جوبانىڭ جالپى قۇنى – 737 ملن دوللار. ونىڭ 40 ملن دوللارىن ەادب قۇيعان. كرەديتورلار سينديكاتىنا ەادب-دان بولەك ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى, حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسى جانە DEG گەرمانيالىق ينۆەستيتسيالىق كورپوراتسياسى كىرەدى. قازىر 59,16 پايىزعا اياقتالىپ تۇرعان جوبا 2024 جىلدىڭ تامىزىندا پايدالانۋعا بەرىلمەك. TAV Construction Co اتقارۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى دجيمحۋر كاۋردىڭ ايتۋىنشا, ەگەر قىس ايلارىندا توسىن كليماتتىق احۋال تۋىنداماسا ايتىلعان مەرزىمنەن بۇرىن ءبىتۋى دە مۇمكىن.
الماتى اۋەجايىنىڭ اعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى فاتيح ءومىردىڭ سوزىنشە, ەسكى تەرمينالدىڭ وتكىزۋ قابىلەتى 2,7 ملن ادام بولعان. الايدا ول قازىر 7,2 ملن ادامدى تاسىمالداپ جاتىر. سوندىقتان شۇعىل تۇردە جاڭا تەرمينال سالۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداعان. «تەرمينال پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن ول تەك حالىقارالىق رەيستەرگە عانا قىزمەت كورسەتەتىن بولادى. قازىرگى تەرمينال تەك ىشكى رەيستەرگە ارنالعان», دەدى فاتيح ءومىر.
اۋەجاي باسشىلىعىنىڭ حابارلاۋىنشا, جاڭا تەرمينالدا جەر استى كولىك تۇراعى بولمايدى. «ونىڭ ەسەسىنە ءبىز قازىر كولىك تۇراعى ايماعىن كەڭەيتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. جاڭا تەرمينال پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن 800 جانە 1 مىڭ شارشى مەترلىك اۋماقتاعى لاۋنج-ايماق بولادى. ترانزيتتىك جولاۋشىلار سول جەرگە ورنالاسادى. سونداي-اق جولاۋشى ءوزىن اۋەجاي ىشىندە مەيلىنشە جايلى سەزىنۋى ءۇشىن ءتۇرلى ويىن-ساۋىقتىق جانە كوممەرتسيالىق ايماقتار قىزمەت كورسەتەدى. ترانزيتتىك جولاۋشىلارعا قولايلى بولۋى ءۇشىن كاپسۋلدى وتەلدەردى ورناتۋ قاراستىرىلۋدا», دەيدى ول.
دجيمحۋر كاۋر جاڭا تەرمينالدىڭ سەيسموورنىقتىلىعىنا قاتىستى دا پىكىرىن ءبىلدىردى. «ول بويىنشا بارلىق زاڭ تالاپتارى ساقتالدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كەزەڭىندە ىستانبۇل جانە دۋباي اۋەجايلارى قۇرىلىسىنىڭ تاجىريبەسى ەسكەرىلەدى. عيمارات جەر سىلكىنىسىنە قاتىستى ماكسيمالدى ورنىقتى جاعدايدا», دەپ ءتۇسىندىردى.
فاتيح ءومىردىڭ ايتۋىنشا, قازىر الداعى 30 جىلعا ماستەر-جوسپار قۇرىلۋدا. ماستەر-جوسپاردىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولاتىن ءتۇرلى جاڭا يننوۆاتسيالاردى ءسال كەيىنىرەك جاريا ەتپەك.
ينۆەستورلاردىڭ پىكىرىنشە, رەيستەردىڭ وتكىزۋ قابىلەتى مەن سانىن ارتتىرۋ, مارشرۋتتار جەلىسىن كەڭەيتۋ جانە تۇتىنۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قولدانىستاعى نىسانداردى جاڭعىرتۋ جانە جاڭا تەرمينال سالۋ الماتى اۋەجايىن ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى اۋە حابتارىنىڭ بىرىنە اينالدىرادى.
جوبانى TAV Airports باسقاراتىن ينۆەستورلار كونسورتسيۋمى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. جاڭا تەرمينال ورتالىق ازياداعى Excellence in Design for Greater Efficiency (EDGE) باعدارلاماسى بويىنشا سەرتيفيكاتتالعان العاشقى اۋەجاي بولماق.
حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىنىڭ ۇسىنىستارىنا سايكەس قۇرلىستا جوعارى ساپالى وقشاۋلاعىش ماتەريالدار, سۋدى ۇنەمدەيتىن جابدىقتار ارقىلى رەسۋرس تيىمدىلىگى تۇرعىسىنان EDGE ستاندارتتارىن قولدانۋدىڭ وزىق حالىقارالىق تاجىريبەسى جانە پارنيكتىك گازدار شىعارىندىلارىن, شۋدى, جارىقتى, قالدىقتاردى جانە اۋانىڭ لاستانۋىن ازايتۋ بويىنشا وزىق تاجىريبەلەر قولدانىلىپ جاتىر.
ينۆەستورلاردىڭ ايتۋىنشا, اۋەجاي مودەرنيزاتسياسى ەلدىڭ ورنىقتى ەكونوميكالىق وسىمىنە جانە حالىقارالىق ترانسپورتتىق-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار 1000-نان استام جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشادى.
جالپى, ەادب ەۋرازيالىق كەڭىستىكتە قازاقستانعا ەرەكشە نازار سالىپ وتىر جانە 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزگە 1,2 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا سالدى. بۇل 2021 جىلعى كورسەتكىشتەن 5 ەسە كوپ. بانك ونەركاسىپ, ازىق-ت ۇلىك, ترانسپورت, جەك جانە قارجى سەكتورىندا جوبالاردى جۇزەگە اسىردى. بيىل 1,1 ملرد دوللاردان كەم ەمەس قارجى بولۋگە نيەتتى. الماتى جەس-3 مودەرنيزاتسياسى, تۇركىستان وبلىسىندا بۋ-گاز قوندىرعىسى بازاسىندا ەلەكتر ستانساسىن سالۋ, جامبىل جانە قوستاناي وبلىستارىندا جەل ەلەكتر ستانسالارىن سالۋ قاراستىرىلۋدا. جالپى, دامۋ ينستيتۋتى 2022-2026 جىلدار ارالىعىندا ەلىمىزگە 3,8 ملرد دوللار قۇيۋدى جوسپارلاعان جانە سونىڭ ۇشتەن ءبىرى قازىردىڭ وزىندە اتقارىلدى.
«ەادب جۇمىسىن باستاعالى بەرى قازاقستاندا 5 ملرد دوللاردان استام سوماعا 97 جوبانى قارجىلاندىردى. ينۆەستيتسيا ەنەرگەتيكا, اگروونەركاسىپ كەشەنى, ونەركاسىپ, الەۋمەتتىك سالا جانە ينفراقۇرىلىم سياقتى سالالارعا باعىتتالدى. ءبىز ءوزىمىز قاتىسقان جوبالارمەن ماقتانامىز, ولار – باكاد, «سارىارقا» ماگيسترالدى گاز قۇبىرى, اقتوبە جەس-ءى, تۇركىستان اۋەجايى, الماتى اۋەجايى, كۇن ەلەكتر ستانسالارىنىڭ قۇرىلىسى جانە اتىراۋ كوشەلەرىن جارىقتاندىرۋ جەلىسى», دەپ اتاپ وتەدى ەادب باسقارما توراعاسى نيكولاي پودگۋزوۆ.
پرەسس-تۋر اياسىندا 3 جىل بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن تۇركىستان حالىقارالىق اۋەجايى دا تانىستىرىلدى. تەحنيكالىق ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى باقتيار اتاجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋەجاي بيىل 400 مىڭ جولاۋشىنى قابىلداۋدى جوسپارلاپ وتىر. بىلتىر كورسەتكىش 371 مىڭ ادام بولعان. جوبانى ەادب جانە تۇركيالىق YDA Group قارجىلاندىرعان. بارلىق عيماراتى مەن ينفراقۇرىلىمىن قوسا العاندا جوبا قۇرىلىسى 11 اي بويى جۇرگەن. قازىرگى ۋاقىتتا اۋەجايدا جۇك تاسىمالىن جاڭعىرتۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر.