ەڭبەك • 08 تامىز, 2023

ەرىنبەگەن ادام – ەڭبەكقور

380 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەڭبەك ادامىنا انىقتاما بەرىپ كورەيىكشى؟ بىزدىڭشە, ەڭبەك ادامى دەگەنىمىز – ەرىنبەگەن ادام. مەملەكەتكە الاقان جايماي-اق, ءوزىنىڭ يدەياسىمەن شاعىن كاسىپ باس­تاپ, وزگە دە ادامداردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, ءبىر ماقسات اياسىندا جۇمىلدىرا العان تۇلعا. دەمەك كەز كەلگەن ازامات قولىنان كەلەتىن ءىستى قورىقپاي ءبىرىنشى باستاعان جان. ال جەتىسۋدا – مۇنداي ەڭبەك ادامدارى كوپ.

ەرىنبەگەن ادام – ەڭبەكقور

سۋرەتتى تۇسىرگەن رۋسلان كادىروۆ

ماسەلەن, كەربۇلاق اۋدانىنا قاراستى سارىوزەك اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ايجان ارتىقباەۆانى الىپ قارايىقشى. ءوز كاسىبىن شىر اينالدىرىپ, اۋىلداستارىنىڭ كوز قۋانىشىنا اينالىپ وتىر. بالا كۇنىنەن ءوزى ءسۇيىپ جاسايتىن ءتاتتى تاعامداردى حالىققا ۇسىنىپ, كاسىپتىڭ كوزى ەتكەن. كاسىپكەر سۇيگەن ءىستىڭ ەش ۋاقىتتا شارشاتپايتىنىن, كە­رىسىنشە, ودان ءلاززات الىپ, ىسكە دەگەن قۇلشىنىستى ارتتىراتىنىن ەرەكشە سەزىم­مەن جەتكىزدى.

ايجان مەكتەپتى «التىن بەلگىگە» بىتىر­گەن. ءسويتىپ, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسىپ, اياقتاعان سوڭ ەسەپشىلىكتى دە وقىعان. ەكى جوعارى ءبىلىمى بار مامانعا بۇل بيزنەستى جۇرگىزۋگە قازىر ۇلكەن كومەگىن تيگىزىپ جاتىر. ول مۇنى اڭگىمەلەسۋ كەزىندە ايتتى.

«ادام ءوزى قالاعان ىسپەن اينالىسقاندا عانا ۇلكەن جەتىستىككە قول جەتكىزە الادى. مەن وعان سۇيگەن كاسىبىممەن شۇعىلدانۋ كەزىندە تەرەڭ كوز جەتكىزدىم. بيزنەستەن بىردەن پايدا تابام دەپ ويلاۋ – قاتە. بۇل ۇلكەن شىعىنعا ۇشىراتادى. سۇيگەن ءىستىڭ بارلىق قيىندىعىنا جەمىسىن كورگەنشە شىداۋ كەرەك. بىردە سۇرىنسەڭ, بىردە قايتا تۇراسىڭ, كەدەرگىلەردەن دە وتەسىڭ. وسىلايشا شىڭدالىپ, ۇشتالىپ بارىپ ءبىر ىزگە تۇسەسىڭ. ءار ءىستى ءوز مامانىنا تاپسىرعان دۇرىس. سوندا عانا جۇمىس جاندانادى. بيزنەستە ءبىلىمدى, جان-جاقتى بولۋ باستى شارت ەكەنىن ەستە ۇستاعان ءجون», دەيدى كاسىپكەر كەلىنشەك.

قازىر ول – «كارىباەۆا» جەكە كاسىپكەر­لىگىنىڭ جەتەكشىسى. كاسىپكەردىڭ تاعام ونىمدەرى «داستارقان» اتتى تاۋارلىق برەندپەن شىعارىلادى. تاعام دايىنداۋعا قاجەت ونىمدەرى وزدەرىنىڭ «نۇرداۋلەت» شارۋا قوجالىعىنان اكەلىنەدى. بۇل شارۋاشىلىقتا 500-600 باس ۇساق مال, 100 باس ءىرى قارا باعىلادى. سونداي-اق 300 شاقتى تاۋىق بار. ياعني ەت, ءسۇت, جۇمىرتقا ونىمدەرىنىڭ ءبارى تاعام­داردى ازىرلەۋگە قولدانىلادى. ۇندى ساتىپ الادى. دايىن ونىمدەرى – 500-600 ادام­عا شاقتالعان توي-تومالاق, اس ءمازىرى سياقتى ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە سۇرانىستا.

تاۋىق, سيىر ەتىنەن ءمانتى, تۇشپارا, كوتلەت, سامسا, شۇجىق ونىمدەرى دايىندالادى. ال سۇتتەن كىلەگەي, ىرىمشىك, قۇرت جاسايدى. قول جايماسى مەن باۋىرساق, توقاش, چەبۋرەك, باسقا دا نان تۇرلەرىنە تاپسىرىس كوپ. تۇراقتى تۇردە سۇرانىس بەرە­تىن­دەرى دە از ەمەس. باسىم بولىگى – سارى­وزەك اۋى­لىنىڭ تۇرعىندارى. ونىمدەرى الەۋمەتتىك جەلىدەگى ارنايى پاراقشا ارقىلى جار­نا­مالانادى. تۇتىنۋشىلار كوبىنە سول ارقىلى بايلانىسىپ, الماتى, تالدىقورعان قالاسىنان تاپ­سىرىس بەرەدى. سەبەبى ولاردىڭ حي­ميا­لىق قوسپاسىز دايىندالاتىن تابيعي تازا ونىمدەرگە قىزىعۋشىلىعى جوعارى. ياعني تاۋار وتىمدىلىگى تالاپقا ساي.

«بىزدە 6 ادام جۇمىس ىستەيدى. ءبارى – جەر­گىلىكتى تۇرعىندار. ولاردىڭ ارنايى كاسىپ­تىك ءبىلىمى بولماسا دا ىستەگى تاجىريبە­لەرى مول. قىز-كەلىنشەكتەر ءارتۇرلى ءىس-شارالارعا قاتىسىپ, تاجىريبەلى مامانداردان بىلمەگەندەرىن ۇيرەنىپ, بىلىكتىلىگىن جە­تىل­دىرىپ قايتۋعا مۇمكىندىك جاسالادى. اقى­لى كۋرستارعا دا قاتىسامىز. تاعام ازىر­لەۋ وڭتۇستىكتە جاقسى دامىعان. جاسىرا­تىنى جوق, قازىر بىزدە تاماق ونەركاسىبى بويىنشا مامان تابۋ قيىن. سول سەبەپتى جۇمىس­پەن قامتۋ ورتالىعىنا سۇراۋ جىبەرەمىز. ال وسى سالادا ءبىلىم العان جاستار بىزگە كەلمەيدى, ءىرى قا­لالارعا كەتەدى. ماسكەۋدەن وقۋ بىتىرگەن ەت تەح­نولوگىمەن دە تىعىز بايلانىستا جۇ­مىس ىستەيمىز», دەيدى ا.ارتىقباەۆا.

كاسىپكەر ء«بىر اۋىل, ءبىر ءونىم» جوباسىنا ۇسىنىس بەرگەن. الداعى ۋاقىتتا تاۋار اينالىمىن جاقسارتىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن نارىقتى كەڭەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. سونداي-اق دايىن ونىمدەردى ەكسپورتقا شىعارۋ جوسپاردا بار.

سوڭعى جاڭالىقتار