فوتو: ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى
قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سەرىك جۇمانعارين باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسيانىڭ اتىنان اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆ, «اتامەكەن» ۇكپ تورالقا توراعاسى رايىمبەك باتالوۆ, يدم يندۋستريالىق دامۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ازامات پانباەۆ, «Qaztrade» ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى رۇستەم اسىلبەك, «قتج» ۇك» اق جانە باسقا دا مامانداندىرىلعان كاسىپورىنداردىڭ جەتەكشىلەرى قاتىستى.
«بۇگىندە قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىعى جوعارى دەڭگەيلى بايلانىستاردىڭ جوعارى سەرپىنىمەن جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىل, ينۆەستيتسيا تارتۋ, كولىك-لوگيستيكانى دامىتۋدىڭ كەڭ اۋقىمدى سالالارىمەن سيپاتتالادى. مامىر ايىندا سيان قالاسىندا وتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان مەن قىتاي باسشىلارى الداعى جىلدارى ءوزارا تاۋار اينالىمىن 40 ملرد دوللارعا جەتكىزۋ مىندەتىن قويدى. بۇل كورسەتكىشكە جاقىن ارادا قول جەتكىزەتىنىمىزگە سەنىمدىمىن. بىراق ءبىز ءۇشىن ساندىق كورسەتكىشتەن بولەك, مازمۇنىنىڭ ساپاسى ماڭىزدى. قازاقستان ۇكىمەتى سىزدەردىڭ كومەكتەرىڭىزبەن, تاجىريبەلەرىڭىزبەن جانە جيناقتالعان تەحنولوگيالىق ازىرلەمەلەردىڭ مىقتى قورىمەن جوعارى وڭدەلگەن تاۋارلاردى ءوندىرۋ كولەمىن بارىنشا ارتتىرۋعا مۇددەلى. قازاقستاندا وندىرىلگەن ءونىمنىڭ ارتىقشىلىقتارى باسىم. ءبىز ەاەو كەڭىستىگىندەمىز, بۇل دەگەنىمىز 160 ملن ادامعا باعىتتىلعان نارىققا شىعۋدى بىلدىرەدى», دەدى سەرىك جۇمانعارين دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلار الدىندا.
اعا ەكونوميست, قىتاي اۋىلشارۋاشىلىق ماشينالارىن تاراتۋ قاۋىمداستىعىنىڭ (CAMDA) پرەزيدەنتى فان تسزيانحۋا قاۋىمداستىق ۇيىمداستىرعان حالىقارالىق اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكاسى كورمەسىنىڭ الاڭىن قازاقستان-قىتاي ىنتىماقتاستىعى ءۇشىن كوپىر رەتىندە پايدالانۋدى ۇسىندى. بۇل كورمە بۇكىل الەمگە تانىمال جانە ازياداعى ەڭ ۇلكەن كورمە. CAMDA اتىنان قاۋىمداستىق قازاقستانعا ساۋدا جانە ينفراقۇرىلىم قۇرىلىسى سالاسىندا ينۆەستيتسيالاۋ ءۇشىن كۇش سالۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.
قىتايداعى فوسفات تىڭايتقىشتارىن وندىرۋشىلەر قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى سيۋي سيۋەفەن قىتايداعى سالانىڭ دامۋى تۋرالى ايتتى.
تەحنولوگيالار مەن جابدىقتار دامىعان سايىن قحر-دا تىڭايتقىش ءوندىرىسىنىڭ قۋاتى ۇزدىكسىز ءوسىپ كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا قىتاي فوسفور تىڭايتقىشتاردىڭ ەكى ءتۇرى بويىنشا الەمدىك ءوندىرىستىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامىن وندىرەدى, ال, ولاردىڭ ەكسپورتى الەمدىك تاۋار اينالىمىنىڭ شامامەن 30%-ىن, تاعى بىرەۋى الەمدىك تاۋار اينالىمىنىڭ 11%-ىن جانە الەمدىك ەكسپورتتىڭ 15%-ىن قۇرايدى.
سوڭعى جىلدارى قىتايدا ورگانيكالىق تىڭايتقىشتاردى قولدانۋدىڭ ارتۋى بايقالادى. بۇل رەتتە تىڭايتقىشتاردىڭ باسقا تۇرلەرىن ءوندىرۋدىڭ اۋقىمدى نارىعى قالىپتاسىپ كەلەدى.
ء«بىزدىڭ قاۋىمداستىقتىڭ قىتايداعى بارلىق تىڭايتقىش وندىرۋشىلەردىڭ 90%-دان استامىن قامتيتىن 400-گە جۋىق مۇشەسى بار. ءبىزدىڭ مۇشەلەرىمىز قازاقستان مەن قىتايدىڭ تىڭايتقىشتار ءوندىرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىنا قولداۋ كورسەتە الادى دەپ ويلايمىن», دەدى ول.
قىتاي تۇقىم ساۋداسى قاۋىمداستىعىنىڭ باس حاتشىسى تيان ۆەيحۋن قازاقستاندا تۇقىم ءوندىرۋ يندۋسترياسىن بىرلەسىپ دامىتۋدى ۇسىندى.
«تۇقىم – اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ نەگىزى. 30 جىل ىشىندە ءبىز ۇلكەن جەتىستىككە قول جەتكىزدىك. اسىرەسە كۇرىش, جۇگەرى جانە باسقا دا داقىلدار سورتتارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋداعى ناتيجەلەر جاقسى. جوعارى ساپالى تۇقىم قىتايدىڭ عانا ەمەس, شەتەلدىڭ دە سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرا الادى. بۇل ەگىن القاپتارى اۋقىمدى قازاقستاننىڭ الەۋەتىنە ساي كەلەدى. ءبىز ۇكىمەت دەڭگەيىندەگى ديالوگىمىزدى نىعايتا الامىز, ەكى ەل قاۋىمداستىقتارى اراسىنداعى تاجىريبە الماسۋدى كۇشەيتە الامىز, وسى سالادا ىنتىماقتاسۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ كومپانيالارعا ارنالعان پلاتفورمالار جاساپ, سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزدە تۇقىم ءوندىرۋ يندۋسترياسىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتە الامىز. سونداي-اق ءبىز قازاقستانداعى استىق قاۋىپسىزدىگىنە ۇلەس قوسۋ ءۇشىن وزىق تسيفرلىق تەحنولوگيالارىمىز بەن جاساندى ينتەللەكتىمىزدى بەرە الامىز», دەدى تيان ۆەيحونگ.
قازاقستان تاراپى بىرلەستىكتىڭ ءبىر توپ ماماندارىن تامىز ايىندا قازاقستانعا كەلىپ, ىنتىماقتاستىق جولدارىن تالقىلاۋعا شاقىردى.
باسقا قاتىسۋشىلار تاراپىنان اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ءوندىرۋ, ينتەرنەت-بانكينگ, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار سالاسىندا ىنتىماقتاستىقتى جولعا قويۋ تۋرالى ۇسىنىستار ايتىلدى.
