تابىس قۇرىلىمىن تالداۋ ناتيجەسىندە باعالى قاعازدار جونىندە سىياقى تۇرىندەگى, ونىڭ ىشىندە ورنالاستىرىلعان دەپوزيتتەر مەن كەرى رەپو وپەراتسيالارى, سونىمەن قاتار باعالى قاعازداردىڭ نارىقتىق قايتا باعالاۋدان تۇسكەن تابىسى – 508,96 ملرد تەڭگەنى, سىرتقى باسقارۋداعى اكتيۆتەر بويىنشا تابىسى – 25,43 ملرد تەڭگەنى جانە باسقا كىرىستەر – 1,59 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
بۇل رەتتە شەتەل ۆاليۋتاسىن قايتا باعالاۋ 54,16 ملرد تەڭگە كولەمىندە شىعىن اكەلدى. وسىلايشا, زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىنىڭ قۇرالدار, سالالار جانە ۆاليۋتالار بويىنشا ارتاراپتىعىنا بايلانىستى ءساۋىر ايىنداعى جيىنتىق تابىس وڭ كورسەتكىشتى قالىپتاستىردى.
سونىمەن ۇلتتىق بانكتىڭ 2014 جىلدان بەرى (بارلىق زەينەتاقى اكتيۆتەرىن بجزق-عا بىرىكتىرۋ ۇدەرىسىنىڭ اياقتالۋى) جيناقتالعان تازا ينۆەستيتسيالىق تابىسى – 7,4 ترلن تەڭگەنى قۇراعان.
زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ قۇرىلىمىنداعى جينالعان تازا تابىستىڭ ۇلەسى جۇرگىزىلگەن تولەمدەردى ەسەپكە العاندا مامىر ايىندا 36,4% بولدى.
جيناقتاۋشى زەينەتاقى جۇيەسى 1998 جىلى قۇرىلعان كۇننەن باستاپ بيىلعى مامىرعا دەيىن ينۆەستيتسيالىق تابىس – 758,38%-عا جەتىپ, ال ينفلياتسيا وسى ۋاقىتتا – 710,74% بولعان. دەمەك جيناقتالعان نومينالدى ينۆەستيتسيالىق تابىس ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ينفلياتسيادان اسىپ ءتۇسىپ وتىر دەگەن ءسوز.
ۇلتتىق بانك پەن بجزق ينۆەستيتسيالىق ستراتەگيانى جەتىلدىرۋ جانە زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋدە تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت جانىنداعى رەفورمالار جونىندەگى جوعارى كەڭەستىڭ ۇسىنىستارىن ىسكە اسىرۋدا بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ ينۆەستيتسيالىق دەكلاراتسياسىنا تۇزەتۋلەر دە ەنگىزىلگەنى بار. بۇل تۇزەتۋلەر ESG قاعيداتتارىنا ساي, ۆاليۋتالىق پورتفەل اكتسياسى قوسالقى پورتفەلىنىڭ ءبىر بولىگىن يندەكستىك ينۆەستيتسيالاۋدى جانە يندەكستىك ينۆەستيتسياسى بار ۆاليۋتالىق پورتفەلدىڭ كورپوراتيۆتىك وبليگاتسيالارىنا ينۆەستيتسيالاۋ كەزىندە ESG قاعيداتتارىن قولدانادى.
سوڭعى جىلدارداعى جاھاندىق داعدارىس پەن گەوساياسي تۇراقسىزدىققا قاراماستان, قور سالىمشىلارىنىڭ ينۆەستيتسيالىق تابىسى تۇراقتى تۇردە ارتتى. ماسەلەن, 2020 جىلى كارانتين كەزىندە ينۆەستيتسيالىق تابىس رەكوردتىق كورسەتكىشتە 1,3 ترلن تەڭگەنى قۇراسا, ال الەمدىك COVID-19-دان كەيىنگى داعدارىستان سوڭ 2021 جىلى ينۆەستيتسيا تابىسى 1,4 ترلن تەڭگە دەڭگەيىندە قالىپتاستى. بىلتىرعى دۇنيەجۇزىلىك ماكروەكونوميكالىق جاعدايعا قاراماستان, جىل سوڭىنا قاراي, ينۆەستيتسيالىق تابىس 914,1 ملرد تەڭگە كولەمىندە بولادى دەگەن ءۇمىت تە جوق ەمەس.
