رۋحانيات • 27 قىركۇيەك, 2023

ومبى قازاقتارىنا ەسكەرتكىش ورناتقان

310 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس قۇرباندارىن ارحيۆ دەرەكتەرى نەگىزدە ىزدەستىرۋدە ءالى دە كوپ جۇمىس اتقا­رىلۋى قاجەت. اسىرەسە ەلىمىزدىڭ رەسەيمەن شەكتەس استراحان, ورىنبور, ساراتوۆ, ۆولگوگراد, تۇمەن, چەليابى وبلىستارىنداعى ەرلىك كورسەتكەن قازاق جاۋىنگەرلەرىنىڭ دە ەسىمدەرى اتاۋسىز قالماۋعا ءتيىس.

ومبى قازاقتارىنا ەسكەرتكىش ورناتقان

بۇل تۇرعىدا سوعىس ارداگەر­لەرىنىڭ ەرلىگى تەك باسپاسوزدە جازىلىپ قويماي, ولار تۋرالى شاعىن فيلمدەر تۇسى­رىلسە جانە قازاقستان تاريحى كافەدرالارىنىڭ ماگيستر, دوكتورلىق ديپلومدىق جۇمىس­تارى قانداستارىمىزدىڭ جان­قيارلىق ەرلىگىنە ارنالسا دەگەن تىلەگىمىز بار. ارينە بۇل ىسكە قالتالى ازاماتتار دا ۇلەس قوسىپ, ۆولونتەرلەرگە قارجى­لاي كومەك قولىن سوزعانى ءجون بولار ەدى. ويتكەنى وسى اي­تىل­عان تىلەكتەردىڭ بارلىعى قازاق حالقىنىڭ قانىنا سىڭگەن وتانسۇيگىشتىك قاسيەتتەردى جال­عاستىرۋ, جاس ۇرپاققا اتا-بابا رۋحىنا ادالدىقتى قالىپ­تاستىرۋدىڭ جولى بولماق.

وسى ورايدا ومبى قازاقتا­رىنىڭ اراسىنان شىعىپ, سول وڭىردەگى ۇلت رۋحانياتىنىڭ ورىس­تەۋىنە ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ءبىر ازامات تۋرالى ايتا كەتسەم بە دەيمىن. ونىڭ اتى-ءجونى – مۇرات سارسەنباەۆ. قوعام قايراتكەرى, كاسىپكەر, مادەنيەت پەن ونەر مەتسەناتى دەڭگەيىنە ەڭبەگىمەن كوتەرىلگەن ول – ومبى وبلىسى شارباقكول اۋدانى­نىڭ تۋماسى, وسىنداعى تومار مەكتەبىنىڭ تۇلەگى. تۋعان اۋى­لى ورتاقشىل سەلوسىندا مونۋمەنتالدى مادەني ەسكەرت­كىشتەر سالۋعا بارىنشا قول­ۇشىن سوزعان ازاماتتىڭ وسى باعىتتاعى يگى ىستەردى قولداۋشى رەتىندەگى قىزمەتىن ايرىقشا ايتقان ءجون. جەڭىستىڭ 70 جىل­دىعى قارساڭىندا ورتاقشىل مەكتەبىنىڭ الدىندا بيىكتىگى ءۇش مەترلىك «جەڭىمپاز جاۋىن­گەر» ەسكەرتكىشىن ورناتىپ, 204 ادامنىڭ ەسىمىن تۇعىر­تاسقا جازدىرعان. بۇل ەسكەرتكىشتىڭ اۆتورى – ومبى سۋرەتشىسى ۆ.ي.كوستەنكو. مۇنان بولەك مۇ­­رات سارسەنباەۆ كىندىك قا­نى تام­­عان اۋىلىندا وڭىرگە ەڭبە­­گى­مەن تانىلعان اكەسىنە, سوعىس­تا شەيىت بولعان 3 اعاسىنا ەسكەرت­كىش ورناتتى.

1937 جىلدىڭ قۇربانى بول­عان قوشكە كەمەڭگەر ۇلى بۇل اۋىلدا جەرلەنبەسە دە, تۋ­عان جەرىنەن توپىراق الدىرىپ, تۋىستارىنىڭ قولداۋىمەن ەس­كەرتكىش ورناتتى. سونىمەن قاتار مۇرات سارسەنباەۆ قازاق­ستان كومپارتياسىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولعان جۇمابەك شاياحمەتوۆتىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى تۋرالى ەستەلىكتەر جيناعىنىڭ ءۇش تومدىعىن ءوز قارجىسىنا شىعارىپ بەردى. ومبىنىڭ بۇ­گىنگى تاريحىندا توقتالاتىن, ساياسي ماڭىزى بار, ۇلتتىق رۋحىمىزدى كوتەرەتىن ءبىر ءىسى بار. ول – ومبىدا تۇرعان قازاق سۋ­رەتشىسى امانگەلدى شاكەنوۆ قايتىس بولعاننان كەيىن وعان قالانىڭ ناعىز ورتالىعى لەنين كوشەسىندە ءوز قارجىسىمەن ەس­كەرت­كىش ورناتۋى. سونداي-اق سۋرەتشىنىڭ كوزى ءتىرى كەزىندە ەڭ­بەك­تەرىنىڭ تولىق كاتالوگىن شى­عارۋعا دەمەۋشىلىك جاساعانىن يگىلىكتى ءىس دەپ بىلەمىز.

 

ءادىلحان قۇدايبەرگەنوۆ,

تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور 

سوڭعى جاڭالىقتار

مىندەت ءمىنسىز ورىندالسا يگى

ساياسات • بۇگىن, 08:10