جالپى پەداگوگ كادرلاردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن كوتەرۋ پروبلەماسىن ەكى باعىتتا قاراستىرۋ كەرەك: پەداگوگ كادرلاردى دايىنداۋ جانە مەكتەپتەردە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ. دامىعان ەلدىڭ بارىندە پەداگوگ كادرلار دايىنداۋ ماسەلەسى اسا ماڭىزدى مەملەكەتتىك پروبلەما بولىپ سانالادى جانە وعان ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. الەمگە كەڭىنەن تانىمال «McKinsey&Company» كومپانياسى وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىنىڭ مۇعالىمدەردىڭ قۇزىرەتتىلىگىنە تاۋەلدىلىگىن انىقتاۋ ماقساتىندا اقش-تىڭ 3 شتاتىندا اۋقىمدى تاجىريبە جۇرگىزگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە 8 جاستان باستاپ 11 جاسقا دەيىن ءۇش جىل بويى كاسىبي قۇزىرەتى جوعارى جانە تومەن مۇعالىمدەردەن ءبىلىم العان وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىنىڭ ايىرماشىلىعى 53 پايىزدى قۇرايتىنى انىقتالعان. ءارى قاراي جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسىندە 11 جاستا ۇلگەرىمى ناشار بولعان, ياعني كاسىبي قۇزىرەتى تومەن مۇعالىمدەردەن ءبىلىم العان وقۋشىلاردىڭ تەك 25 پايىزى عانا 14 جاسقا تولعاندا مەڭگەرۋگە ءتيىس ستاندارت تالاپتارىنا ساي ءبىلىم الا العان, ال 75 پايىزى ونداي دەڭگەيگە جەتە الماپتى.
ءبىز قازاقستان مەن ءبىلىم ساپاسى وزىق ەلدەردە پەداگوگ كادرلار دايىنداۋ جولدارىن سالىستىرمالى تۇردە تالداپ, وندا 6 ايىرماشىلىق بار ەكەنىن بايقادىق. ەلىمىزدە سوڭعى جىلدارعا دەيىن پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەرگە كوبىنەسە مەكتەپتى ورتاشا اياقتاعان تۇلەكتەر بارعان; وقۋ ورىندارىندا تاجىريبەگە ەمەس, تەوريالىق ءبىلىم بەرۋگە كوپ كوڭىل بولىنگەن; جاس مۇعالىمدەرگە تاعايىندالعان تالىمگەرلەر فورمالدى تۇردە جۇمىس ىستەگەن. ال دامىعان ەلدەردە پەداگوگيكالىق وقۋ ورىندارىنا مەكتەپتى جاقسى بىتىرگەن تۇلەكتەر قابىلدانادى. مىسالى, وڭتۇستىك كورەيادا العاشقى 5 پايىزعا, فينليانديادا – 10 پايىزعا, سينگاپۋر مەن گونكونگتە 30 پايىزعا كىرگەن تۇلەكتەر قابىلدانادى. ولاردىڭ پەداگوگيكالىق ماماندىققا بەيىمدىلىگى انىقتالادى, ياعني ءتىل جانە ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىعىنىڭ جالپى دەڭگەيى, جاقسى قارىم-قاتىناس جاساۋ داعدىسى, وقۋعا ىنتاسىنىڭ بولۋى سەكىلدى قاسيەتتەر سارالانادى. وكىنىشكە قاراي بىزدە بۇل جۇمىس فورمالدى تۇردە جۇرگىزىلەدى. كەي ەلدىڭ وقۋ ورىندارىندا 1-كۋرستان باستاپ ءبىلىم تاجىريبەگە باعىتتالىپ بەرىلەدى. باستاۋىش مەكتەپتەردە نەگىزىنەن ماگيسترانتتار ساباق بەرەتىن بولعاندىقتان, باكالاۆر كۋرسىن جاقسى اياقتاعاندار ماگيستراتۋراعا قابىلدانادى. ماگيستر-مۇعالىمدەر مەكتەپكە جۇمىسقا كەلگەندە ولار قوعامدىق كوميسسيا الدىندا سىناقتان وتەدى. وندا ولاردىڭ بويىنداعى جاقسى ۇستاز بولۋعا قاجەتتى قاسيەتتەرىنە باعا بەرىلەدى. جۇمىسقا قابىلدانعان جاس ماگيستر-مۇعالىمدەرگە تالىمگەر (كوۋچەر) بەكىتىلەدى. مۇعالىم ەڭبەگىنىڭ ەرەكشەلىگى, ول ادەتتە جالعىز ءوزى جۇمىس ىستەيدى, بۇل ولاردى ءبىر-بىرىنەن ۇيرەنۋ مۇمكىندىكتەرىنەن ايىرادى. تاجىريبەلى تالىمگەر ولارعا ساباق بەرۋدىڭ بارلىق قىر-سىرىن ۇيرەتەدى, جەكە ساباق بەرۋگە دايىندايدى.
