مىڭجىلدىقتارمەن استاسىپ جاتقان كونە مادەنيەتتىڭ نىشانى جامبىل اۋدانىنا قاراستى قۇمتيىن اۋىلىنىڭ ماڭىنان انىقتالىپ وتىر. ارحەولوگ مامانداردىڭ ايتۋىنشا, تاريحي قالاشىق ەكى بولىكتەن تۇرادى. ال ول كەزدەگى مادەنيەت VII-XII عاسىرلارمان ساباقتاسىپ جاتىر. قالانى ۋاقىتىندا كوشپەلىلەر مەن ءدىن تاراتۋشى مەملەكەتتەردىڭ وكىلدەرى پانالاعان.
«بۇل ماڭدا ۋاقىتىندا تۇرىك قاعاناتتارى عۇمىر كەشكەن. شاھار قارلۇق, تۇركەش, قاراحان مەملەكەتتەرى تۇسىندا پايدا بولعان. مۇندا بىرنەشە قۇرىلىس كەزەڭىنىڭ تابى سايراپ جاتىر. قىسقاسى, بايىرعى قالانىڭ ورنى تۇنىپ تۇرعان تاريح», دەيدى ارحەولوگتەر توبىنىڭ جەتەكشىسى ەرالى اقىنبەك جاعىمدى جاڭالىقپەن ءبولىسىپ.
دەرەكتەرگە زەر سالساق, كونە شاھاردىڭ ورنىن 85 جىل بۇرىن ارحەولوگ الەكساندر بەرنشتام انىقتاعان كورىنەدى. الايدا سول كەزدە ەشقانداي زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەپتى. وتكەن جىلدان بەرى ەسكى شاھار ورنىن اقتارۋعا پەيىل تانىتقان الكەي مارعۇلان ينستيتۋتىنىڭ ماماندارى از عانا ۋاقىت بۇرىن گرانت جەڭىپ الىپ, جۇمىستى باستاپتى. ناتيجەسىندە, ءۇش اپتانىڭ كولەمىندە بىرنەشە بولمەنىڭ ورنىن انىقتاعان.
جۇرگىزىلگەن قازبا جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە كونە قالا ورنىنان قىشتان جاسالعان قۇمىرا, شيشا, تاندىر پەشىنىڭ ورنى تابىلعان. كونە جادىگەرلەردى قولعا تۇسىرگەن ماماندار ەسكى شاھار ورنىنان ءالى تالاي تاريحي جادىگەرلەر شىعاتىنىنا سەنىمدى.
قالا ورنىنان تابىلعان ءتۇرلى جادىگەرلەردىڭ سىنىقتارىنا زەر سالعان ماماندار مۇندا ۋاقىتىندا ساۋلەت ونەرى مىقتاپ دامىعان دەگەن تۇجىرىمعا كەلىپ وتىر. ال تابىلعان جانۋارلاردىڭ ۇساق سۇيەكتەرىنە قاراپ, قالا حالقى ۋاق مالداردى ۇستاعانىن بايقاۋعا بولادى.
قازبا جۇمىستارى بارىسىندا تابىلعان تەمىردەن جاسالعان سوقا تۇركىلەردىڭ ەگىن شارۋاشىلىعىنا ەپتى بولعانىن ايعاقتاپ تۇر. كۇن سايىن جاڭالىققا تاپ بولىپ جاتقان ارحەولوگتەر قازبا جۇمىستارىن ماۋسىم ايىنىڭ اياعىندا تولىقتاي اياقتاۋعا نيەتتەنىپ وتىر.
جامبىل وبلىسى
