ينفوگرافيكا • 01 ماۋسىم, 2023

جيعانىڭىز قايدا ينۆەستيتسيالانادى؟

231 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە زەينەتاقى جيناقتارى ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيتسيالار رەتىندە سانالىپ, كەم دەگەندە ءبىر جىل مەرزىمگە ينۆەستيتسيالىق كىرىس سوماسى تالدانادى. نەگىزىنەن زەينەتاقى اكتيۆتەرىن باسقارۋشى جانە بىرىڭعاي زەينەتاقى قورى اراسىندا جاسالاتىن شارت سالىمشىلاردىڭ مۇددەسىن قورعايتىن ۇيىم تۇرعىسىنان ەسەپتەلىپ, شارتتىڭ ۇلگىلىك نىسانىن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىسى انىقتايدى.

جيعانىڭىز قايدا ينۆەستيتسيالانادى؟

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»

اتالعان اگەنتتىك باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ قىزمەتىن رەتتەۋ شەڭبەرىندە زەينەتاقى اكتيۆتەرىن, كرەديتتىك ساپاسى مەن ينۆەستيتسيالاي الاتىن قارجى قۇرالدارىنىڭ تىزبەسىن بەلگىلەپ, بجزق-نىڭ اك­تيۆ­تەرىن سەنىمگەرلىك باسقارۋدى ۇلتتىق بانك پەن سالىمشىنىڭ تاڭداۋىنداعى ينۆەستيتسيالىق پورتفەلدى باسقارۋشىلار جۇزەگە اسىرادى. زەينەتاقى اقشاسىنا ساتىپ الۋعا بولاتىن قارجى قۇرال­دا­رىنىڭ ءتىزىمىن ۇكىمەت بەكى­تەدى. باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە ينۆەستيتسيالىق باعىتتار بويىنشا ۇسىنىستاردى ۇلتتىق قوردىڭ باسقارۋ كەڭەسى ازىرلەيدى.

 سونىمەن بيىل مامىر ايىندا ەلىمىزدە زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ جالپى سوماسى 15 677,57 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. ۇلت­­تىق بانكتىڭ سەنىمگەرلىك باس­قا­رۋىنداعى بجزق زەينەتاقى اكتيۆ­تەرى 15 668,2 ملرد تەڭگە, ينۆەس­تي­تسيالىق پورتفەلىن باس­قارۋ 9,37 ملرد تەڭگەگە جەتتى. قارجى مينيس­ترلىگىنىڭ مەم­لە­كەتتىك باعا­لى قاعازدارى – 47,38%, كۆازي­مەم­لەكەتتىك كومپانيالاردىڭ وب­ليگاتسيالارى – 10,86%, ەكىنشى دەڭ­گەيلى بانكتەردىڭ وبليگاتسيا­لارى مەن دەپوزيتتەرى – 6,98%, شەتەلدەردىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارى – 4,60%, حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ باعالى قاعازدارى – 2,43% جانە بىزدەگى ەميتەنتتەردىڭ مەملەكەتتىك ەمەس وبليگاتسيالارى – 0,10%-دى قۇرا­عان.

زەينەتاقى اكتيۆتەرىمەن ساتىپ الىنعان قارجى قۇرالدارى نوميناتسيالانعان ۆاليۋتالاردىڭ ينۆەستيتسيالىق پورتفەلى جو­نىن­دە ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى ين­ۆەس­تي­تسيا­لار – 70,89%, اقش دوللارىندا – 29,06%, باسقا ۆاليۋتالاردا – زەينەتاقى اكتيۆتەرى پورتفەلىنىڭ 0,05% بولىپ وتىر. باعالى قاعازدار بويىنشا سىياقى تۇرىندەگى كىرىستەر, ونىڭ ىشىندە دەپوزيتتەر مەن كەرى رەپو وپەراتسيا­لارى جانە باعالى قاعازداردى نا­رىقتىق قايتا باعالاۋدان تۇس­كەن كىرىستەر 508,96 ملرد تەڭگەنى, سىرتقى باسقارۋداعى اكتيۆتەر – 25,43 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, وزگە كىرىستەر 1,59 ملرد تەڭگە بولدى.

بۇگىنگى كۇنى ەل ازاماتتارىنىڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرى مەملەكەت­تىك باعالى قاعازدارعا, كۆازي­مەم­­­لەكەتتىك سەكتورداعى كوم­پا­نيا­­لاردىڭ باعالى قاعاز­دارىنا, كورپوراتيۆتىك وبليگاتسيالار مەن ەلىمىزدەگى ەميتەنتتەرىنىڭ اكتسيا­لارىنا, ەكىنشى دەڭگەيلى بانك­تەر­دىڭ جانە شەتەلدىك بانك­تەر­­دىڭ دەپوزيتتەرىنە, سەنىمدى شە­تەل­دىك ەميتەنتتەردىڭ قۇرال­دا­رى­نا ينۆەستيتسيالانادى.

