الاكول مەن بالقاشتى باستى بايلىعى سانايتىن جەتىسۋلىقتار جاز باستالا قىزۋ جۇمىسقا كىرىسىپ, كۇن سۋىتا ميمىرت تىرلىگىنە قايتا ورالادى. الا جازداي شيپالى كولدى جاعالاعان اعايىننىڭ ەرمەگى سول. ال كۇز كەلە ايۋداي قالىڭ ۇيقىنىڭ قۇشاعىنا كىرەدى. مۇنى ءبىز تۋريزم سالاسىنا قاراتىپ ايتىپ وتىرمىز. سول سەبەپتى مەملەكەت باسشىسى جەتىسۋدى ءتورت مەزگىلدە دە كىسى ۇزىلمەيتىن الەمدىك برەندكە اينالدىرۋ كەرەك ەكەنىن جەتكىزگەن. بۇگىندە وسى باعىتتاعى جۇمىستارعا كوڭىل سۇيىنەدى. تاۋ ءتۋريزمى مەن ەكولوگيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ مۇمكىندىگى مول سارقان اۋدانىندا Vizit ورتالىق اشىلماق. بۇل ءۇشىن ەكىاشا اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى توپولەۆكا اۋىلىنداعى ەسكى ەكى مەكتەپ عيماراتى قايتا جاڭعىرتىلادى.
تۋريستىك ورتالىق ءۇشىن توپولەۆكا اۋىلىنىڭ تاڭدالىپ وتىرعانى بەكەر ەمەس. بۇل ەلدى مەكەن – شەكارالىق ايماقتا ورنالاسقان تاۋ ءتۋريزمى سالاسىنداعى الەۋەتى جوعارى ايماق. وسى وڭىردە «جوڭعار الاتاۋى» ۇلتتىق تابيعي پاركى ورنالاسقان. پارك اۋماعىنداعى جوڭعار الاتاۋىنىڭ باۋرايى الما مەن قىزعالداقتىڭ تاريحي وتانى ەكەنى عىلىمي تۇرعىدان دالەلدەنگەن. بۇل پارك ەلىمىزدەگى ۇلتتىق تابيعي پاركتەر اراسىندا كولەمى جاعىنان ەكىنشى ورىن الادى. وعان كەلۋشىلەر قاتارى دا جىل سايىن ارتىپ كەلەدى.
ءوڭىر اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, 2022 جىلى شامامەن 2 700 ادام كەلسە, وتكەن جىلى ولاردىڭ سانى 3 300-گە جەتكەن. بۇل جەردە 14 مىڭنان اسا گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان سيۆەرس الما باعى دا وركەن جايعان. 2017 جىلدان باستاپ توپولەۆكا اۋىلىندا «سيۆەرس الما اعاشىنىڭ گۇلدەۋى» فەستيۆالى تۇراقتى وتكىزىلەدى. وتكەن جىلى بۇل ءىس-شاراعا شامامەن 2 مىڭداي ادام بارىپتى. جالپى, بۇل فەستيۆال ماڭىزى جاعىنان جاپونياداعى ساكۋرانىڭ گۇلدەۋى كەزەڭىنەن بىردە-ءبىر كەم ەمەس.
توپولەۆكا اۋىلىنان 40 شاقىرىم جەردە, تاۋ ورتاسىندا جەتىسۋدىڭ مارجانى – جاسىل كول ورنالاسقان. تەڭىز دەڭگەيىنەن 1 630 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان جاسىل كولدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋ – كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە. جەرگىلىكتى اكىمدىك جاسىل كولدىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتىپ, دەمالۋشىلاردىڭ كەلۋىنە قولايلى جاعداي جاساۋ جۇمىسىن اتقارادى.
«Vizit ورتالىق ءۇشىن توپولەۆكا اۋىلىنداعى ەسكى مەكتەپتەر عيماراتىنىڭ ورنى بەلگىلەنگەن. Vizit ورتالىق Vizit Zhetysu ورتالىعىمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەپ, ەلىمىزدىڭ ازاماتتارىنان بولەك شەتەل تۋريستەرىنە دە قىزمەت كورسەتەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ورتالىق ءبىر ۋاقىتتا 30 دەمالۋشىنى قابىلداي الاتىن ورىن بولماق. ونىڭ عيماراتىندا جيىن وتكىزۋ زالى, رەسەپشن, كافە, ت.ب. قاجەتتى ورىندار قاراستىرىلعان. 1962 جىلى سالىنعان, قايتا جاڭعىرتۋعا جاتاتىن ەسكى مەكتەپ عيماراتتارىنىڭ جالپى الاڭى 659 شارشى مەتردى قۇرايدى, ال نىساندار ورنالاسقان اۋماق – شامامەن 1,4 گەكتار», دەيدى سارقان اۋدانىنىڭ اكىمى عالىمجان مامانباەۆ.
اۋدانعا ارنايى ىسساپارمەن بارعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەت قاناعاتوۆ ەسكى مەكتەپ عيماراتتارىن اۋدان اكىمدىگىنىڭ تەڭگەرىمىنە وتكىزۋ ۇدەرىستەرىن جىلدامداتۋدى تاپسىردى. بۇل جۇمىس اياقتالعان سوڭ, اۋدان اكىمدىگى قۇرىلىس جۇمىسىنا قاتىستى ءتيىستى تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە ەسەپتەرىن جۇرگىزبەكشى.
