باسىلىم • 11 قاڭتار, 2024

ادەبيەتتانۋ انتولوگياسى

276 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

جاقىندا «تاڭبالى» باسپاسىنان (الماتى) فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور دانداي ىسقاق ۇلى باستاعان عىلىمي زەرتتەۋشىلەر توبى (ۇ.ەركىنباەۆ, ك.تورەبەكوۆا, ا.راقىمباەۆا) قۇراستىرعان ۇشتومدىق «قازاق ادەبي-ەستەتيكالىق وي-پىكىرىنىڭ انتولوگياسى» جارىق كوردى. ونىڭ ءبىرىنشى تومى «الاشتىق باعىتتاعى وي-پىكىرلەر», ەكىنشى تومى «كەڭەستىك كەزەڭدەگى قازاق ادەبي سىنى», ءۇشىنشى تومى «تاۋەلسىز ەلدىڭ ادەبي سىنىنداعى كوركەمدىك ىزدەنىستەر» دەپ اتالادى. بۇل ەڭبەك ر.سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىندا ورىندالىپ, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ باعدارلامالىق-نىسانالى جوباسى نەگىزىندە جاريالانىپ وتىر.

ادەبيەتتانۋ انتولوگياسى

اۆتورلار: ء«سوز ونەرىنىڭ شىڭى – كوركەم ادەبيەت. ادە­بيەتتىڭ دامۋى سول حالىق­تىڭ ادەبي-ەستەتيكالىق وي-پىكىرىنىڭ, سۇلۋ سوزگە دەگەن سىن­شىلدىق كوزقاراسىنىڭ دا­مۋىمەن تى­كەلەي بايلانىستى. تۇنىق تا­بيعاتتىڭ اياسىندا ەركىن ءومىر سۇرگەن قا­زاق حالقى ءسوز ونەرىنە ەرەك­شە ءمان بەرگەن. ادامدى سوزىنە قاراي باعالاعان», دەپ تۇجىرىمداي وتىرىپ, ءابۋ ناسىر ءال-فارابيدەن با­قىت ساربالا ۇلىنا دەيىنگى تۇل­عالاردىڭ, عالىمداردىڭ, ادە­بيەتشىلەردىڭ تاڭداۋلى وي-پىكىرلەرىن جيناقتاعان.

ءۇش تومدىقتا حالىق ەستەتيكاسىنان باستاۋ العان قازاق ادەبي سىنىنىڭ العاشقى كە­زەڭنەن بۇگىنگە دەيىنگى جولى, ىزدەنىسى, ساباقتاستىعى مول ما­تەريالدار ۇسىنىلعان.

زامان جاڭارۋىمەن كەزەڭ, زامان, ءداۋىر كوركەم ادەبيەتكە جاڭا تالاپ قويادى. ءبىر كەزدەگى سوتسياليستىك-يدەولوگيالىق تانىم مەن تالاپ قاعيداتىنىڭ وزگەرۋى ادەبيەتتتانۋعا ادىس­نا­مالىق تىڭ سەرپىلىس اكە­لىپ, ۇلت­تىق ءداستۇر مەن الەم­دىك ادە­بيەتتانۋ ىقپالداسا ءتۇستى. شىنايى شىعارماشىلىق ۇردىستەردى زەردەلەۋ كۇن تار­تىبىنە شىقتى.

قازىر تالعام مەن زەرت­تەۋدىڭ تابيعي دامۋ جولىن تاڭداعان قوعامىمىزدا ەر­كىندىك پەن ىزدەنىس كوپ. وسى تۇرعىدان قاراعاندا, عىلىمي توپ ادەبيەتتانۋ مۇرالارىن ورايلى ساراپتاعان. كەڭەستىك 1930-1950 جىلداردىڭ تالداۋلارى وقىرماندى بەيجاي قالدىرمايدى. انتولوگيا ماتەريالدارىندا ساياسي ءومىر مەن مادەني ءومىر اراسىنداعى شەتىن ماسەلەلەر, اردا تۇلعالاردىڭ باتىل ىزدەنىستەرى, الەم تاجى­ري­بەسىنە دەگەن ىنتا-ىقى­لاس, ءتۇرلى كونيۋنكتۋرا, سحە­ما­شىلدىق ماسەلەلەرى زامانىنا ساي قاراستىرىلعان.

انتولوگيا جوعارى وقۋ ورىن­دارىنىڭ باكالاۆريات, ما­گيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا باعدارلاماسىندا وقىپ جۇر­­گەن تالاپتى جاستارعا, الەۋ­مەتتىك-گۋمانيتارلىق عى­لىم زەرتتەۋشىلەرىنە, رۋحانيات تا­ريحىنا قىزىعۋشى جالپى وقىر­مانعا ارنالعان.

 

سابىر ءشارىپ,

PhD

سوڭعى جاڭالىقتار