سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور
ايتقانداي-اق, ماسا-شىركەي بۋىپ تۇر. جەرگىلىكتى حالىق دالادا جۇمىس ىستەگەندى قويىپ, ۇيدەن شىعا الماي قالعان. شىلدەنىڭ شىلىڭگىر ىستىعىندا ۇستەرىنە قالىڭ كۇرتى, باستارىنا تورلى قالپاق كيىپ جۇرۋگە ءماجبۇر.
ەرتىس پەن قالجىر وزەنىنىڭ ساعاسىنان قونىس تەپكەن بوران اۋىلىنىڭ نەگىزگى كۇنكورىس كوزى – مال شارۋاشىلىعى. اينالاسى – نۋ ورمان. تابيعاتى كوركەم, جەرى قولايلى بولعانىمەن, ماسا مازانى ابدەن قاشىرعان. شارۋالاردىڭ تىرشىلىگى تۇرالاپ قالعان.
بوراننىڭ كوشەسى. قۇلاققا ۇرعان تاناداي تىپ-تىنىش. وقتىن-وقتىن ماسانىڭ ىزىڭى ەستىلەدى. كولدەنەڭ جۇرگەن ءتىرى پەندە جوق. ورتالىعىنا قاراي جەتكەندە عانا تۇمشالانىپ العان اۋىل تۇرعىنىن كەزدەستىردىك. ايتۋىنشا, ءبىر كۇن بۇرىن عانا ماسالارعا قارسى ۋلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپتى.
«2019 جىلدان بەرى وسىندا تۇرامىن. بيىل ماسا بىلتىرعىدان دا قالىڭ. ونىڭ ۇستىنە ءىرى. شاققاندا, وڭدىرمايدى. اۋىل ءىشىن بۋىپ تۇر. باقشاداعى جەمىس-جيدەككە دە قاراي المايمىز. جۇمىس ىستەۋگە مۇرشا بەرمەيدى. شاراسىز ۇيدە قامالىپ وتىرامىز. بالالارىمىزعا دا قيىن بولدى. باسقا اۋىلدىڭ بالالارىنداي دالادا وينامايدى. ىرگەدەگى سۋعا دا تۇسە المايدى», دەيدى بوران اۋىلىنىڭ تۇرعىنى بولاتقان باقىتقان.
راس, بوراننان ويىن بالاسىن كوزىمىز شالمادى. بالالار ويىن الاڭى دا بوس تۇر. ۇلكەندەر قاباتتانا كيىنىپ ءجۇرىپ, سيىر ساۋادى, باۋ-باقشاسىن باپتايدى. قاپىرىق ىستىقتا قالىڭ كيىنىپ ءجۇرىپ ىستەگەن جۇمىس تا ونە قويماسى انىق. دەسە دە, بوس جاتپاۋدىڭ قامى.
«ىستىقتاساق تا امال جوق, ماساشىركەيگە تالانعاننان جاقسى. مامىر اياعىنان باستاپ, كۇزگە دەيىنگى كۇنىمىز – وسى. باسىمىزدان تورلى قالپاق تۇسپەيدى. ءومىر ءسۇرۋ قيىنداپ بارادى. ماسادان مازاسى قاشقاندار كوشىپ تە جاتىر. بوس ۇيلەر كوبەيىپ كەتتى», دەيدى ب.باقىتقان.
ايتۋىنشا, ۋلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن سوڭ ماسا ازايىپتى. بىراق كوپ ۋاقىت وتپەي قايتا كوبەيگەن. ۋلاۋ جۇمىستارىن كولىكپەن اۋىلدىڭ كوشەسىنە عانا جۇرگىزىپتى. دۇرىسى, توعايدىڭ ىشىنە, ۇيالارىنا تىكۇشاقپەن شاشقانى دۇرىس كورىنەدى. كەيبىر تۇرعىندار, ۋلاۋ جۇمىستارىنان بالەندەي پايدا بولماعان سوڭ ۇيىنە ارنايى ۋلى ءتۇتىن تۇتاتىپ وتىر ەكەن. ونىڭ ءوزى كورشىلەس قىتايدان اكەلىنەتىن كورىنەدى. شامادان تىس قولدانسا, ادامنىڭ باسىن اينالدىرىپ, كەرى اسەرىن تيگىزەدى ەكەن. الايدا ماساعا تالانعاننان گورى باسىمىز اينالسىن دەپ ءتۇتىندى كۇن ۇزاق تۇتاتىپ وتىراتىندار دا بار.
