عىلىم • 26 ماۋسىم, 2023

ورگانيكالىق قالدىقتى وڭدەيتىن ءادىس

384 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

وتاندىق بيوتەحنولوگ سەرىكحان ايدارحان ۇلى ورگا­نيكالىق قالدىقتاردى وڭدەيتىن ءادىس ويلاپ تاپتى. بۇل جوبا ءۇش جىل بۇرىن ىسكە قوسىلدى. ءادىستىڭ باستى كومپونەنتى – «قارا سارباز» شىبىنى. شىبىننىڭ بۇل ءتۇرى ەلىمىزدە كەزدەسپەيدى. سوندىقتان بيوتەحنولوگ ولاردى رەسەيدەن الدىرتىپ, ەلىمىزدە وسىرەدى. بۇل تۋرالى ۇلتتىق مەملەكەتتىك عىلىمي-تەحنيكالىق ساراپتاما ورتالىعى حابارلادى.

ورگانيكالىق قالدىقتى وڭدەيتىن ءادىس

ماسەلەن, شىبىننىڭ دەرناسىلى كەز كەلگەن قالدىقتىڭ ­­99 پايىزىن وڭدەيدى. دەرناسىل – جاندىكتىڭ شىبىنعا اينالعان­عا دەيىنگى ءتۇرى. شامامەن ءۇش-ءتورت مىڭ قۇرت 300-400 كيلو قالدىقتى وڭدەي الادى. 45 كۇننىڭ ىشىندە جاندىك جۇمىرت­قا­دان شىبىنعا اينالادى. وسى ۋاقىتتىڭ العاشقى ەكى اپتاسىن­دا دەرناسىل تاعام قالدىعى سالىنعان «باسسەينگە» سالىنادى. ولار سول «قوقىسپەن» قورەكتەنىپ, ءوسىپ شىعادى. قازىر قازاق ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىنەن شىعاتىن تاعام قالدىعىنىڭ ءبارى وسى تەح­نولوگيا ارقىلى وڭدەلەدى.

ودان كەيىن ول قارا ءتۇستى قۇرتقا اينالىپ, شىبىن بولۋعا دايىندالادى. ال ءۇش اپتا وتكەن سوڭ شىبىنعا اينالادى. ەكى اپتادا شىبىن جۇمىرتقالايدى دا, تىرشىلىگىن توقتاتادى. وسى جۇيە ارقىلى تسيكل جالعاسادى. «شىبىن دەرناسىلى وڭدەپ شىققان قالدىقتىڭ ءارى قاراي پايدالانۋعا ابدەن بولادى. مىسالى, وڭدەلگەن قالدىقتان تابيعي تازا تىڭايتقىش وندىرىلەدى. مۇنى «زووگۋمۋس» دەپ اتايدى. بۇل زيانكەستەرمەن كۇرەسۋگە وتە ءتيىمدى», دەيدى سەرىكحان ايدارحان ۇلى.

وعان قوسا عالىم قۇرتتىڭ ءبىر بولىگىن ارنايى اپپاراتقا سالىپ كەپتىرىپ, دارۋمەنگە تولى ءونىم جاسايدى. بۇل ءونىمدى كوبىنە قۇس, بالىق شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىندار جەم رەتىندە ساتىپ الادى. شىبىننىڭ دەرناسىلىن ۇنتاقتاپ ارالاستىرىپ, ءىرى قارا مالعا ازىق رەتىندە دە بەرەدى. بۇل قورەك مالدىڭ دەرتكە شالدىعۋىن ازايتىپ, ءسۇتىن ارتتىرادى. عالىم شىبىننىڭ دەرناسىلىمەن قورەكتەنگەن مالدىڭ ەتى قۇنارلى بولاتىنىن ايتىپ وتىر. ويتكەنى قۇرتتاردىڭ دەنەسىندە بارلىق امينقىشقىل, سونىڭ ىشىندە ليزين جانە مەتيونين سياقتى بيولوگيالىق قۇندى زاتتار بار.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

«سپارتاك» تاعى دا جەڭىلدى

سپورت • بۇگىن, 11:55