ەڭبەك • 19 قاڭتار, 2024

ادال ەڭبەك وتەمى – لايىقتى جالاقى

330 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە ۇكىمەت باسىندا جۇمىس بەرۋشىلەر مەن كاسىپوداق بىرلەستىكتەرى اراسىندا 2024-2026 جىلدارعا ارنالعان باس كەلىسىمدى دايىنداۋ قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. ماماندار اتالعان قۇجاتتىڭ مۇمكىندىگى مول ەكەنىن ايتادى. اسىرەسە جۇمىسشىلار ماسەلەسىمەن ەتەنە تانىس سالالىق كاسىپوداقتار كەلىسىم جوباسىن بەلسەندى تۇردە تالقىلاپ, ءوز ۇسىنىستارىن بەرىپ جاتىر.

ادال ەڭبەك وتەمى – لايىقتى جالاقى

بۇل رەتتە ەنەرگەتيكتەر كاسىپ­وداعىنىڭ توراعاسى ورازبەك بەكباس: «الەۋمەتتىك سەرىكتەستەر اراسىندا ءبارى اشىق جانە پراگماتيكالىق تۇرعىدا بولۋعا ءتيىس. تاراپتاردىڭ كەۋ­دەم­سوقتىققا جول بەرۋىنە ورىن جوق. بۇل سالالىق دەڭگەيدە دە, ەلدىك دەڭگەيدە دە سولاي بولۋعا ءتيىس. قۇ­جات­تى قابىلداعانعا دەيىن وعان قول قويۋ­شىلاردىڭ ۇمتىلىسىن, ىنتا-ىقىلاسىن انىقتاۋ ءۇشىن الدىن الا جۇمىستار جۇرگىزىلەتىنى تۇسىنىكتى جايت. قازىردىڭ وزىندە وسى دەڭگەيدە سەرىكتەستەر تاراپتاردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرەتىن بەلگىلى ءبىر ىمىراعا كەلۋى كەرەك. دەمەك, ءوزارا تۇسىنىستىككە دەگەن جول دا وسىدان باستاۋ الادى. ونىڭ ۇستىنە كاسىپوداقتار ءبىر ماقساتتاعى كەلىسىمدەردىڭ بارىنشا الەۋمەتتىك باعىتقا يە بولعانىن قالايدى», دەيدى.

ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ جانە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ كوميتە­تىندە ايماقتىق ەلەكتر جەلىلەرى كومپا­نيا­­لارىنىڭ قىزمەتتەرىنە تاريف دەڭگەيىن بەلگىلەگەن كەزىندە ەڭبەك نارىعىنداعى احۋالعا جانە وڭىرلەر­دەگى قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭ­بەك­اقىسىن تو­لەۋگە باعدارلانۋى قاجەت بولعان. اتا­ل­عان مينيسترلىك 2019 جىلدىڭ 19 قاراشاسىنداعى بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن تاريفتەردى قالىپتاستىرۋ قاعيدالارىنداعى «ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرى بويىنشا» دەگەن ءسوزدى الىپ تاستاۋدى ەنەرگەتيكتەر كاسىپوداعى ۇسىنىپ وتىر.

كاسىپوداق سالاسىنىڭ باسشى­سى: ء«بىر قاراعاندا, زيانى جوق بولىپ كورىنەتىن بۇل سوزدەر ەلىمىزدىڭ سالالىق كاسىپوداقتىڭ بارلىق جۇم­ساعان كۇش-جىگەرىن تولىعىمەن جويدى. ەنەرگەتيكتەردىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن جاقسارتۋداعى ينستانتسيا­لارعا جازىلعان 60-تان اسا حات, وتان­دىق ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق قاۋىم­داستىعىمەن بىرگە دە, بولەك تە جازىلعان 20 ءوتىنىش, سانسىز كەزدەسۋلەر مەن باق-تاعى 30-دان اسا سويلەنگەن سوزدەر بار. جىلىنا جاسالاتىن تاريفتەردى تۇزەتۋ سانىنا قاتىستى شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋ جانە تاريفتەردى قاراۋ كەزىندە كاسىپورىندار قىزمەتكەرلەرىنىڭ ناقتى سانىن ەمەس, نورماتيۆتىك سانىن ەسكەرۋى كەرەك», دەپ وتىر.

جالپى, ەلىمىزدەگى اتالعان سالالىق كاسىپوداق ۇيىمى بىرنەشە جىلدان بەرى ەنەرگەتيكتەردىڭ جاعدايىن بي­لىككە جەتكىزۋدى قانشالىقتى قالاسا دا, جارتى جولدان قالىپ قوياتىن­دىعىن, جەكە باستىڭ شارۋاسى ەمەس, جۇمىسشىلاردىڭ ايماقتارداعى باسقا وندىرۋشىلەرمەن جالاقى جاعى­نان تەڭەستىرۋ ماڭىزدى ەكەنىن, مونو­پولياعا قارسى اگەنتتىك ماماندا­رى جاعدايدى تۇسىنگەن سىڭاي تانىت­قا­نى­مەن, رەسپۋبليكالىق ماڭى­زى بار ءۇش مەگاپوليستەگى ەلەكتر جەلىسى كومپانيالارىنداعى جۇمىسشىلار­دىڭ ورتاشا جالاقىسىنا كەلىسىپ, بىراق ماعىناسىن وزگەرتكەن, جۇم­ساعان ەڭبەكتىڭ باعالانباعانىن ايتادى.

«مەملەكەت باسشىسى كوتەرىڭكى ءتاريفتى قولدانۋعا بۇيرىق بەردى. بۇن­داعى الىنعان پايدانى نەگىزگى اكتيۆتى جاڭعىرتۋعا جانە جوندەۋگە, سونداي-اق كادرلاردى بەكىتۋگە با­عىتتاۋ كەرەك. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالا­قىسى لايىقتى دەڭگەيدە بولۋ­عا ءتيىس دەگەندى بىلدى­رەدى. بىراق كاسىپ­ورىنداردا ونى قول­دا­نىلۋىنا ءتيىستى باقىلاۋ بولعان ەمەس. سو­نىڭ سالدارىنان كەيبىر باسشىلار الىن­عان پايدانى ماقساتسىز پايدالانۋعا جول بەردى. ارينە, ول جۇ­مىس­شىلاردىڭ جالاقىسىن كوتە­رۋگە باعىتتالماعان. سوندىقتان ءبىز قا­زىر وسى باعدارلامانى جۇزەگە اسى­رۋ­عا قاتىساتىن كاسىپورىنداردىڭ كاسىپوداقتار ۇيىمى الىنعان پاي­­دا­­نىڭ قولدانۋىن باقىلاۋ جو­نىندەگى جۇمىس كوميسسياسىنا قو­سۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز. بۇل – جۇ­مىس­شىلار ءۇشىن وتە ماڭىز­دى, سون­دىقتان ءبىز وسى ۇسى­نىسىمىز­دىڭ باس كەلىسىمگە ەنگىزىل­گەنىن قالايمىز», دەيدى و.بەكباس.

ازىرگە ەنەرگەتيكتەردىڭ ماتەريال­دىق جاعدايىن جاقسارتۋ كۇن تارتىبى­نەن تۇسپەي تۇر. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگى بويىنشا 2023 جىل­دىڭ ەكىنشى توقسانىندا جالاقى­نىڭ ورتاشا ءمانى 2022 جىلدىڭ ءتيىستى توقسانىمەن سالىستىرعاندا 17,1 پايىزعا ءوسىپ, 365 502 تەڭگەنى قۇراعان. ونىڭ ۇستىنە ەنەرگەتيكتەردىڭ ورتاشا جالاقىسى 304 712 تەڭگە شاماسىندا توقتاپ, ورتاشا رەسپۋبليكالىق جالا­قىدان 17 پايىزعا ارتتا قالعانى بار. بۇل سول كەزەڭدە جىلۋ مەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋشى جانە تاراتۋشى كاسىپورىنداردا جالاقى ورتا ەسەپپەن 20,6 پايىزعا كوتەرىلگەن ەدى.

وسىلايشا, ەلىمىزدىڭ سالا­لىق ەنەرگەتيكتەر كاسىپوداعى ءوز ۇسىنىس­تارىن جەتكىزدى. ارينە, اتالعان جاي­دىڭ جاڭعىرىعىندا ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارى مەن الەۋمەتتىك مۇددەلەرى قورعالۋعا ءتيىس.

سوڭعى جاڭالىقتار