«McKinsey & Company» كومپانياسىنىڭ عالىمدارى «مەكتەپتە وقىتۋدىڭ جوعارى دەڭگەيىنە قالاي جەتۋگە بولادى؟» دەگەن تاقىرىپتا الەمنىڭ 25 ەلىنىڭ, «مەكتەپتەگى ءبىلىم بەرۋدىڭ ەڭ ۇزدىك جۇيەلەرى قالاي جەتىلە تۇسەدى؟» دەگەن تاقىرىپتا 20 ەلدىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن زەرتتەگەن. وسىنداي زەرتتەۋلەردىڭ نەگىزىندە مۇعالىم ەڭبەگىنە قاتىستى تومەندەگىدەي قورىتىندىلار جاساعان. وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەكتەپتەردە جۇمىس ىستەيتىن مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىم دەڭگەيىنەن جوعارى بولمايدى. ءبىلىم بەرۋ ناتيجەسىن جاقسارتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى – وقىتۋدى جاقسارتۋ. مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن كوتەرۋدىڭ ءتيىمدى جانە ءارتۇرلى جۇيەسىن ەنگىزۋ كەرەك. كادر تاڭداۋدا ءبىر عانا قاتە شەشىم قابىلداناتىن بولسا, وندا بالالارعا 30-40 جىل ساپاسىز ءبىلىم بەرىلەدى.
مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن كوتەرۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسى تۋرالى ايتقاندا, ونىڭ 4 ءتاسىلى بار ەكەنىن انىقتاعان. ولار – پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ەرتە كەزەڭىندە پراكتيكالىق داعدىلار قالىپتاستىرۋ; مۇعالىمدەرگە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن مەكتەپتەگى تالىمگەرلىكتى ۇيىمداستىرۋ; جەتەكشى-تالىمگەردى ىرىكتەپ الۋ جانە دامىتۋ; مۇعالىمدەردىڭ ءبىر-بىرىنەن ۇيرەنۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ. جاقسى جۇيەلەردىڭ كوپشىلىگى وسى تاسىلدەردىڭ ەكەۋىن نە ۇشەۋىن ءبىر مەزگىلدە قولدانادى. ولاردىڭ ءتيىمدى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. سوندا عانا تابىستى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولادى.
