قوعام • 03 قاڭتار, 2024

ماسلوۋ پيراميداسى

701 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

امەريكالىق فيلوسوف ابراھام ماسلوۋ – ادام قاجەتتىلىگىنىڭ پيراميداسىن ويلاپ تاپقان ادام. ونىڭ بۇل جۇيەسى ءوز اتىمەن «ماسلوۋ پيراميداسى» دەپ اتالادى.

ماسلوۋ پيراميداسى

پيراميدادا ىرگەسىنەن جوعارى قاراي ادام بالاسىنا ەڭ قاجەتتى دۇنيەلەر ساتىلاي ورنالاسادى. ەگەر وسىلاردىڭ كەرەكتىگىنىڭ بىرەۋىنە قاناعاتتانباساق, وندا ادامدى ىشكى اۋىر كۇيزەلىس پەن رۋحاني, ماتەريالدىق داعدارىس كۇتەدى. ماسلوۋ پيراميدانىڭ ءبىرىنشى ساتىسىنا فيزيولوگيالىق قاجەت­تىلىك­تەردى ورنا­لاستىرادى. وعان تىنىس الۋ, ۇيقى, تاماق, سۋ, ۇرپاق ءوربىتۋ سەكىلدى تا­بيعي نارسەلەر جاتادى. ەگەر ادام وسى ساتى­دا وزىنە كەرەگىن تو­لىق الماسا, كەلەسى ساتىدا جوعالتقان دۇنيە­نىڭ ورنىن بارىنشا تولتىرۋعا تىرىسادى. ما­سەلەن, عايىپتان تايىپ بايىپ كەتكەن كەدەي جان بار اقشاسىن تاماققا شاشاتىن بولادى.

فيلوسوف كەيىنگى ساتىعا ادام بالاسى­نىڭ اماندىعىن قويعان. ياعني ادامزات نە ىشەم, نە كيەمنەن تارىقپاسا, كەلەسى كەزەكتە ءوزىنىڭ باس اماندىعىن ويلاي باستايدى. بۇل جەردە اماندىققا دەنە, رۋحاني ساۋلىعى كىرەدى. وتباسىنىڭ اماندىعى, جۇمىستاعى تەحنيكا قاۋىپسىزدىگى, دۇنيە-مۇلكىنىڭ ۇرى-قارىعا جەم بولماۋى, كەلەڭسىز وقيعالاردان ساقتاندىرىلۋى دا وسى قاتارعا جاتادى.

