ن.تىلەنديەۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق ديريجەرلەر بايقاۋ گالا-كونتسەرتىندە ءبىز دە سول ساتكە كۋا بولدىق. گالا-كونتسەرت حالىقتىڭ جاس ديريجەرلەر ونەرىمەن تانىسۋىنا ۇلكەن مۇمكىندىك سىيلادى. قاتىسۋشىلار اراسىنان كونكۋرس جەڭىمپازدارى گالا-كونتسەرتتە بەلگىلى بولىپ, جۇلدەگەرلەر ساحنادا ونەر كورسەتىپ, حالىققا شىعارماشىلىق ەسەپ بەردى.
بايقاۋعا قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇپكىرىنەن 18 بەن 35 جاس اراسىنداعى ديريجەرلەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تالانتتى ستۋدەنتتەرى تاڭدالىپ الىنىپ, 19 ۇمىتكەر سايىسقا جولداما العان بولاتىن.
بايقاۋ ماقساتى – ەلىمىزدەگى تالانتتى ديريجەرلەردىڭ باسىن قوسىپ, جاس دارىنداردىڭ ءبىر-ءبىرىنىڭ ونەرىمەن جاقىنىراق تانىسۋىنا ءارى تاجىريبە الماسۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ. سونداي-اق ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى جاس تالانتتار اراسىنان جاڭا ەسىمدەردى انىقتاپ قانا, قازاق ديريجەرلىك ونەرىن دامىتىپ, ن.تىلەنديەۆتىڭ شىعارماشىلىق باي مۇراسىن ناسيحاتتاۋدى دا باستى نازارعا الىپ وتىر.
اتالعان بايقاۋ قازاق مۋزىكا ونەرىندەگى قايتالانباس تۇلعا – ن.تىلەنديەۆتىڭ قۇرمەتىنە وراي 2004 جىلدان بەرى 2 جىلدا ءبىر رەت ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. الايدا ءارتۇرلى سەبەپتەرمەن ءۇزىلىپ قالعان بۇل شىعارماشىلىق بايقاۋ بيىل قايتادان جالعاسىن تاۋىپ وتىر.
بايقاۋ قورىتىندىسى بويىنشا ابىلقايىر ساعىمباەۆ – باس جۇلدە, ابىلقايىرحان بەيسەكوۆ – I ورىن, ءمادي ومىرزاقوۆ – II ورىن, مەدەت ەسبەرگەنوۆ, بەكبولات ابدىبەرىك ۇلى – III ورىن, مەرۋەرت مۇقانوۆا مەن جامبىل مەيىربەكوۆ – ديپلوم, ساتقوزى مۇحتار – «ن.تىلەنديەۆتىڭ شىعارماسىن ۇزدىك ورىنداعانى ءۇشىن» ارنايى جۇلدەسى, ال اليا سالي ىنتالاندىرۋ سىيلىعىنا يە بولدى.
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن بايقاۋدىڭ جۇلدە قورى 5 ميلليون تەڭگەگە جەتىپ وتىر. باس جۇلدە – 1,5 ملن تەڭگە, I ورىن – 1 ملن تەڭگە, II ورىن – 600 مىڭ تەڭگە, III ورىن (ەكەۋ) – 400 مىڭ تەڭگە. وزگە دە جۇلدەگە يە بولعان جاستار اقشالاي سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.
گالا-كونتسەرتتەن سوڭ بايقاۋ جۇلدەگەرلەرىمەن از-كەم تىلدەسۋدى ءجون كوردىك. پ.ي.چايكوۆسكي اتىنداعى الماتى مۋزىكالىق كوللەدجىنىڭ وقىتۋشىسى, ن.تىلەنديەۆ اتىنداعى بايقاۋدىڭ ديپلومانتى اتانعان مەرۋەرت مۇقانوۆانى سوزگە تارتقان ەدىك.
– بايقاۋ ەكى كەزەڭنەن تۇردى. ءبىرىنشى كەزەڭ قاتىسۋشىلارعا قيىن سوقتى دەپ سانايمىن. ديريجەردىڭ وركەسترمەن جۇمىس ىستەۋدە ءوز قۇپياسى مەن ءادىس-ءتاسىلى بارشىلىق. ال ەكىنشى كەزەڭدە ءوزىمىز تاڭداعان شىعارمانى ورىندادىق. داۋلەتكەرەيدىڭ «توپان» كۇيىن الىپ شىقتىم. پارتيتۋراعا قاراۋعا دا, جاتقا دا ورىنداۋعا بولادى. جالپى, بايقاۋ جوعارى دارەجەدە ءوتتى, – دەيدى 9 جىلدىق تاجىريبەسى بار مۋزىكانت. وركەستر ديريجەرى بۇگىنگە دەيىن ايتقالي جايىموۆ, شامعون قاجىعاليەۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق كونكۋرستاردىڭ, م.تولەباەۆ اتىنداعى حالىقارالىق بايقاۋدىڭ جۇلدەگەرى اتانعان. سوندىقتان دا رەسپۋبليكالىق كونكۋرسقا جولداما العان ديريجەر بىتكەننىڭ وسال ەمەسى انىق.
قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن قاراعاندىلىق ديريجەر ابىلقايىر ساعىمباەۆتىڭ ورىنداۋ شەبەرلىگى جوعارى باعالانىپ, باس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. جەڭىمپازدىڭ قۋانىشىنا ورتاقتاسىپ, ساحنا سىرتىندا بايقاۋدان كەيىنگى اسەرىن سۇراپ ۇلگەردىك.
– عاجاپ اسەردەمىن. سەبەبى «وتىرار سازى» سىندى كاسىبي وركەسترمەن جۇمىس ىستەۋ جانعا راقات سىيلايدى. كەز كەلگەن ديريجەر ءۇشىن مۇنداي وركەسترمەن جۇمىس ىستەۋ ۇلكەن قۇرمەت قوي. بايقاۋعا كەلەر بولساق, ن.تىلەنديەۆتىڭ قولتاڭباسىن, شىعار-
ماسىنداعى ەرەكشەلىكتەر مەن جاۋھار ويىن وركەسترگە جەتكىزۋ وڭاي دۇنيە ەمەس. ن.تىلەنديەۆ تۋىندىلارى قازاق وركەسترىنىڭ شارىقتاۋ شىڭى دەسەم ارتىق ايتپاسپىن. سوندىقتان ەكى كەزەڭ دە قاتىسۋشىلار ءۇشىن وڭاي بولمادى. ەكىنشى كەزەڭدە سوليستپەن دە جۇمىس ىستەدىك. ديريجەرگە ءارى سوليسپەن, ءارى وركەسترمەن جۇمىس ىستەۋ ەكى ەسە كۇردەلى. ءار ءانشىنىڭ وزىنە ءتان تەمپەرامەنتى, اۋەنگە دەگەن سەزىمى بار. وسى ساتتە ءسوليستىڭ ىڭعايىنا قاراي وركەستردى باسقارۋ – وتە جاۋاپتى تاپسىرما, – دەيدى تولقىنىسىن باسا الماعان ديريجەر.
بايقاۋدا ءىىى ورىن العان مەدەت ەسبەرگەنوۆتىڭ اناسىمەن دە تىلدەسۋ ءساتى بۇيىردى. مەدەتتىڭ اناسى جايدار قابىلتايقىزى دا مۋزىكانت, وركەستر ديريجەرى ەكەن.
– بالام – جەتىسۋ وبلىسىنداعى م.تولەباەۆ اتىنداعى حالىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ ديريجەرى ءارى كوركەمدىك جەتەكشىسى. ءوزىمىز دە ونەرگە جاقىن وتباسىمىز. سوندىقتان دا مەدەتىمىزدى كىشكەنتايىنان مۋزىكاعا باۋلىدىق. ماسكەۋ قالاسىندا ديريجەرلىك ونەر بويىنشا ءبىلىم الدى. بالامىز وسى بايقاۋدان ءۇشىنشى ورىن الدى, – دەدى قۋانىشى قوينىنا سىيماي.
جايدار قابىلتايقىزى ونەردەن الىس ادام بولماعاندىقتان, بايقاۋدىڭ بارىسى مەن قاتىسۋشىلاردىڭ قارىم-قابىلەتى جايىندا دا پىكىرىن بىلدىك.
– بايقاۋدان سوڭ ارنايى گالا-كونتسەرت وتكەنىنە قۋانىشتىمىز. كونتسەرتتىڭ شارىقتاۋ شەگى – كەشتىڭ ن.تىلەنديەۆتىڭ انىمەن اياقتالعانى بارىمىزگە ۇنادى. «قۇستار قايتىپ بارادى» ءانىن وركەسترمەن قوسا شىرقاۋ ەرەكشە كۇيگە بولەدى.
ءوزىم مۋزىكانت بولعاندىقتان, جاستاردىڭ ديريجەرلىك قيمىلىنا اسا ءمان بەردىم. وركەستردى سەزىنۋ قابىلەتتەرى بار. باس جۇلدەنى يەلەنگەن بالانى ەستۋىم بويىنشا ن.تىلەنديەۆتىڭ شىعارمالارىن وركەسترگە لايىقتاپ ءوزى وڭدەپ جازعان كورىنەدى. قول-قيمىلى بولماي جاتسا دا, بار جۇرەگىمەن شىنايى سەزىنىپ, حالىققا جەتكىزۋگە تىرىستى. جاستاردىڭ دەڭگەيى جامان ەمەس. وسىنداي جاس مۋزىكانتتار باردا, ن.تىلەنديەۆ اتامىزدىڭ ءىزباسارلارى باردا, حالىق مۋزىكاسى, ءداستۇرلى ونەرىمىز اسقاقتاي بەرەدى دەگەن سەنىمدەمىن, – دەيدى ول.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, 2025 جىلى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي اتالعان بايقاۋدى رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە كەڭىنەن ۇيىمداستىرۋ قازىردەن قولعا الىنىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا بايقاۋ اتالىمدارى «اسپاپتا ويناۋ», «ەسترادالىق ۆوكال» سىندى باعىتتارمەن تولىعۋى مۇمكىن.
ايسۇلۋ سەزحان,
«Egemen Qazaqstan»-نىڭ شتاتتان تىس ءتىلشىسى
الماتى