بىزدە مۇعالىمدەردىڭ قۇزىرەتىن كوتەرۋ جۇمىسىمەن ولاردىڭ كاسىبي دەڭگەيىن كوتەرۋ مەكەمەلەرى شۇعىلدانادى. ولار مۇعالىمدەردى جيناپ, ولارعا ءدارىس وقىپ, سەمينارلار وتكىزۋ ادىسىنە باسىمدىق بەرىپ كەلەدى. الەمدىك تاجىريبە بۇل ءتاسىلدىڭ وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋگە ءتيىمدى بولمايتىنىن كورسەتىپ وتىر. سەبەبى سىرتتان بەرىلگەن يدەيالار مۇعالىمنىڭ ساباق بەرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋگە جاقسى كومەك بولادى دەگەن تۇسىنىك ءىس-ارەكەت تەورياسى تۇرعىسىنان جالعان بولىپ ەسەپتەلەدى. سوندىقتان ول ەلدەردە مۇعالىمدەردىڭ ءبىر-بىرىنەن ۇيرەنۋىنە جاعداي جاسالعان جانە ءوزارا تالىمگەرلىك جۇمىستار اتقارۋ مەكتەپ ءومىرىنىڭ قالىپتى جانە تۇراقتى جاعدايىنا اينالعان.
الەمنىڭ 79 ەلى قاتىسقان ءبىلىم ساپاسىن انىقتايتىن حالىقارالىق PISA 2018 زەرتتەۋىندە قازاقستاندىق وقۋشىلار 69-شى ورىندى يەلەندى. ارينە بۇل تومەنگى كورسەتكىش. وقۋشىلاردىڭ جاقسى ءبىلىم الۋى ۇستاز قۇزىرەتىنە تاۋەلدى ەكەنى جوعارىدا ايتىلدى. وسىعان بايلانىستى كەيبىر ستاتيستيكالىق فاكتىلەرگە كوڭىل اۋدارايىق. 2019 جىلدىڭ ەسەبى بويىنشا, تۇركىستان وبلىسىنىڭ مەكتەپتەرىندە 62 مىڭنان اسا مۇعالىم ەڭبەك ەتكەن. سول مۇعالىمدەردىڭ 60 پايىزى سىرتتاي وقىعان, ال 70 پايىزى جەكەمەنشىك وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم العان.
دامىعان ەلدەردە حيرۋرگ وپەراتسيا جاساۋعا قالاي دايىندالاتىن بولسا, مۇعالىم ساباق بەرۋگە دە سولاي دايىندالۋى كەرەك دەگەن تۇسىنىك بار. بۇل ساباق بەرۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن مۇعالىمنىڭ ءبىلىم دەڭگەيىنە قويىلاتىن تالاپتى كورسەتسە كەرەك. ءبىز بولاشاق حيرۋرگتى سىرتتان وقىتىپ, وپەراتسيا جاساۋدى ۇيرەتە المايتىن بولارمىز. ولاي بولسا «جاۋاپكەرشىلىگى وسىنشا جوعارى بولاتىن مۇعالىمدى سىرتتان وقىتىپ, وعان قانشالىقتى جاقسى ءبىلىم بەرە الامىز؟» دەگەن ورىندى سۇراق تۋىندايدى.
ەلىمىزدە جاقسى ۇستازدار دايىنداۋ ماسەلەسىنە جەتكىلىكتى كوڭىل بولىنبەي كەلەدى. 120 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ باسىم بولىگى مۇعالىمدەر دايىندايدى. ولاردىڭ ساپاسىنىڭ تومەن ەكەنى تۋرالى باق-تا از جازىلعان جوق. قۇزىرەتتى پەداگوگ كادرلار دايىنداۋ ماسەلەسىنىڭ ۇرپاق كەلەشەگى, ەل بولاشاعى ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ءار وبلىستا پەداگوگيكالىق ينستيتۋت, نە ۋنيۆەرسيتەت اشۋ كەرەك. ول بۇرىندا بولعان تاجىريبە. بۇل وقۋ ورىندارى وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باسقارمالارىمەن تىعىز جۇمىس ىستەي وتىرىپ, سول وبلىستىڭ پەداگوگ كادرلارعا دەگەن سۇرانىسىن جانە وبلىس مەكتەپتەرىندە جۇمىس ىستەيتىن ءاربىر مۇعالىمنىڭ كاسىبي دەڭگەيىن انىقتاپ, بارلىق پروبلەمانى بىرگە تالقىلاپ, ولاردى شەشۋ جولدارىن بىرگە ويلاستىرعانى دۇرىس.
