ايماقتار • 20 قاراشا, 2023

دەلدال تىيىلسا, باعا دا ايىلىن جيادى

170 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇكىمەت الەۋمەتتىك ماڭىزى بار دەپ بەلگىلەگەن 19 ءتۇرلى ازىق-ت ۇلىك تاۋارى اراسىندا سىردا وندىرىلەتىنى – كۇرىش پەن تۇز عانا. وڭىردەگى بازارلار مەن ساۋدا ورىندارى قالعان تاۋار تۇرلەرىن سىرتتان الدىرىپ وتىر. مىسالى, وبلىس ورتالىعىنداعى «SMALL» سۋپەرماركەتى سورەسىندە بەلگىلەنگەن ازىق-ت ۇلىكتىڭ تەك بەسەۋى عانا بار. ساۋدا جەلىسىندەگىلەر وسى 19 ءتۇردىڭ ءبارىن دە قويۋ­عا ىنتالى.

دەلدال تىيىلسا, باعا دا ايىلىن جيادى

– بىزگە الماتىداعى ورتالىق قويمادان كەلەتىن كۇرىش باعاسى 520 تەڭگە بولسا, «بايقوڭىر» اكك ارقىلى جەتكىزىلەتىن كۇرىش قۇنى 400 تەڭگە. ءبىز وسى ءونىمدى كوبىرەك العىمىز كەلەدى. الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعاسىن الدىن الا ۇسىنىسپەن بەكىتىلگەن قۇننان كوتەرمەيمىز. الدا دۇكەن ارقىلى ۇندى دا وسىنداي باعامەن ساۋدالاۋدىڭ جايىن «بايقوڭىر» اكك وكىلدەرىمەن اقىلداسىپ وتىرمىز. رەتى كەلسە, الداعى ۋاقىتتا ونىمدەردى وزىمىزدەن الىپ, ساۋداعا شىعارعىمىز كەلەدى, – دەيدى ساۋدا جەلىسىنىڭ وكىلى ەركەجان تۇرسىنباي.

ساۋدا جەلىسى قازىر سيىر مەن تاۋىق ەتىن كورشى وبلىستاردان الدىرىپ وتىر. ايماقتاعى ازىق-ت ۇلىك تاۋار­لارىنا باعا بەلگىلەۋ تىزبەگىندەگى دەل­­دال­دىق سحەمالاردى تەكسەرۋ كو­ميس­­­سياسى وكىلدەرى جاقىندا عانا اشىل­­عان قارماقشىداعى قۇس فابري­كاسى العاشقى ءونىمىن شىعارۋعا دايىن ەكەن­دىگىن ايتادى. الىستان ار­­بالا­عان­شا, جاقىننان دوربالاۋ جەر­­گىلىكتى ساۋدا ورىندارى ءۇشىن دە ءتيىمدى.

«قىزىلوردا» ساۋدا جەلىسىن دە ارالاپ, ونداعى باعالاردى ساراپتاعان كوميسسيا وتىرىس­تى ەندى اپتاسىنا 2 مارتە وتكىزىپ تۇراتىن بولدى. جىل باسىندا وبلىس اكىمى وكىمىمەن قۇرىلعان كوميسسيانىڭ 91 وتىرىسى وتكىزىلىپ, پياز, تۇز بەن كۇرىش باعالارىن ءجونسىز قىمباتتاۋدىڭ 11 دەرەگىن انىقتاپتى.

كۇرىش باعاسىنا بايلانىستى 6 كاسىپورىنعا قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ دەپارتامەنتى ايىپ­پۇل سالسا, بەس دەرەك بويىنشا باعا تومەندەتىلىپ, ساۋدا جانە تۇتى­نۋ­شىلاردىڭ قۇقىعىن قور­­عاۋ دەپارتامەنتى نەگىزسىز دەلدالدار­دى قىس­قارتىپتى. باعانىڭ ءوسۋىن تەجەپ, ينفليا­تسيالىق قىسىمدى تومەندەتۋ ماقساتىندا وبلىستاعى 183 ساۋدا نىسانىمەن ساۋدا ۇستە­مەسىن 10 پا­يىزدان اسىرماۋ تۋرالى ەكىجاقتى مەموراندۋمدار جاسالىپتى.