بۇل رەتتە شەتەل ۆاليۋتاسىن قايتا باعالاۋ 54,16 ملرد تەڭ­گە كولەمىندە شىعىن اكەل­گەن. زەينەتاقى اكتيۆتەرى ين­ۆەس­تيتسيا­لىق پورتفەلىنىڭ قۇرال­دارى, وعان قاجەتتى سالالار مەن ۆاليۋ­­تالار بويىنشا ارتاراپ­تان­­دىرۋعا بايلانىستى وسى جىلدىڭ ساۋىرىندەگى جيىنتىق كىرىس­تىلىگى وڭ كورسەتكىشتە بولدى. ينۆەس­تي­تسيالاۋ قىزمەتىندە ۆاليۋتا با­عا­مىنىڭ تۇراقسىزدىعى مەن قار­جى قۇرالدارىنىڭ نارىقتىق قۇنىنىڭ وزگەرۋى جىل باسىنان بەرى ەسەپتەلگەن ينۆەستيتسيالىق كىرىس سوماسى 481,82 ملرد تەڭگە شاماسىندا. سالىمشىلاردىڭ شوتتارىنا بولىنگەن زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ كىرىسى وسى جىلدىڭ باسىندا 3,13% بولسا, ينفلياتسيا كەزىندە 4,20%-دى قۇرادى. بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى­نىڭ سالىمشىلارى ءۇشىن وتكەن جىلدىڭ مامىرىنان بيىل­­­عى ساۋىرگە دەيىنگى ارا­لىق­­تا ­زەي­­نەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ كىرىس­ى – 8,93%.

ينۆەستيتسيالىق پورتفەلدى باسقارۋ جونىندە بيىلعى جىلى «Jusan Invest» سەنىمگەرلىك باس­قا­رۋىن­داعى زەينەتاقى اكتيۆتەرى 4,13 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. كومپا­نيا­نىڭ ەڭ قوماقتى ينۆەستيتسيا­لارى قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەم­لەكەتتىك باعالى قاعازدارى – 35,29%, بيرجانىڭ ساۋدا قور­لا­رىنىڭ اكتسيالارى – 32,73%, ۇلت­تىق بانك نوتالارى – 21,87%, شەتەلدەردىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعاز­دارى – پورتفەلدىڭ 8,80%-ى پورتفەلدىڭ 58,40%-ى تەڭگەمەن ۇسىنىلعانىن ەسكەرە وتىرىپ, 41,60%-ى اقش دوللارىمەن بول­عان. ينۆەستيتسيالىق قىزمەت ناتي­جەسىندە, سونداي-اق ۆاليۋتا باعامىنىڭ تۇراقسىزدىعىنا جانە قارجى قۇرالدارىنىڭ نارىقتىق قۇنىنىڭ وزگەرۋىنە وراي, وسى جىلعا ەسەپتەلگەن ينۆەستيتسيالىق كىرىس سوماسى 222,61 ملن تەڭگە, زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ تابىس­تى­لى­عى – 5,10%.