ەلىمىز ەگەمەندىك العان جىلداردان باستاپ 30 جىلداي ۋاقىت بويى بىرقاتار وبەكتيۆتى جانە سۋبەكتيۆتى سەبەپتەرگە بايلانىستى ورتا مەكتەپتەردە جۇمىس ىستەيتىن مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي دەڭگەيى تومەندەي باستادى. وعان نەگىزگى سەبەپتەر رەتىندە تومەندەگى جاعدايلاردى ايتۋعا بولادى: مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى تومەندەدى; مۇعالىم ماماندىعىنىڭ قوعامداعى بەدەلى تۇسە باستادى; پەداگوگيكالىق ماماندىقتارعا ۇبت ناتيجەلەرى بويىنشا ورتاشا نەمەسە ودان تومەن بالل العان مەكتەپ تۇلەكتەرى قۇجاتتارىن تاپسىراتىن بولدى; پەداگوگ كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسى تومەندەي باستادى; كاسىبي قۇزىرەتى جوعارى مۇعالىمدەر جوعارى ەڭبەكاقى الاتىن باسقا جۇمىستارعا اۋىساتىن بولدى; مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جۇيەسى دۇرىس جۇمىس ىستەمەدى.
«McKinsەy&Company» كومپانياسىنىڭ زەرتتەۋلەرى باستاپقى ەڭبەكاقى دەڭگەيىنىڭ مۇعالىم ماماندىعىن تاڭداۋعا ايتارلىقتاي اسەر ەتەتىنىن كورسەتتى. مۇعالىم ماماندىعىنا دەگەن قىزىعۋشىلىق پەن ونىڭ قوعامداعى مارتەبەسى اراسىندا ءوزارا ايقىن بايلانىس بايقالادى. مۇعالىم ماماندىعى جوعارى مارتەبەگە يە بولسا, اناعۇرلىم تالانتتى ادامدار مۇعالىمدىككە كەلەدى, بۇل وسى ماماندىق مارتەبەسىنىڭ ودان ءارى ارتۋىنا ىقپال ەتەدى. ال ماماندىق تاڭداۋدا شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى – ماماندىق مارتەبەسى. دەمەك, وسىنشا ۋاقىت بويى, ەلىمىزدىڭ مەكتەپتەرىنە كاسىبي قۇزىرەتى جوعارى مۇعالىمدەر وتە از كەلدى. تەك سوڭعى جىلدارى عانا مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقىسى كوتەرىلىپ, سونىڭ نەگىزىندە مۇعالىم ماماندىعىنىڭ بەدەلى جوعارىلاپ, پەداگوگيكالىق ماماندىقتارعا ۇبت ناتيجەسى بويىنشا جوعارى بالل العان تۇلەكتەر قۇجاتتارىن تاپسىرا باستادى. پەداگوگيكالىق وقۋ ورىندارىنا تۇسكەن وسى تۇلەكتەر قاجەتتى ءبىلىم الىپ, تاجىريبە جيناپ, جاقسى مۇعالىم دارەجەسىنە كوتەرىلۋ ءۇشىن كەم دەگەندە 8 جىلداي ۋاقىت كەرەك. بۇل دا از ۋاقىت ەمەس. ولاي بولسا, قازىرگى ۋاقىتتا مەكتەپتەردە جۇمىس ىستەپ جاتقان مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن كوتەرۋ ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ تۇر.
