بۇعان سەبەپ, جاقىندا ۇسىنىلعان ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىندە تەك وتكەن ايدىڭ وزىندە تاۋارلار مەن قىزمەتتەر باعاسىنىڭ ءوسۋى جىلدىق ماندە 11,8%-دى قۇراعان. جالپى العاندا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى 11,4%-عا قىمباتتاپتى. ونىڭ ىشىندە الكوگولدىك ىشىمدىكتەر مەن تەمەكى ونىمدەرى دە بار. ولاردىڭ ءوسىمى – 16,1%. ەسكەرەتىن جايت, وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى شىلدەسىنەن باستاپ سۇزگىدەن وتكەن جانە قىزدىرىلعان تەمەكى ونىمدەرىنىڭ بولشەك ساۋداداعى باعاسى ايتارلىقتاي كوتەرىلدى.
ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنەن وزگە, تاۋارلار مەن قىزمەتتەر بويىنشا العاشقى ورىندا 15,9%-عا دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرى, ودان كەيىن 13,3%, كيىم-كەشەك پەن اياق كيىمگە دەگەن ءوسىم جوعارىلاعان. ءوز كەزەگىندە تۇرعىن ءۇي قىزمەتتەرى, سۋ, ەلەكتر ەنەرگياسى, گاز جانە وتىننىڭ باسقا تۇرلەرىنە باعانىڭ ءوسۋى 11,8%-دان اسىپ وتىر.
ەلىمىزدە ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسىنىڭ ىسكە قوسىلۋىنا بايلانىستى كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ, جانار-جاعارماي نارىعىن رەتتەۋ ءۇشىن بەنزين, ديزەل جانە گاز باعاسى كوتەرىلگەن. بۇل رەتتە بايلانىس قىزمەتى ءبىر جىل ىشىندە 1,1% ءوسىمدى قۇراعان. الايدا, تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ باسقا ءىرى ساناتتارىمەن سالىستىرعاندا, بايلانىس قىزمەتتەرى باعاسىنىڭ ءوسۋى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش دەۋگە بولادى. ساراپشىلار مۇنشالىقتى قىمباتتاۋ تاۋارلاردىڭ يمپورتى مەن كەدەندىك راسىمدەردىڭ كۇشەيتىلىپ قاتاڭداتىلۋى, سەكتورعا ينۆەستيتسيانىڭ ۇلعايۋى, سالانىڭ دامۋى مەن اكتسيزدەردىڭ كوتەرىلۋى اسەر ەتۋى مۇمكىن, دەپ بولجام جاسايدى.
ايتەۋىر, قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى جالپى الەمدىك ەكونوميكا سياقتى بىرنەشە جىلدان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان داعدارىسقا بار كۇشىمەن توتەپ بەرىپ وتىر. دەگەنمەن, نارىقتىق ەكونوميكا جاعدايىندا باعانى بەكىتۋدىڭ ءىس جۇزىندە مۇمكىن ەمەستىگى تاعى بار.
سونىمەن وتكەن ايداعى كورسەتكىش بويىنشا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرى – 6,1%, كيىم جانە اياق كيىم – 1,2%, تۇرعىن ءۇي قىزمەتتەرى, سۋ, ەلەكتر ەنەرگياسى, گاز جانە وتىننىڭ باسقا تۇرلەرى – 1%, دەمالىس جانە مادەنيەت ورىندارى 0,6%-عا وسكەن.
اي سايىنعى باعا ءوسىمى بويىنشا تومەنگى كورسەتكىشتى مەيرامحانا, قوناقۇي مەن كولىك قىزمەتتەرى كورسەتىپ وتىر.
جالپى العاندا, ءبىر ايدا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى – 0,3%-عا, ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلار – 0,6%-عا, اقىلى قىزمەتتەر 0,9%-عا قىمباتتاپتى.
بولشەك ساۋدا كولەمى 13 122,1 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, بىلتىرعى جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 7,2%-عا ۇلعايعان.
ساۋدا كاسىپورىندارىنىڭ تاۋارلاردى بولشەك ساۋدا دا وتكىزۋ كولەمى 8 937,2 ملرد تەڭگەنى قۇراسا, بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا 10,7%-عا, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ ۇلەسى 32,3%, ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلار 67,7% -دى قۇراعان.
وتكىزۋ كولەمىنىڭ ەڭ كوپ ءوسىمى ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلارعا, ونىڭ ىشىندە موتور وتىنى, اۆتوموبيلدەر, ءدارى-دارمەك ونىمدەرى, كومپيۋتەرلەر, پەريفەريالىق جابدىقتار مەن باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ, اۆتوموبيل بولشەكتەرى, جيناقتاۋشى بولشەكتەر مەن كەرەك-جاراقتار, اياق كيىمدەر, جيھازدار, ساعاتتار جانە زەرگەرلىك بۇيىمداردى ساتاتىن كاسىپورىنداردا بايقالعان. وسى ايدىڭ العاشقى ون كۇندىگىندە بولشەك ساۋدا كاسىپورىندارىنىڭ تاۋارلىق-ماتەريالدىق قورلارىنىڭ كولەمى 1 539 ملرد تەڭگەنى قۇراپتى.
بيىل قاڭتار-قىركۇيەك ايلارى ارالىعىندا الماتى (32%), استانا (12,9%) قالالارىنداعى, قاراعاندى (8%) جانە شىعىس قازاقستان (6,1%) وبلىستارىنداعى بولشەك ساۋدا ورىندارىندا باعانىڭ ەڭ كوپ جوعارىلاۋى بايقالعان.
بۇعان ساراپشىلار تاڭعالارلىق جاعداي ەمەس, تەك ينفلياتسيا ناتيجەسى 20 پايىزعا نەمەسە ودان جوعارى دەڭگەيگە جەتپەۋىن قاداعالاۋ قاجەتتىلىگىن ايتادى.