«Halyk Global Markets» سە­نىم­دى باسقارۋىنداعى زەينەت­اقى اكتيۆتەرى 2,56 ملرد تەڭ­گە­نى قۇرادى. پورتفەلدىك قۇرى­لىم­داعى نەگىزگى ينۆەستيتسيالارى – كەرى رەپو (كۇنتىزبەلىك 90 كۇننەن اسپايتىن) 32,65%-دى, كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىمدارىنىڭ وبلي­گاتسيالارى – 19,65%, شەتەل­دىك ەميتەنتتەردىڭ ۇلەستىك قۇرال­دا­رى (ETF بىرلىكتەرى) – 14,84%, ميكروقارجى ۇيىمىنىڭ وبليگاتسيالارى – 9,92%, ۇلتتىق بانك نوتالارى – 9,23%, شەتەلدەردىڭ ورتالىق ۇكىمەتتەرى شىعارعان مەم­لە­كەتتىك مارتەبەسى بار با­عا­­لى قاعازدارى – 6,94%, ۇلت­تىق ۆاليۋتاداعى ينۆەستيتسيا پورت­فەلدىڭ 78,19%-ىن, اقش دول­­لا­رىمەن – 21,81%-ىن قۇرا­دى. سونىمەن جىل باسىنان بەرى ەسەپتەلگەن ينۆەستيتسيالىق كىرىس سوماسى 115,26 ملن تەڭگە بولدى. زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ تابىس­تىلىعى – 4,09%-دى قۇ­راعان. «BCC Invest» سەنىمگەرلىك باسقارۋىنداعى بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرى 1,44 ملرد تەڭگەنى, ينۆەستيتسيانىڭ نەگىزگى با­عىت­تا­رىنىڭ ىشىندە مەم­لە­كەت­تىك وبليگاتسيالار – 27,46%, كۆا­زي­مەملەكەتتىك ۇيىم­­دارىنىڭ وبلي­گا­تسيالا­رى – 16,11%, اكتسيالار (يندەكس بو­يىنشا ETF) – 10,42%, ميكروقارجى ۇيىمى – 5,91%, ەلى­مىز­دىڭ رەزيدەنت-ەميتەنتتەرىنىڭ كورپوراتيۆتىك وبليگاتسيالارى – 5,29%, شەتەلدىك ەميتەنتتەردىڭ اكتسيالارى مەن دەپوزيتارلىق قولحاتتارى – پورتفەلدىڭ 4,36%, ينۆەستيتسيالىق شوت­تار­داعى اقشالاي قاراجات 28,53%,پورت­فەلدىڭ 76,91%-ى ۇلت­تىق ۆاليۋتاداعى قۇرالدارعا, 23,09%-ى اقش دوللارىندا سالىنعان. ينۆەستيتسيالىق قىزمەت ناتيجەسىندە جىل باسىنان بەرى ەسەپتەلگەن ينۆەستيتسيالىق كىرىس سوماسى 56,76 ملن تەڭگەنى قۇراپ, زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ تابىستىلىعى – 3,47% بولدى. ەسەپتەلگەن ينۆەستيتسيالىق كىرىس­تىڭ ءبىرشاما بولىگى باعالى قاعاز­دار­دى, ونىڭ ىشىندە دەپوزيتتەر مەن كەرى رەپو وپەراتسيالارى سىياقىعا يە بولعان.

«سەنتراس سەكيۋريتيز» سەنىم­گەر­لىك باسقارۋىنداعى بجزق زەي­نەتاقى اكتيۆتەرى 994,32 ملن تەڭ­گەنى قۇرادى. اكتيۆتەردىڭ 61,81%-ى قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارىنا سا­لىنعان. ينۆەستيتسيالىق شوت­­­تارداعى قولما-قول اقشا 11,52% بولدى. ەلىمىزدىڭ ۇيىم­دارى شىعارعان اكتسيالار مەن دەپوزيتارلىق قول­حات­تار – 8,76%, كۆازي­مەم­لە­كەت­تىك ۇيىمداردىڭ وبليگاتسيالارى – 8,66%. پورتفەلدىڭ 77,99%-ى ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى قۇرالدارعا, 22,01%-ى اقش دوللارىندا سا­لىن­عان. ينۆەستيتسيالىق قىزمەت جانە قارجى قۇرالدارىنىڭ نا­رىق­تىق قۇنىنىڭ وزگەرۋى ناتي­جە­سىندە ەسەپتەلگەن ينۆەس­تي­تسيا­لىق كىرىس 32,12 ملن تەڭگەنى قۇراپ, زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ تابىستىلىعى – 2,98% بولدى.

«Halyk Finance» سەنىمگەرلىك باس­قا­رۋىنداعى زەينەتاقى اكتيۆ­تەرى – 248,53 ملن تەڭگە. پورت­فەل­دىك قۇرىلىمداعى ينۆەستيتسيالار, كەرى رەپو (كۇنتىزبەلىك 90 كۇننەن اسپايتىن) 60,85%, ين­ۆەستيتسيالىق شوتتارداعى قا­را­جات – 12,00%, ميكروقارجى ۇيىمى – 6,81%, ۇلتتىق بانك نوتالارى – 6,81%, كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىمداردىڭ وبليگاتسيالارى – 4,91%, پورتفەلدىڭ 100%-ى ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى قۇرالدارعا سالىنعان.

ينۆەستيتسيالىق قىزمەت ناتي­جە­سىندە جىل باسىنان بەرى ەسەپتەلگەن ينۆەستيتسيالىق كىرىس سوماسى 6,16 ملن تەڭگەنى,زەينەتاقى اك­تيۆ­تەرىنىڭ تابىستىلىعى – 4,81%-دى قۇراعان.

سوڭعى جاڭالىقتار