وسى ورايدا ەلىمىزدەگى ينفلياتسيا دەڭگەيى مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىنىڭ ساقتالۋىنا بىرەگەي كەپىلدىك بەرەدى. زەينەتاقى زاڭناماسىنا سايكەس, بجزق مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن, مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارىن, ەرىكتى زەينەتاقى جارنالارىن تارتۋدى, زەينەتاقى تولەمدەرىن, زەينەتاقى جيناقتارى مەن تولەمدەرىن جانە جەكە ەسەپكە الۋدى جۇرگىزەدى. جاقىندا بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرىنەن كوميسسيالىق سىياقى مولشەرلەمەسىن ازايتىپ, شىلدە ايىنان باستاپ كۇشىنە ەنەتىن الەۋمەتتىك كودەكستەگى باسىم باعىتتاردىڭ بىرىنە ەنگەن زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ جۇيەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋدە بىرقاتار جۇمىستاردىڭ ىسكە اسىرىلىپ جاتقاندىعى بار. وزگەرىستەر زەينەتاقى اكتيۆتەرىنەن بجزق كوميسسيالىق سىياقىسىنىڭ شاماسى شىلدە ايىنان باستاپ ايىنا 0,01-دەن 0,008 پايىزعا دەيىن تومەندەيتىن بولادى.
بجزق كوميسسيالىق سىياقىسى بۇعان دەيىن دە 2021 جىلى قايتا قارالعان بولاتىن. سول كەزدەن باستاپ زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ 0,01%-دان اسپاعان. اتالعان جىلداردان بەرى بجزق ينۆەستيتسيالىق كىرىستەن كوميسسيالىق سىياقى ۇستالماعان. ونى تەك زەينەتاقى اكتيۆتەرىن باسقارۋشىلار ۇلتتىق بانك (ۇب, ينۆەستيتسيالىق تابىستىڭ 2% اسپايدى) پەن ينۆەستيتسيالىق پورتفەلدى باسقارۋشىلار (ينۆەستيتسيالىق تابىستىڭ 7,5% اسپايدى) الادى. وسى جىلى ۇلتتىق بانك كوميسسيالىق سىياقىنىڭ شاماسى ينۆەستيتسيالىق تابىستان 1,5%, ال وتكەن جىلى 1,8% مولشەرىندە بولعان.
ايتا كەتەتىن جايت, بجزق قۇرىلعان كەزدە ونىڭ كوميسسيالىق سىياقى مولشەرى ينۆەستيتسيالىق تابىستىڭ 7,5% جانە زەينەتاقى اكتيۆتەرىنەن ايىنا 0,025% اسپاۋى ءتيىس ەكەندىگى زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتىلدى. بۇل جەكە زەينەتاقى قورلارى العان مولشەردەن ەكى ەسە از. سونىمەن قاتار بجزق ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسىپ جىل سايىن كوميسسيالىق سىياقى مولشەرىن ازايتۋ جانە قور شىعىندارىن وڭتايلاندىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2016-2017 جىلدارى زەينەتاقى اكتيۆتەرىنەن كوميسسيا 0,0225%, 2018-2019 جىلدارى 0,015%, 2020 جىلى 0,011% بولدى.
وسىلايشا, بجزق قىزمەتىن باستاعان 2014 جىلدان بەرگى ۋاقىت ارالىعىندا زەينەتاقى اكتيۆتەرىنەن كوميسسيالىق سىياقى مولشەرى 68%-عا تومەندەگەن.