فيزيولوگيالىق قاجەتتىلىكتى تولىق وتە­گەن سوڭ, باس اماندىعىمىزدى ساقتاعان­­نان كەيىن تاعى ءبىر كەرەكتى دۇنيە الەۋمەتتىك قارىم-قاتىناس پەن ماحاببات پايدا بولادى. وتباسىلىق بايلانىس تا وسى توپتان. سونىمەن بىرگە ادام قوعامدىق جاراتىلىس يەسى بولعاندىقتان, ءبىر توپقا قوسىلىپ ءومىر ءسۇرۋ – الەۋمەتتىك قاجەتتىلىك. سوندىقتان پيرا­ميدانىڭ بۇل ساتىسىندا ادامنىڭ دىن­گە, پارتياعا, ۇيىمعا, سپورتتىق كوماندا جان­­كۇيەرلىگىنە مۇشەلىگى ونىڭ الەۋمەتتىك سۇرانىسى رەتىندە ايشىقتالعان. ەگەر بۇل قا­جەتتىلىك بولماسا, ادام ءوزىن قوعامدا جال­­عىز سەزىنەدى. ول ۋايىم-قايعىعا, ۇلكەن سترەس­كە الىپ كەلۋى مۇمكىن. ويتكەنى ادام ەش­­قاشان قوعامنان ءبولىنىپ, جەكە-دارا ءومىر سۇرە المايدى. ماسلوۋ نەگە وسى ساتىنى تاڭ­­­دادى؟ ويتكەنى ادام بالاسى تۋمىسىنان قوعام­دا ءوز ورنىن تاپقىسى كەلەدى, ابىرويلى بولىپ, اتاق-داڭققا, ماقتانىشقا بولەنگەندى قالايدى. ءوزىن جاقسى كورگەندى, بىرەۋدىڭ ونى ۇناتقانىن جانى سۇيەدى. بۇل – ادامنىڭ بويىنداعى قانمەن بىتكەن قاسيەت. سول ءۇشىن ەڭ داۋاسى ادام ءوزىن دوستارىنىڭ, ۇجىمنىڭ, وتباسىنىڭ, قوعامنىڭ الدىندا ابىروي­لى بولۋدىڭ جولدارىن قاراستىرىپ, سون­داي سىيلى دارەجەگە ءوز ەڭبەگىمەن ۇمتىلۋى كەرەك. قوعامداعى قۇرمەت تە قاجەتتىلىكتىڭ ءبىرى بول­عاندىقتان, ول پيراميدانىڭ ارنايى ساتىسى رەتىندە قاراستىرىلادى وسى قا­جەتتىلىكتەردى وتەپ بولعاننان كەيىن ادام بالاسى ءوزىنىڭ ارمانىن, قيالىنداعى ويىن ىسكە اسىرۋعا ۇمتىلادى. ماسلوۋدىڭ پىكىرىنشە, بۇل – پيراميدانىڭ ەڭ بيىگىندە تۇرعان ساتى.

قوعامدا ءوز ورنىن تابۋ ءۇشىن, اڭساعان ارمانىنا جەتۋ ءۇشىن, جۇرتتىڭ ماقتاۋىنا ىلىككەندى قالاسا, ادامعا ەڭ ءبىرىنشى كەرەگى – ەڭبەك. تەك ەڭبەكپەن عانا بيىك ماقساتقا قول جەتكىزۋگە, ۇجىمدا دا, دوستار مەن وت­با­­سىنىڭ ورتاسىندا دا سىي-قۇرمەتكە بو­لە­نۋگە بولادى. بۇل ءومىر ء«بىر كەم دۇ­نيە», قانشا جەسەك تە, جەمەگەندەي بولامىز, قانشا كيىنسەك تە, كيمەگەندەي كۇي كە­شەمىز, باقىتقا جەتتىم-اۋ دەگەن كۇننىڭ وزىندە ءبارىبىر ءبىر نارسە جەتىسپەي تۇرادى. قاراڭىزشى, قازاقتىڭ ءبىر-اق اۋىز ء«بىر كەم دۇنيە» دەگەن ءسوزى امەريكالىق ۇلى فيلوسوف تەورياسىنىڭ ساڭىلاۋىن تاۋىپ تۇر. دەگەنمەن الدىنا ماقسات قويۋدا بۇگىندە سانگە اينالعان ءسوز – موتيۆاتسيا بەرۋدە, وزگەلەرمەن سالىستىرعاندا ەش بولماعاندا ءبىر باس جوعارى تۇرۋعا بۇل الەۋمەتتىك ساتى­نىڭ پايداسى دا بارشىلىق.

