ءاليحان سمايىلوۆ قازاقستان قىتايمەن دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك بايلانىستارىن نىعايتۋعا ەرەكشە ءمان بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ەكى مەملەكەت باسشىلارى اراسىنداعى جەكە دوستىق بايلانىستار ءبىزدىڭ ءوزارا ىقپالداسۋىمىزدىڭ بارلىق باعىتتارىنا وڭ اسەرىن بەرەدى. جاقىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ قىتاي توراعاسى سي تسزينپينمەن جانە سىزبەن وتكەن كەلىسسوزدەرى “التىن 30 جىلدىقتىڭ” كەزەكتى داۋىرىندە قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىعىن جاڭا مازمۇنمەن تولىقتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ۇكىمەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, قىتاي – قازاقستاننىڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى. ماسەلەن, وتكەن جىلى ەكى ەل اراسىندا تاۋار اينالىمى 35%-عا ارتىپ, رەكوردتىق $24,2 ملرد-قا جەتتى. بيىل دا قارقىندى ءوسىم جالعاسۋدا: وتكەن ايلاردا ءوزارا ساۋدا اينالىمى تاعى 21%-عا ءوستى.
«وسىنداي قارقىنمەن ءبىز جاقىن ارادا ەلدەرىمىزدىڭ كوشباسشىلارى العا قويعان ەكىجاقتى ساۋدا كولەمىن $40 ملرد-قا دەيىن جەتكىزۋ جونىندەگى مىندەتتى ورىنداي الامىز دەپ سانايمىن. ءبىز قىتايلىق ارىپتەستەرىمىزبەن بىرگە بۇل كورسەتكىشكە جەتۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءوزارا بايلانىستاردىڭ ماڭىزدى باعىتى – ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىق. بۇگىندە قازاقستان ەكونوميكاسىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيا بويىنشا قىتاي توپ–5 ينۆەستور–ەلدەرىنىڭ قاتارىنا كىرەدى. سوڭعى 18 جىلدا قىتايدان تارتىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى $24 ملرد-قا جەتتى. سونىمەن قاتار وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا قىتايلىق ينۆەستيتسيالارىنىڭ كولەمى 30%-عا ءوسىپ, $750 ملن-دى قۇرادى.
«بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا 4700-گە جۋىق قازاقستان-قىتاي كاسىپورىنى جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ 730-ى وتكەن جىلى عانا ىسكە قوسىلدى. بۇل كورسەتكىشتەر ءبىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق ءوزارا بايلانىستارىمىزدىڭ تۇراقتى ءارى تابىستى ەكەنىن راستايدى. قىتاي ينۆەستورلارىن بىرلەسكەن جوبالارعا قاتىسۋىن كەڭەيتۋگە شاقىرامىز», دەپ اتاپ ءوتتى ۇكىمەت باسشىسى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ پىكىرىنشە, قازىرگى تاڭدا ەنگىزىلىپ جاتقان ۆيزاسىز رەجيم ەكى ەل اراسىنداعى ىسكەرلىك بايلانىستاردى ىنتالاندىرۋعا, ساۋدانى جەڭىلدەتۋگە, ءوزارا ينۆەستيتسيالاردى ۇلعايتۋعا جانە قر مەن قحر اراسىنداعى ءتۋريزمدى دامىتۋعا ايتارلىقتاي ىقپال ەتەدى.
«ۆيزاسىز رەجيمنىڭ 10 قاراشادان باستاپ كۇشىنە ەنۋى ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناستارىمىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەدى. بۇل اسىرەسە, الداعى “قازاقستاننىڭ قىتايداعى تۋريزم جىلى” اياسىندا وتە وزەكتى. مەنىڭ ويىمشا, بۇل شارا ازاماتتارىمىزدىڭ ساياحاتىن قولجەتىمدى ەتىپ, ءبىزدىڭ بايلانىستارىمىزدى ودان ءارى نىعايتا تۇسەدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
پرەمەر-مينيستر قازاقستان ۇكىمەتى قىتايمەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ورنىقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن سالۋعا دايىن ەكەنىن ايتتى.
«وسى ورايدا ءسىزدى كەلەسى جىلى قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلىپ قايتۋعا شاقىرامىن. بۇل ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناستاردى ودان ءارى نىعايتا تۇسەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەپ اتاپ ءوتتى ۇكىمەت باسشىسى.
ءوز تاراپىنان قحر مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ پرەمەرى قىتاي مەن قازاقستان اراسىندا قارقىندى وزگەرىپ جاتقان حالىقارالىق جاعدايدىڭ سىناقتارىنان ءساتتى وتكەن ءونىمدى كوپقىرلى ىنتىماقتاستىق ورناعانىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەتتەرىمىزدىڭ باسشىلارى قارىم-قاتىناسىمىزدى ودان ءارى دامىتۋدىڭ باسىم مىندەتتەرى مەن باعىتتارىن بەلگىلەدى. ءبىز قازاقستاندىق ارىپتەستەرىمىزبەن وسى جوعارى دەڭگەيدەگى كەلىسىمدەردى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كۇش-جىگەر جۇمساۋعا دايىنبىز. مۇنداي ىنتىماقتاستىق ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنە وڭ اسەر ەتەدى», دەدى لي تسيان.