قالىپتاسقان جاعدايدى سارالاي كەلە, جوعارىدا كورسەتىلگەن مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن كوتەرۋ تاسىلدەرىنىڭ ىشىنەن مەكتەپتەگى تالىمگەرلىكتى ۇيىمداستىرۋ; جەتەكشى-تالىمگەردى ىرىكتەپ الۋ جانە دامىتۋ; مۇعالىمدەردىڭ ءبىر-بىرىنەن ۇيرەنۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ تاسىلدەرىن جۇيەلى تۇردە كەڭىنەن پايدالانۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. «McKinsey & Company» كومپانياسىنىڭ عالىمدارى ءوز زەرتتەۋلەرىندە ء«بىلىم بەرۋ ناتيجەسىن جاقسارتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى – وقىتۋدى جاقسارتۋ» دەپ قورىتىندىلاعان. ول ءۇشىن مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن كوتەرۋدىڭ ءتيىمدى جانە ءارتۇرلى تاسىلدەرىن جۇيەلى تۇردە قولدانۋ كەرەك.
پەداگوگيكا عىلىمدارى اكادەمياسى تۇركىستان وبلىسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسىمەن جاساعان مەموراندۋم نەگىزىندە 2018-2019 جانە 2019-2020 وقۋ جىلدارىندا مەكتەپ, اۋدان جانە وبلىستىق ادىستەمەلىك مەكەمەلەردىڭ ىشكى رەزەرۆتەرىن پايدالانۋ نەگىزىندە وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋ ماقساتىندا اۋقىمدى تاجىريبە جۇرگىزدى. وعان تولە بي, وتىرار, ورداباسى جانە سايرام اۋداندارىنان 40 مەكتەپ, 3 مىڭنان اسا وقۋشى, 400-گە تارتا مۇعالىم قاتىستى. ونىڭ ءبىر جاڭالىعى – اشىق ساباقتاردىڭ ورنىنا اقىلداسۋ ساباقتارىن وتكىزۋ. ونىڭ ماقساتى – ۇستازدار قاۋىمداستىعىن قۇرىپ, مۇعالىمدەردىڭ ساباقتاردى بىرگە دايىنداپ, ولارعا قاتىسىپ, ولاردى اشىق تۇردە تالقىلاۋ. بۇل جاڭالىقتى ۇستازدار قاۋىمى ۇلكەن تۇسىنۋشىلىكپەن قابىل الدى. 2019-2020 وقۋ جىلىندا تاجىريبەگە قاتىسقان مۇعالىمدەر 3 مىڭنان اسا اقىلداسۋ ساباعىن وتكىزىپ, وعان 12 مىڭ مۇعالىم قاتىستى. تاجىريبە ناتيجەسىندە مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي دەڭگەيى كوتەرىلدى, وعان قاتىسقان سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ ءبىلىم ساپاسى قاتىسپاعان سىنىپ وقۋشىلارىنا قاراعاندا, سالىستىرمالى تۇردە 4,5 پايىزدان 9,5 پايىزعا دەيىن كوتەرىلگەنى انىقتالدى. قىسقاسى, اقىلداسۋ ساباقتارىن جۇيەلى تۇردە وتكىزۋ ءوز تيىمدىلىگىن كورسەتتى.
ءبىز جەتەكشى-تالىمگەردى ىرىكتەپ الۋ جانە دامىتۋ ءتاسىلىن وتە ءتيىمدى پايدالانۋىمىز كەرەك. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكتەبىندە ۇزاق جىلدان بەرى وقۋشىلارعا ساپالى ءبىلىم بەرىپ كەلە جاتقان تانىمال مۇعالىمدەر جۇمىس ىستەيدى. ولاردى وقۋشىلاردىڭ اتا-انالارى دا ەرەكشە قۇرمەتتەيدى. بۇل شىنايى كورسەتكىش, شىنايى باعا. بارلىق مەكتەپتەگى وسىنداي مۇعالىمدەردىڭ ءتىزىمىن دايىنداپ, سولاردى جەتەكشى-تالىمگەر رەتىندە پايدالانۋ كەرەك. مۇنداي مۇعالىمدەردىڭ سانى جىل سايىن ازايىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرىپ, بۇل جۇمىستى جەدەل تۇردە قولعا الۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز.
