سۋرەتتى تۇسىرگەن اياۋجان ۋتەۋلينوۆا
كەزەكتى جۇمىس ساپارىندا ايماق باسشىسى الدىمەن ۇلان اۋدانىنىڭ ورتالىعى قاسىم قايسەنوۆ كەنتىندەگى جاڭادان بەرىلگەن 40 پاتەرلى ءۇيدىڭ ماڭايىن كوردى. تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, كوپ قاباتتى ۇيدە بالەندەي پروبلەما جوق. ايتپەسە, كەيىنگى ون جىلدا بوي كوتەرگەن جاڭا ۇيلەردىڭ ساپاسى سىن كوتەرمەي جاتقانىن جاقسى بىلەمىز.
– مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا ەكى بولمەلى پاتەر الدىق. ەكىنشى نارىقتاعى ۇيدەن الايىق دەسەك, بولمەلەرى تار, باعاسى قىمبات. سوندىقتان بىزگە باعدارلاما ارقىلى الۋ ءتيىمدى بولدى. پاتەردىڭ جالپى قۇنى – 14 ملن تەڭگە, – دەيدى جاڭا ۇيگە قول جەتكىزگەن دانا بايشۋاقوۆا.
بۇدان كەيىن وبلىس باسشىسى ە.كوشەرباەۆ مادەنيەت ۇيىندە اۋدان حالقىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋگە كەلگەن تۇرعىندار اۋدانداعى پروبلەمالاردى ءتىزىپ بەردى. ماسەلەن, ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋ جۇيەسى شەشىلگەنىمەن, سۋدىڭ ساپاسى وتە تومەن ەكەن. ءتىپتى سۋ قۇبىرلارى شىداس بەرمەي ءشىرىپ كەتەتىن كورىنەدى. اۋدان تۇرعىنى ليۋدميلا ميحەەۆا كوتەرگەن بۇل ماسەلەنى وبلىس اكىمى دەرەۋ قولعا الۋ كەرەك ەكەنىن ايتىپ, اۋدان باسشىلىعىنا تاپسىردى. تاپسىرما ورىندالسا, اۋىز سۋ قالالىق سۋ جۇيەسىنە قوسىلادى. ايتا كەتسەك, قاسىم قايسەنوۆ كەنتى قالانىڭ ىرگەسىندە عانا. دەمەك اۋىز سۋ تارتۋ جۇمىستارى دۇرىس اتقارىلاتىن بولسا, ايتارلىقتاي قيىندىق تۋعىزباۋعا ءتيىس. سونىمەن قاتار كەنت ءوسىپ كەلە جاتقانىمەن, بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن وتكىزەتىن ورىنداردىڭ ازدىعى دا ايتىلدى. بار-جوعى ءۇش-اق فۋتبول الاڭى بار ەكەن. ونىڭ بىرەۋى توزىپ تۇرعان كورىنەدى.
– كەنتتەگى حالىق سانى – 7 مىڭداي. بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋ كەرەك. ول ءۇشىن جاڭادان بوي كوتەرەتىن ساۋدا ۇيلەرىنىڭ ىشىنە ويىن الاڭدارىن جاساۋ قاجەت. سونداي-اق مەكتەپ سپورتزالدارىن دا بالالاردىڭ يگىلىگىنە بەرەيىك. تەك, بىلىكتى جاتتىقتىرۋشى جۇمىس ىستەسىن, – دەدى ازاماتتاردىڭ سۇراعىنا جاۋاپ قاتقان ە.كوشەرباەۆ.
بايقايمىز, تۇرعىندار تاراپىنان قويىلعان سۇراقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى جەكە باستىڭ ەمەس, اۋداننىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرى اينالاسىندا قويىلىپ جاتقانى قۋانتتى. ايتا كەتسەك, مەملەكەت تاراپىنان ۇلتتىق سپورتقا كوپ كوڭىل بولىنبەي جاتقانى ءسوز بولدى. ءوتىپ جاتقان جارىستاردىڭ كوبىن حالىق ءوزى ۇيىمداستىرىپ جاتادى ەكەن. بۇل ساۋالعا جاۋاپ بەرگەن وبلىس باسشىسى جالپى بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋدى قولعا الىپ, سپورت باسقارماسىنا تاپسىرما بەرەتىنىن جەتكىزدى. ودان بولەك وبلىستا وتكىر تۇرعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – جەراستى بايلىقتارىن قازىپ, ورنىن قايتا قالپىنا كەلتىرمەي جاتقان كومپانيالاردىڭ سالعىرتتىعى.