ساۋدا نىساندارىنىڭ وكىلدەرى­مەن كەزدەسۋدە وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى سەرىك قوجانيازوۆ جاڭا جىل قارساڭىنداعى قاربالاستى پايدالانىپ دۇكەندەر الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك باعاسىن قىمباتتاتۋعا بولمايتىنىن قاتاڭ ەسكەرتتى.

وسى كۇنى وبلىستاعى تۇراقتان­دىرۋ قو­رىن­دا 2092,5 توننا ءونىم مەن 291,6 مىڭ دانا جۇ­مىرتقا بار. وبلىس تۇرعىندارىن 5901,5 تون­نا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارىمەن قامتاماسىز ەتۋ با­عىتىندا 11 كاسىپكەرلىك سۋبەك­تىسىنە مىندەتتەمە بەلگىلەنگەن. بيىلعى كۇزگى ونىمنەن 4 952 توننا كوكونىسكە فورۆاردتىق كەلىسىم جاسالىپ, بۇگىندە ونىڭ 1032 تونناسى تۇراقتاندىرۋ قورىنا جەتكىزىلىپ, ارزان باعادا الەۋمەتتىك دۇكەن­دەر مەن ساۋدا ۇيلەرىندە ساتى­لىمعا شىعارىلا باستادى.

الەۋمەتتىك نان باعاسىن تۇراق­تان­دىرۋ ءۇشىن جىل باسىنان بەرى 7 480 توننا ۇن ساتىپ الىنىپ, وبلىستاعى ناۋبايحانالارعا تاراتىلىپ كەلەدى. بۇل وڭىردە الەۋمەتتىك نان باعاسىن 90 تەڭگە كولەمىندە تۇراقتى ۇستاۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.

جىل باسىندا 571 مىڭ دانا تاۋىق جۇمىرت­قاسى ساتىپ الىنىپ, وبلىستا وسى ءونىم باعاسى تۇ­راق­تالىپ تۇر. وسى كۇنى وڭىرلىك تۇ­راق­تاندىرۋ قورىنا تاعى دا 500 مىڭ جۇمىرتقا ساتىپ الۋ جونىندە «بايقوڭىر» اكك» اق مەن «اقكول قۇس» جشس-نىڭ رەسمي ديستريبيۋتەرى «بەرەكە ترەيد كز» جشس اراسىندا كەلىسىم شارت جاسالىپ, الەۋمەتتىك دۇكەندەردە 43 تەڭگەدەن ساۋدالانىپ جاتىر.

جىل باسىنان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دەرىن ارزان باعادا ساۋدالاعان 271 جارمەڭكە ۇيىم­داس­تىرىلىپ, وبلىس تۇرعىندارىنا 10,3 مىڭ توننا ءونىم ۇسىنىلدى.

جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى اۋىل تۇرعىندا­رىنىڭ باۋ-باقشا ەگۋىنە جاعداي جاساپ, جەرىن دايىنداپ, سۋىن جەتكىزىپ بەرۋدىڭ ارقاسىندا قازىر ەلدە ءوز-ءوزىن قامتاماسىز ەتكەندەر قاتارى كوبەيگەنىن ايتادى. بۇل تاجىريبە الدا دا جالعاسادى.

اپتاسىنا ەكى رەت وتەتىن كوميسسيا وتىرىسىندا ايماقتاعى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا باعا بەلگىلەۋ تىزبەگىندەگى دەلدالدىق سحەمالاردى تەكسەرۋ ناتيجەلەرى تالقىلانىپ وتىرادى.

باستىسى – نەگىزسىز دەلدال تىيىلسا, باعا ايى­لى جيىلادى.

 

قىزىلوردا 

سوڭعى جاڭالىقتار