وسى رەتتە ايتا كەتەيىك, بىلتىر «التىنەمەل» ۇلتتىق پاركى اۋماعىندا جەكە ينۆەستوردىڭ 2 ملرد تەڭگەدەي ينۆەستيتسيا قۇيۋىنىڭ ناتيجەسىندە @visit.altynemel ۆيزيت ورتالىعى سالىنعان ەدى. بۇل ۆيزيت-ورتالىقتىڭ كافەسى بار, Wi-Fi-عا قوسىلعان, ارنايى كادەسىيلار دا ساتىلادى. ماڭىندا سامالجايلارى, جانۋارلاردى سىرتتاي باقىلاۋعا ارنالعان شولۋ مۇناراسى, ناۆيگاتسيالىق پانەلدەر مەن اقپاراتتىق قالقاندار ورناتىلىپ, 10 گلەمپينگ سالىندى. سونىڭ ناتيجەسىندە تابيعي پارك, ونىڭ فلوراسى مەن فاۋناسى, گەولوگيالىق جانە مادەني-تاريحي كورنەكتى ورىندارى, جاياۋ ءجۇرۋ مارشرۋتتارى بار. سونداي-اق قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرى تۋرالى تولىق اقپارات الىپ قانا قويماي, گيد-ەكسكۋرسوۆودتىڭ قىزمەتىنە تاپسىرىس بەرۋگە بولادى, ەكسكۋرسياعا شىعىپ, ءتىپتى تۇنەمەگە قالۋعا دا مۇمكىندىك جاسالعان.
ال ءوزىمىز «ەكىنشى شۆەيتساريا» اتاپ كەتكەن تەكەلى قالاسىنىڭ تاۋلى اۋماعى, تۇمسا تابيعاتى كىمدى دە بولسا قىزىقتىرارى ءسوزسىز. اتتەڭ تۋريستەرگە ارنالعان دەمالىس ورىندارىنىڭ ازدىعى جانعا باتادى. دەگەنمەن الداعى ۋاقىتتا وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆتىڭ باستاماسىمەن شاڭعى-بياتلون كەشەنى بوي كوتەرمەك. بۇل دا – ۇلكەن جۇمىس. اتالعان نىسان تەكەلى قالاسىنىڭ سىرتىنداعى جوڭعار الاتاۋىنىڭ ەتەگىندە ورنالاسادى. سپورتتىق كەشەن قىسقى وليمپيادالىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا عانا ەمەس, سونداي-اق تاۋ تۋريزمىنە دە سەرپىن بەرەدى.
مونو-قالا تەكەلىگە دەمالىسقا تۋريستەر نەگىزىنەن جاز مەزگىلىندە كەلەدى. ال قىس جاقىنداعاندا سول دەمالىس ايماقتارى كوبىنە بوس تۇرادى. ءتىپتى كەيبىرى جابىلىپ تا جاتىر. شاڭعى-بياتلون كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى كەڭ مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى.
«ماعان تاعى 20 سوتىق جەر ءبولىندى. شاعىن قوناقۇي سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. مۇنداي جوبالار كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. شاڭعى-بياتلون كەشەنىنىڭ اشىلۋىمەن ءبىز كوپ تۋريست كەلەدى دەپ كۇتۋدەمىز, ال ول ءۇشىن ءتيىستى سەرۆيس قاجەت», دەيدى كاسىپكەر ەرمەك كەڭەسحان ۇلى,
جوبا قۇنى 15 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. وعان 9 گەكتاردان اسا جەر بولىنگەن. مۇندا بىرنەشە اپاتتى, يەسىز ۇيلەر بۇزىلادى. ءتيىستى ينفراقۇرىلىم دا جۇرگىزىلەدى. تەكەلى قالاسىنىڭ ساۋلەت جانە قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باسشىسى رۇستەم بولات ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جوبانى ازىرلەۋمەن «استانا ازاماتتىق جوباسى» اينالىسپاق. بۇل جوبادا اكىمشىلىك عيمارات, سونداي-اق 200 ادامعا ارنالعان قوناقۇي سالۋ جوسپارلانىپ وتىر.
شاڭعى-بياتلون كەشەنى وڭىردەگى قىسقى وليمپيادالىق سپورت تۇرلەرى مەن تاۋ ءتۋريزمىن دامىتۋداعى زاكىرلىك جوبا بولىپ سانالادى. الاكول ماڭىنداعى جازعى تۋريزمگە قاجەت ينفراقۇرىلىمدى جۇرگىزۋ ءۇشىن 60-قا جۋىق ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. ال بالقاش كولى جاعالاۋىن اباتتاندىرۋعا ءۇش جىلدا 30 ملرد تەڭگەدەن اسا ينۆەستيتسيا باعىتتاۋ كوزدەلگەن.
تاياۋ ەكى جىلدا ورتالىق ازيانىڭ ەڭ بيىك سارقىراماسى بۇرحان بۇلاعىنا اپاراتىن جول قۇرىلىسى باستالادى. ونىڭ ۇزىندىعى – 60 شاقىرىمعا جۋىق. جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى دايىنداۋعا 83 ملن تەڭگە ءبولىندى. وسى يگىلىكتى ىستەردىڭ ءبارى جەتىسۋدى تۋريزم سالاسىنىڭ تورىنە شىعارادى دەگەن ويدامىز.
جەتىسۋ وبلىسى
