بۇل ماسەلەنى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى بوتاگوز ابدىرەيقىزى «قويما تاپشىلىعى قىمباتشىلىققا ۇرىندىرادى» اتتى ماقالاسىندا قوزعاعان.
رەسمي دەرەكتەرگە قاراعاندا, وتكەن جىلى 4,1 ملن توننا كارتوپ, 621 مىڭ توننا ءسابىز, 1,1 ملن توننا پياز جانە 551 مىڭ توننا قىرىققابات ءوندىرىلدى. الايدا جەمىس-كوكونىس ونىمدەرىن ءوندىرۋدىڭ ەداۋىر كولەمىنە قاراماستان, قىس-كوكتەم كەزەڭىندە ساقتاۋ قۋاتىنىڭ تومەندىگىنە بايلانىستى نارىقتا وتاندىق كوكونىستەر ۇسىنىسىنىڭ تومەندەۋىن اڭعارۋعا بولادى. ارينە بۇل نارىقتا يمپورتتىق ءونىمنىڭ كوبەيۋىن جانە ماۋسىمارالىق كەزەڭدە باعانىڭ كوتەرىلۋىن تۋدىرادى. سوندىقتان بۇل ءتۇيىننىڭ شەشىمى ‒ كوكونىستەردى ساقتاۋ قۋاتىن ارتتىرۋ.
ماقالا اۆتورى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆتىڭ مالىمەتىنە سۇيەنە وتىرىپ, رەسپۋبليكا بويىنشا جالپى ساقتاۋ سىيىمدىلىعى 1 952,8 مىڭ توننا بولاتىن 1 208 قويما بار ەكنەنىن جازادى. كوكونىستەردى ساقتاۋ سىيىمدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 2025 جىلعا دەيىن كوكونىس قويمالارىن سالۋ جانە جاڭعىرتۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپار بەكىتىلدى. ونىڭ اياسىندا سوڭعى ەكى جىلدا جالپى ساقتاۋ كولەمى جوسپارلانعان 181,5 مىڭ توننانىڭ ورنىنا 200,8 مىڭ تونناعا 37 جوبا ىسكە اسىرىلدى. ال وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 111,5 مىڭ توننا ونىمگە 29 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل رەتتە ساقتاۋ قۋاتتارىمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ناقتى كورىنىستى بەلگىلەۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىمەن جانە وبلىس اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ بارلىق قويمانى تەكسەرەدى.
اۆتور اتاپ وتكەندەي, كارتوپتى, باسقا دا كوكونىس پەن جەمىستى ساقتايتىن قويمالار ءۇش ساناتقا بولىنەدى. قويمالاردىڭ ەڭ كوپ بولىگى, دالىرەك ايتقاندا 770-ءى كوكونىستى كونتەينەرلەردە ساقتاۋعا ارنالعان. وندا 1,3 ملن توننادان استام ءسابىز, قىزىلشا, قىرىققابات, پياز ساقتاۋعا بولادى. ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى جۇرگىزگەن تالداۋعا سايكەس, بۇل كوكونىستەردى ساقتاۋ قۋاتتىلىعى جەتكىلىكتى دەۋگە بولادى. بىراق قالعان ەكى سانات ‒ كارتوپ پەن جەمىس ساقتاۋ قويمالارى تاپشى. ءبىرىنشىسىنىڭ قۋاتتىلىعى ەگىننىڭ تاۋارلىق كولەمىنىڭ 36,5%-ىنا عانا جەتەدى (ول 1,4 ملن توننا). جەمىستەردى ساقتاۋعا ارنالعان قويما دا جەتكىلىكسىز: قولدانىستاعى قويمالار كوكتەمگە دەيىن ساقتالۋى قاجەت جەمىس كولەمىنىڭ 43,8%-ىن عانا (196,5 مىڭ توننا) ساقتاي الادى. جالپى, وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا بارلىق ءۇش ساقتاۋ ساناتىنداعى ورتاشا تاپشىلىق دەڭگەيى 35,4%-دى قۇرادى.