بۇعان قوسا جالپى ماسلوۋ پيراميدا­سىن ۇجىم باسشىلىعى ءوز قىزمەتكەرلە­رىن ىنتالاندىرۋ, ەڭبەككە ۇمتىلدىرۋ ماق­سا­تىندا پايدالانسا بولادى. ماسەلەن, ۇجىم­­دى باسقارىپ وتىرعان ازاماتتار قول اس­تىن­­داعى جۇمىسكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتسا, ەڭبەك شارتتارىن تۇگەل ساقتاپ, قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتسە, ولاردىڭ ىنتىماق-بىرلىگىن ارتتىرسا, ءوز كەزەگىندە قىزمەتكەرلەر دە ادال قىزمەت ەتۋگە, ەڭبەكتە وزات بولۋعا, ۇجىم الدىندا ابىروي جيناۋعا تىرىسار ەدى. سونىمەن بىرگە ىنتا­لاندىرۋ, قامقورلىق پەن قولداۋ ناتي­جەسىندە جۇمىسكەر شىعارماشىلىق جاعى­نان كوپ جەتىستىككە جەتۋگە ۇمتىلادى. سە­بەبى ماتەريالدىق جاعدايى جاقسى, الەۋ­مەتتىك قۇقىعى قورعالعان, ءوزىن وسى ۇجىم­دا كەرەك ەكەنىن سەزىنگەن قىزمەتكەردىڭ جۇمىس­قا شابىتى ويانىپ, كەز كەلگەن ءىستى جادى­راڭقى كوڭىل كۇيمەن جاپىرا ىستەيتىنى ايان.

ۇجىمنان بولەك, بۇل مىسالدى تۇتاس مەم­­لەكەتكە قولدانساق تا جاراسادى. كەز كەل­­گەن مەملەكەتتىڭ بايلىعى – جەراس­تى شيكىزات قورى, اۋماعىنىڭ ۇلكەندىگى, ينفراقۇرىلىمى, ەكونوميكاسى ەمەس, ءبى­رىنشى كەزەكتە – ادامي كۇش-قۋاتى. رۋحاني باي, وقى­عان-توقىعان, دەنى ساۋ, ەنەرگياسى اسىپ-تا­سىعان ۇلتى بار قانداي ەل بولسىن ەشقاشان تومەندە قالمايدى, تەك ىلگەرى دامۋدىڭ الدىڭعى شەبىندە جۇرەدى. ەندىگى رەتتە ونداي ۇلتقا جان-جاقتى ماتەريالدىق, رۋحاني تۇستان جاعداي جاسالۋى كەرەك. ەگەر ەلىمىزدىڭ ەن بايلىعى حالقىمىزدىڭ وزىنە جاراتىلسا, زاڭ, ەرەجە, نورمالار تەك حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە, قۇقىعىنىڭ تاپتالماۋىنا شىنايى قىزمەت ەتسە, ءسويتىپ جۇرتىمىز ء«بىر اتانىڭ بالاسىنداي, ءبىر قول­دىڭ سالاسىنداي» بىرىگىپ, ءبىر يدەياعا, ءبىر ماق­ساتقا ۇمتىلسا, بىزدىڭشە قازاقستاننىڭ ال­دىندا الىن­بايتىن قامال قالمايدى. ويت­كەنى ەلى­مىزدىڭ ءاربىر ازاماتى ناعىز پات­ريوت, ارتىن­دا الىپ قورعان مەملەكەتى تۇرعانىن سەزى­نىپ وسكەن ادال دا جاناشىر, ءوز ءىسىنىڭ بىلىك­تى مامانى, ءورشىل تۇلعا بولىپ قالىپ­تاسادى.

ءتىپتى پرەزيدەنتتىڭ جىل سايىنعى جول­داۋ­لارىندا دا ماسلوۋ پيراميداسىنا ۇق­ساس ءتارتىپتى بايقايمىز. كوبىنەسە مەملە­كەت باس­شىسى ماڭىزدى قۇجاتتا الدى­مەن ەكونو­ميكالىق اسپەكتىلەرگە توقتالا­دى, سودان كەيىن اراسىندا قۇقىقتىق ماسەلە­لەر قوزعالادى دا, سوڭىنا قاراي ساياسي رەفورمالار مەن ماسەلەلەرگە دەن قويىلا­دى. سوندىقتان ماسلوۋ پيراميداسىن ءومىر­دىڭ وزىنەن الىنعان ناعىز ادامزاتتىڭ تابيعي قاجەتتىلىكتەرىن ءدوپ باسقان فيلوسوفيالىق ەرەجە دەسەك بولادى.

 

شىمكەنت 

سوڭعى جاڭالىقتار