«مىنا تۇتىنگە ماسا جولامايدى. كۇنى بويى قولدانامىز. باعاسى دا ايتارلىقتاي ارزان ەمەس. ءبىر قورابىنىڭ ءوزىن ءبىر-ەكى كۇندە تاۋىسىپ تاستايمىز. قىتايدىڭ زاتى عوي. بىراق كوپ پايدالانعان جاعدايدا باستى اۋىرتىپ, تۇشكىرتەدى ەكەن. كەيبىرەۋى وسىدان دا اۋىرىپ جاتادى. سوندا دا قولدانۋعا ءماجبۇرمىز», دەيدى اۋىل تۇرعىنى گۇلنۇر شالشا.
اسىرەسە كەشكە ماسا ىزىڭى ۇدەپ, اسپاندا تۇتاسىپ تۇردى. اۋىل اقساقالدارىنىڭ ايتۋىنشا, بوران مەن قالجىردىڭ ماساسى بۇرىننان بار. بۇرىن دەر كەزىندە ۋلاپ تاستايتىن. ال كەيىنگى جىلدارى مۇلدەم كوبەيگەن.
«ماسانىڭ كوبەيۋى شالشىق سۋعا بايلانىستى. كوكتەمدە ىرگەدەگى سۋ كوتەرىلىپ, اينالاعا جايىلادى. كەيىن سۋ قايتقاندا ورنى شالشىققا اينالادى. شىركەي تەرەكتەن شىعادى. ول ماسادان دا قيىن. كۇندىز ازايىپ, تۇندە گۋىلدەپ كەتەدى. ۋىستاپ ۇستاپ الۋعا بولادى», دەيدى اۋىل تۇرعىنى قادىلبەك مايباسوۆ.
ال كۇرشىم اۋداندىق اكىمدىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ۋلاۋ جۇمىستارىنا بيىل 40 ملن تەڭگە قارجى بولىنگەن ەكەن.
«جالپى, اۋدان كولەمىندە ماسا-شىركەيدى ۋلاۋ جۇمىستارىن اتقارۋعا 2023 جىلى بيۋدجەتتەن 40 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىندى. مەردىگەر ۇيىم – «زايسان اۋداندىق دەزينفەكتسيا ستانتسياسى» جشس. اتالعان جۇمىس 4 رەت جاسالادى. 2023 جىلدىڭ 10 ماۋسىمىنان بۇگىنگە دەيىن اۋداننىڭ ماسا مەن شىركەيى كوپ مەكەندەيتىن بوران (5 050 گا), قالجىر (4 300 گا), مارقاكول (1 900 گا), كۇرشىم (5 200 گا) اۋىلدىق وكرۋگتەرىنىڭ باتپاقتى, قامىستى, ورماندى القاپتارىنىڭ بارلىعى 16 450 گا جەرگە دارىلەۋ جۇمىستارى جاسالىپ جاتىر», دەيدى كۇرشىم اۋداندىق تۇكش, جك جانە اج ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەراسىل ءاشىموۆ.
دارىلەۋ جۇمىستارى 60 مەتر قاشىقتىققا شاشاتىن جىلجىمالى «تۇمان» گەنەراتورىمەن جانە قول موتورلى بۇرىككىش قۇرىلعىمەن اتقارىلىپ ءجۇر. ۋلاۋ جۇمىستارىنا قارجى بولىنگەنىمەن, بوران مەن قالجىر اۋىلدارىندا بۇل ماسەلە جىلدا قايتالانادى. شەشىمىن تابۋ ءۇشىن ارنايى عالىمداردى تارتىپ, نەگىزگى وشاعىن جويۋ كەرەك شىعار, كىم ءبىلسىن؟!
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كۇرشىم اۋدانى