قازىرگى كەزدە ءتيىستى بىلىكتىلىكتى الۋ ءۇشىن مۇعالىمدەر قاجەتتى قۇجاتتاردى تاپسىرادى جانە تەستىلەۋدەن وتەدى. تەست ناتيجەلەرى بويىنشا كوميسسيا ءتيىستى شەشىم قابىلدايدى. بەرىلگەن بىلىكتىلىك نەگىزىندە ولاردىڭ جالاقىسىنا ۇستەماقى قوسىلادى: مودەراتور-مۇعالىمگە – 20 پايىز, ساراپشى-مۇعالىمگە – 30 پايىز, زەرتتەۋشى-مۇعالىمگە – 40 پايىز, شەبەر-مۇعالىمگە – 50 پايىز. بۇل – مۇعالىمدەردى ىنتالاندىرۋدىڭ جاقسى ءتاسىلى.
بىزدىڭشە, تەوريالىق ەمتيحاننىڭ ءجونى باسقا دا, ال مەكتەپتەگى جاعدايدا, ياعني, ساباق كەزىندە ءار بالانىڭ جاقسى ءبىلىم الۋىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ءجونى بولەك. پەداگوگيكا عىلىمىنىڭ الۋان ءتۇرلى ءادىس-ءتاسىلىن شىنايى ومىردە, ياعني وقۋشىلارعا ءدارىس بەرۋ كەزىندە ءتيىمدى قولدانا العان مۇعالىم عانا وقۋشىلارعا جاقسى ءبىلىم بەرە الادى. كەيىنگى جىلدارى مەكتەپتەرگە كەلە باستاعان ماگيستر اتاعى بار جاس مۇعالىمدەردىڭ ساباق بەرۋ دەڭگەيى ولاردى كوپ جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەتىنىن كورسەتىپ وتىر. بۇل تەوريالىق ءبىلىم پراكتيكامەن ۇشتاستىرىلعان جاعدايدا عانا جاقسى ناتيجە بەرەتىنىن تاعى دا دالەلدەپ تۇر. وسى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ مۇعالىمدەرگە ءتيىستى بىلىكتىلىك ساناتىن بەرۋدە باستى كورسەتكىش رەتىندە ولار وقىتقان وقۋشىلاردىڭ العان بىلىمدەرىنىڭ ساپاسىن الۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز.
ەلىمىزدە جاس ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن اسا قاجەتتى مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن كوتەرۋ ماسەلەسىنە ءبىراز جىل بويى قاجەتتى كوڭىل بولىنبەگەنىن ەسكەرىپ, ەندى ۋاقىت وتكىزبەي مەملەكتتىك دەڭگەيدە قاجەتتى باعدارلاما قابىلداپ, كەشەندى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت بولار دەپ ويلايمىز. قازىرگى ۋاقىتتا قوعامدا كەڭ تالقىلانىپ جاتقان پەداگوگيكالىق وقۋ ورىندارىن قاي مينيسترلىككە بەرۋ, وسىنداي اۋقىمدى ءىس-شارالار اتقارۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋ بارىسىندا شەشۋ كەرەك بولار. سەبەبى باستى ماسەلە ولاردى ءبىر مينيسترلىكتەن باسقا مينيسترلىككە بەرۋ ەمەس, لايىقتى ادامداردىڭ پەداگوگيكالىق كادرلار بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ, پەداگوگيكالىق وقۋ ورىندار جۇيەسىن رەتتەۋ, ولاردا ستۋدەنتتەردى ەرتە كەزەڭنەن پراكتيكالىق داعدىلارىن قالىپتاستىرا وتىرىپ, دايىنداۋ ساپاسىن كوتەرۋ, سونىمەن بىرگە وڭىرلەردە كادرلار دايىنداۋ مەن مەكتەپتەردەگى مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىن كوتەرۋ جۇمىستارىن كەشەندى تۇردە جۇرگىزۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز.
اسقاربەك قۇسايىنوۆ,
پەداگوگيكا عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى
