالعان وپەراتسيالاردان كەيىن ادامدار قايىرا جۇمىسقا كىرىسىپ كەتەدى. بۇرىن 5-6 اي جا­تاتىن بولسا, ەندى ول ۋاقىت اجەپ­تاۋىر قىسقاردى. ەلىمىزدە جاسالاتىن جوعارى تەحنو­لو­گيالىق وپەراتسيا­لار­دىڭ 80 پايىزى وسىندا جاسالا­دى. ال قاشىق وبلىستارداعى كۇردەلى ناۋ­قاستاردىڭ ءبىزدىڭ مەك­ە­مەگە كەلىپ قارالۋى قيىن. سون­دىقتان اۋرۋ­لار­دى اۆياتسيالىق ۇشاق­تار ارقىلى جەتكىزۋدى قايتادان ەنگىزۋ كەرەك. مەنىڭ ۆەدومس­تۆو­ارا­لىق جۇمىس تو­بىن قۇرۋ كەرەك دەگەنىمنىڭ اس­تا­رىندا وسى ماسەلە جاتىر. دەگەنمەن ءبىز وسىلاي ەكەن دەپ, قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرعان جوقپىز. جىل سايىن وبلىستارعا شىعىپ, وپەراتسيا جاساپ تۇرامىز. وبلىس ورتالىق­تارىنا جوعارى مامانداندىرىلعان ورتوپەدتى-تراۆموتولوگيالىق كومەكتى جاقىن­داتۋ ماقساتىمەن بىرقاتار اي­ماق­تاردا, اتاپ ايتساق قاراعاندى, كوكشەتاۋ, اتىراۋدا ءىرى بۋىندار­دىڭ ارتروسكوپياسى مەن ەندوپ­رو­تەزدەۋ بولىمدەرىن اشتىق. – سوڭعى سۇراق. ەلىمىزدىڭ مە­ديتسينا سالاسىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورماعا كوزقاراسىڭىز قانداي؟ قازاقستاننىڭ باس تراۆ­موتولوگ-ورتوپەدى رەتىندە جاڭا جۇيەنىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرى تۋرالى پىكىرىڭىزدى بىلگىمىز كەلەدى. – الگىندە ايتىپ كەتتىم عوي, وبلىستارعا ءجيى شىعىپ, شەبەرلىك سىنىپتارىن ۇيرەتەمىز دەپ. كەيدە استانادا ۇيىمداستىرىلادى. ءبىر قىزىعى, بۇرىن ونداي سەمينارلارعا قاتىسۋشىلار كوپ كەلە بەرمەيتىن. كەلگەن كۇننىڭ وزىندە ۇيرەنە قويۋعا قىزىعۋشىلىعى ويانا قويمايتىن. ال قازىر شە؟ وسىنداي ءبىر اقپارات بە­رىڭىزشى, ەرتەڭ-اق وزدەرى جەتىپ كەلەدى. بىلتىر, بيىل وتكىزگەن شە­بەرلىك سىنىپتارىمىزعا ماماندار تولىق كەلدى. قازاقستاننىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلگەن ماماندار جاڭا اقپاراتتاردى بىلۋگە, بىلگەن-كور­گەن­دەرىن مەڭگەرۋگە قۇشتارلىقتارى زور. بۇل وتە جاقسى. ولاردىڭ ۇيرەنۋگە دەگەن ىنتاسى ويانۋىنداعى سەبەپ نەدە دەپ ويلايسىز؟ ويتكەنى, جاڭا جوبا, جاڭا جۇيە بويىنشا, ەمدەپ شىعارعان اۋرۋىنا بايلا­نىستى اۋرۋحانانىڭ وزىنە قارجى تۇسەدى. ال ەمحانا باسشىلىعى قارجىنىڭ تۇسۋىنە مۇددەلى. اۋرۋدى جاڭا تەحنولوگيالىق قوندىر­عى­لارىن قولدانىپ, جاقسى ەمدەسەڭ, اقشا تولەنەدى. سوندىقتان باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا ولار دا مۇددەلى. ويتكەنى, ولارعا وزدەرىنە تۇسكەن اقشاعا جاڭا اپپاراتتار, جاڭا دارىلەر ساتىپ الۋدىڭ مۇمكىندىگى تۋادى. ءوز جىرتىعىن وزدەرى جاماي­دى, وزگەلەرگە الاقان جاي­ماي­دى. بۇل جەردە ساپالى ەم كور­سەتۋگە دەگەن باسەكەلەستىك قالىپ­تا­سادى. ال ءبا­سەكە­لەستىك بولعان جەردە دامۋ بار ەكەن­دىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. بۇل جەردەگى ءبىزدىڭ قولى­مىز­دان كەلەر بىردەن-ءبىر كومەك, وپەراتسيالارعا شاقىرىپ, ءبىل­گە­نى­مىزدى ۇيرەتۋ. تەو­ريا­لىق تۇرعىدا وقىتىپ, شەتەل­دەرگە تاجىريبە جي­ناقتاۋعا جىبەرۋ بولىپ وتىر. مىنە, جوبانىڭ مەن سەزىنگەن, كۋا بولىپ جۇرگەن ارتىقشىلىعىنىڭ ءبىرى وسى. – وزىمىزگە بەلگىلى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سا­­لاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىل­دارعا ارنالعان “سالاماتتى قا­زاق­ستان” مەملەكەتتىك باعدارلاما­سى­نىڭ جوباسى جاقىندا عانا جارىق كوردى. – “سالاماتتى قازاقستان” مەم­لە­كەتتىك باعدارلاماسىنا سايكەس قازاقستاننىڭ 2h ءوڭىرى تۇرعىن­دارىنىڭ اراسىنداعى كەزد­ە­سەتىن تىرەك-قيمىل اپپاراتىنداعى ءارتۇرلى اقاۋلارى مەن سىرقاتتارى بار ناۋقاستاردى ەرتە انىقتاپ, ديس­پانسەرلىك باقى­لاۋعا الىپ, ولارعا جوعارى دارە­جەدەگى كومەك كورسەتۋدى ۇيىم­داستىرۋ بىزگە جۇك­تەلىپ وتىر. وسى باعىتتا ينستيتۋت ما­ماندارى ەلىمىزدىڭ الىس ءوڭىر­لەرىنە بارىپ, كەڭەستىك-دياگ­نوس­تيكالىق كومەك كورسەتىپ, قاجەت بولعان جاعدايدا جوعارى تەحنو­لو­گيالىق وپەراتسيا­لاردى جاساۋدى جۇزەگە اسىرىپ وتىر. سونداي-اق, ەلىمىزدە جاراقات الۋ دەڭگەيىن تومەندەتۋ ماقساتىندا ۇكىمەتتىك ۇيىمدارمەن بىرلەسە اتقارعان ءىس-شارالاردىڭ ناتيجە­سىندە بۇل كورسەتكىش ەداۋىر تومەن­دەدى. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن ۆەنەرا تۇگەلباي. كۇردەلى وتا وزىمىزدە جاسالادى ەلىمىزدە پرەزيدەنت تاپسىر­ما­سىنا سايكەس بىرىڭعاي ۇلتتىق دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ جۇيەسىن قۇرۋ باعى­تىن­داعى جۇمىستار ءبىزدىڭ ماڭ­عىستاۋ وبلىسىندا دا جۇزەگە اسى­رىلۋ ۇستىندە. اتاپ ايتقاندا, ءبىر­ىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ءجۇ­يەسىنىڭ اياسىندا بۇرىنعى كەز­دەردە تەك رەسپۋبليكالىق كلي­ني­كا­لار مەن ورتالىقتاردا, تىپتەن الىس, جاقىن شەتەلدەردە جاسالىپ كەلگەن جوعارى مامانداندىرىلعان مەدي­تسي­نالىق كومەك وبلىس دەڭگەيىندە ەنگىزىلىپ, قاراپايىم حالىقتىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق وپەرا­تسيالارعا قولجەتىمدىلىگىن ارتتىردى. قازىرگى تاڭدا وبلىس مەدي­تسي­ناسى­نىڭ تاريحىندا بولماعان كۇردەلى وپەراتسيالاردىڭ وبلىستىق اۋرۋحانالاردا جاسالۋى حالىق ءۇشىن دە, مەملەكەتىمىز ءۇشىن دە ۇلكەن جەتىستىك دەسەك, كارديوحيرۋرگيا, ۋرولوگيا, ورتوپەديا-تراۆمو­تو­لو­گيا, وفتالمولوگيا, نەي­رو­حي­رۋر­گيا جۇيەلەرى سياقتى مەديتسينالىق كومەكتەر ءوز وبلىسىمىزدا جۇزەگە اسا باستادى. ايتالىق, جاقىن ارادا جامباس-ۇرشىق قۋىسىنداعى جارامسىز بۋىندى جاساندى بۋىنمەن الماس­تى­رۋ تۇرعىسىندا وپەراتسيا جاس­ال­دى. كۇردەلى وپەراتسيانى رەس­پۋب­ليكالىق ورتوپەديا-تراۆموتولوگيا عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ما­ماندارى جۇزەگە اسىردى. بولا­شاق­تا وسىنداي وپەراتسيالاردى جەر­گىلىكتى مامانداردىڭ يگەرۋى ءۇشىن اۋرۋحانا تولىقتاي جاراق­تاندى. جۇرەككە وپەراتسيا جاساۋ ىستەرى دە ءساتتى باستالۋدا. بالالارعا تۋا ءبىت­كەن جۇرەكتەگى اقاۋلارعا جاسا­لاتىن وپەراتسيالار دا وتكىزىلدى. وپە­راتسيادان كەيىن ەمدەلۋشىلەردىڭ كوڭىل-كۇيى, جاعدايلارى جاقسى, ۇدايى دارىگەرلىك باقىلاۋدا. ءيا, وبلىستىق اۋرۋحانا بازاسىندا وسىن­داي قيىن وپەراتسيالار جا­ساۋ­دىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن جە­تىس­تىكتەرى وبلىس جۇرت­شى­لى­عى­نىڭ ريزاشى­لىق­ت­ارىن تۋعىزۋدا. بۇل وپە­را­تسيا­لاردى رەسەيدەن شاقىرىلعان بىلىكتى, عالىم ماماندار جۇرگىزدى. بو­لاشاقتا وسىنداي وپەراتسيا­لار­دى جەرگىلىكتى اۋرۋحانا ماماندارى دا جاساۋ مۇمكىندىكتەرىنە يە بول­ماق­شى. اتالعان وپەراتسيالاردىڭ بارلىعى دا وبلىستىق اۋرۋحانا بازا­سىندا جۇزەگە اسىرىلدى. وب­لىس­تىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باس­قار­ماسى بولاشاقتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى “بىرىڭعاي ۇلتتىق جۇيە” تالاپتارى نەگىزىندە جۇرگىزە بەرمەكشى. ول ءۇشىن دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋمەن قاتار, ولارعا قويىلاتىن تالاپتى كۇ­شەي­تۋ, قانداي ىستە دە باسەكە­لەس­تىكتى تۋعىزۋمەن كادرلاردى تاربيەلەۋ باستى مىندەت دەپ تۇسىنەمىز. وبلىستىق اۋرۋحانالاردىڭ نەيروحيرۋرگيا, ۋرولوگيا جانە وف­تا­لمولوگيا سالالارى دا زاماناۋي قۇ­رال-جابدىقتارمەن جاب­دىق­تا­لىپ, جوعارى مامانداندىرىلعان مە­ديتسينالىق كومەككە ءزارۋ ناۋ­قاس­تارعا كۇردەلى وپەراتسيالار جا­سالماق, وسىعان وراي اۋرۋلاردى ىرىك­تەۋ جۇ­مىستارى دا قىزۋ ءجۇر­گى­زى­لۋدە دەسەم, “سالاماتتى قازاق­ستان” مەم­لەكەتتىك باعدار­ل­اما­سى­نىڭ ازىرلەنۋى بۇل سالادا دا وركەندى ىستەردىڭ ودان ءارى قانات جايا بەرەتىنىنە ىقپالى تيمەك. وسى ءجايتتى ايتا كەلىپ, جۇرت­شى­لىق اتىنان حالىققا كورسەتكەن قامقورلىعى ءۇشىن ەلباسىنا العىس اي­تۋدى وزىمە پارىز ساناپ وتىرمىن. قاراجان قويلىباەۆ, ماڭعىستاۋ وبلىستىق  ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەسى,  وقۋ اعارتۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى. ەڭبەكتەرىڭ جانا بەرسىن ەت پەن تەرىدەن جارالعان ادام بولعان سوڭ, باسىڭ اۋىرىپ, بالتىرىڭ سىزداماي تۇرا ما, جاقىندا اياق استىنان اۋرۋحاناعا ءتۇسىپ قالدىم. ەداۋىر ۋاقىتتان بەرى دارىگەرلەردىڭ الدىن كورگەن جوق ەدىم, جاعداي كوپ وزگەرىپتى. اشقان باستى جاڭالىعىم – سىرقاتتارعا قايتسەك جاعامىز دەپ بايەك بولىپ زىر جۇگىرىپ جۇرگەن دارىگەرلەر دە, مەيىربيكەلەر دە ءوزىمىزدىڭ قارا­كوزدەر. ءيا, انا كەزدەرى ء“بارى كوشىپ كەتتى, ءجونى ءبۇتىن دارىگەر قالعان جوق” دەگەندى دە قۇلاعىمىز شالعان ەدى, بەكەر ەكەن, بۇلاقتىڭ كوزى اشىلىپتى. ەشكىمنەن كەم ەمەس, دارىگەرى دە, مەيىربيكەسى دە, كوم­پيۋتەر دەيسىڭ بە, نەشە ءتۇرلى قون­دىر­عىلاردىڭ “قۇلاعىندا وي­نايدى”. ەڭ باستىسى  اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ ناۋقاس ادامدارعا جىلى كوزقاراس ءبىلدىرۋى قانداي جارا­سىمدى. ءدارى-دارمەگىمەن دە, جىلى سوزىمەن دە ەمدەيتىن ورتاعا تۇسكەن­نەن كەيىن تەز ايىعىپ, وتباسىما ورالدىم. بالالارىما ريزا بولعانىم سونداي, ىسكەر باسشى, بىلىكتى دارىگەر اباي بايكەنجين باسقاراتىن ۇلت­تىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتا­لىق­تىڭ ۇجىمىنا, ونىڭ ىشىندە ءوزىم جاتقان سوماتيكا بولىمشەسىنىڭ قىز­مەتكەرلەرىنە العىسىمدى گازەت ارقىلى جەتكىزۋگە ۇيعاردىم. ەڭ­بەك­تەرىڭىز جانا بەرسىن, ابزال جاندار. نۇرمۇقان قۇسايىنوۆ,  ەڭبەك ارداگەرى. قاراعاندى وبلىسى, بۇحار جىراۋ اۋدانى.