– جەر بايلىعىن الىپ جاتقان كومپانيالار ەگەر زاڭ اياسىندا جۇمىس ىستەسە, توقتاتۋعا بولمايدى. ەڭ باستىسى, قاداعالاۋىمىز كەرەك. اۋىل تۇرعىندارى تاراپىنان دا قاداعالاۋدى كۇشەيتكەن ءجون. بىراق شۋلاپ ماسەلە شەشە المايمىز. وسى ورايدا ايتا كەتەيىن, شوشقا فەرماسىن حالىق قولداماسا, ينۆەستورعا باسقا جولدى كورسەتكەنىمىز ءجون, – دەدى ايماق باسشىسى.
جالپى, حالىقتىڭ قارشا بوراعان ساۋالدارى مەن ۇسىنىستارىنان كەيىن وبلىس اكىمى اۋدان باسشىلىعىنا كەنتتى گۇلدەندىرۋ جونىندە تاپسىرما بەردى. ايتۋىنشا, قاڭىراپ قالعان عيماراتتار حالىقتىڭ كوڭىل كۇيىنە اسەر ەتەدى. ونى ءسۇرىپ تاستاۋ قاجەت نەمەسە ۇڭىرەيگەن تەرەزەلەردى جاۋىپ تاستاعان دۇرىس.
وبلىس اكىمىنىڭ كەلەسى باعىتى ايىرتاۋ اۋىلىنىڭ كىرەبەرىسىندەگى قۇس فابريكاسى ەدى. مۇنداعى نەگىزگى ماسەلە – قۇس ازىعى. جەمشوبىنىڭ ءبىرازىن شەتەلدەن اكەلىپ وتىر. قۇس فابريكاسىنىڭ باس ديرەكتورى رومان رومانوۆ جۇمىس بارىسىمەن تانىستىرا كەلە, تاۋىق ەتىنە دەگەن سۇرانىستىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. اسىرەسە مۇزداتىلعان ەتتەن گورى سۋىتىلعان ەتكە سۇرانىس كوپ.
ەندىگى باعىت جاڭا قاناي اۋىلىنداعى وبلىستىق پسيحياتريالىق اۋرۋحاناسى ەدى. مۇنداعى پروبلەما – عيماراتتىڭ توزىعى جەتىپ تۇرعان. راس, ءبىر قاباتتى عيماراتتىڭ كۇردەلى جوندەۋگە جارامايتىنى كوزگە كورىنىپ تۇردى. ورىن سانى دا جەتكىلىكسىز كورىنەدى. ياعني ەمدەلۋگە ورىن تاپپاعان پسيحيكالىق اۋىتقۋشىلىعى بار ازاماتتار ەل ىشىندە ءجۇر دەگەن ءسوز. ولاردان تونەتىن قاۋىپتىڭ بارىن دا نەسىن جاسىرامىز؟ ەندەشە, عيمارات ماسەلەسى جەدەل شەشىلۋگە ءتيىس. ول تۋرالى ايماق اكىمى سالا باسشىلارىنا تاپسىرما بەردى.
ۇلان اۋدانىن ارالاپ جۇرگەن وبلىس باسشىلىعى جۇمىس ساپارىن ۋكراينكا اۋىلىنداعى كۇردەلى جوندەۋدەن مادەنيەت ءۇيى مەن بەكىرە بالىعىن ءوسىرىپ وتىرعان «Ost fish» شارۋاشىلىعىندا قورىتىندىلادى. مۇنداي ايتىلعان بىرقاتار ماسەلە دە جۋىق ارادا شەشىلەتىنى ايتىلدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
ۇلان اۋدانى
