رۋحانيات • 17 مامىر, 2023

تاريحى تەرەڭگە بويلاعان كىتاپحانا

824 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلدىڭ ەلدىگى سىنعا تۇسكەن ۋاقىتتا ۇلتتىق رۋحاني بايلىعىمىزدى ساقتاپ, كەلەر ۇرپاققا دارىپتەپ, بۇگىندە مادەني-اعارتۋ ورتالىعىنا اينالىپ وتىرعان ءجۇز جىلدىق تاريحى بار كىتاپحانانىڭ ءرولى ايرىقشا. وسى ورايدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستان كىتاپحانالار وداعىنىڭ توراعاسى باقىتجامال وسپانوۆانى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.

تاريحى تەرەڭگە بويلاعان كىتاپحانا

كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

– باقىتجامال قايىربەكقىزى, تۇ­عى­رى بيىك, ەكونوميكاسى قۋاتتى ەلى­مىز­دە ۇلتىمىزدىڭ تاريحى مەن جە­تىس­تىك­­تەرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاپ جۇرگەن كىتاپ­­حانانىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىنە توق­تال­­ساڭىز...

– بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق كىتاپحانا 7 ملن بىرلىكتەن استام باي كىتاپ قورى جانە 50 مىڭعا جۋىق وقىرمانى بار, ەلىمىزدە جەتەكشى عىلىمي-ادىستەمەلىك ورتالىققا اينالىپ وتىر. ۇلتتىق كىتاپحانادا جيناقتالعان, ءبىلىمنىڭ بارلىق سالاسىن قامتيتىن زاماناۋي قۇجاتتار مەن قازاقستاندىق گازەت-جۋرنالداردىڭ, قولجازبالىق قۇجاتتار مەن العاشقى باس­پا ونىمدەرىنىڭ, نوتالى-مۋزىكالىق باسىلىمدار مەن كۇيتاباقتاردىڭ بىرەگەي قورى, شىن مانىندە, حالقىمىزدىڭ باعا جەتپەس مۇراسى. سونىمەن قاتار بىزدە عىلىمنىڭ بارلىق سالاسى بويىنشا قورعالعان قازاقستان مەن تمد ەلدەرى عالىمدارىنىڭ كانديداتتىق ءارى دوكتورلىق ديسسەرتاتسيالارىنىڭ عىلىمي قورى, اۆتورەفەراتتارى ساقتالعان.

وقىرماندار سانى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ, ولاردىڭ اقپاراتقا ەركىن جانە شەكتەۋسىز قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا كىتاپحانا قورى وقىرماننىڭ تالعامىنا ساي وتاندىق جانە شەتەلدىك وزەكتى تاريحي, عىلىمي, عىلىمي-كوپشىلىك ادەبيەتتەرمەن, سونداي-اق مادەني, عىلىمي جانە كوركەم قۇندىلىعى جوعارى باسىلىمدارمەن, باسقا دا اقپاراتتىق رەسۋرستارمەن تولىقتىرىلادى. كىتاپ قورىن جەتىلدىرۋدىڭ نەگىزگى كوزى باسىلىمداردىڭ مىندەتتى تەگىن دانالارى ۇلتتىق رەپەرتۋاردى بارىنشا قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. كىتاپ قورى مەملەكەتتىك باعدارلامالار, ساتىپ الۋ, سىيعا تارتۋ, حالىقارالىق كىتاپ الماسۋ جانە باسقا دا جوبالار ارقىلى قامتىلادى.

كىتاپحانا «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جارىق كورگەن باسىلىمداردىڭ دەپوزيتاريى. «بابالار ءسوزى», «قازاق حالقىنىڭ فيلوسوفيالىق مۇراسى», «الەمدىك فيلوسوفيالىق مۇرا», «الەم ادەبيەتى كىتاپحاناسى», «الەمدىك ساياساتتانۋ انتولوگياسى», «الەم­دىك الەۋمەتتانۋ انتولوگياسى», ت.ب. سەريا­لارمەن جارىق كورگەن باسىلىمدار بىرە­گەي­لىگىمەن جانە قايتالانباس تۋىندىلارىمەن­ ەرەك­شەلەنەتىن حالقىمىزدىڭ مادەني مۇرا­سى­نىڭ اجىراماس بايلىعىنا, رۋحاني قۇندى­­لىقتارىنا اينالدى.

كونە قولجازبالار, العاشقى قازاق كىتاپتارىنىڭ توپتاماسى, شىعىس باس­پا كىتاپتارى, ورىس, باتىسەۋروپالىق كونە باسپا كىتاپتار ساقتالعان سيرەك كەزدەسە­تىن كىتاپتار مەن قولجازبالار قورى – ءبىز­­­دىڭ ماقتانىشىمىز. سونىڭ ىشىندە زەرت­تەۋ­شىلەر ءۇشىن عىلىمي قىزىعۋشىلىق تۋدىراتىن ءحىى-ءحىح عاسىرلارداعى تاريح, گەوگرافيا, مەديتسينا, ماتەماتيكا, فيلوسوفيا جانە لينگۆيستيكا تۋرالى شىعىس قولجازبالارىنىڭ باي قورى اسا قۇندى.

– ءوزىنىڭ قۇندىلىعىمەن ەرەك­شە­لە­نە­تىن قولجازبالاردى اتاپ وتسەڭىز؟

– سيرەك قوردا ساقتالعان مۇرانىڭ ىشىندە ەڭ كونەسى – كۋفا جازۋى نۇسقاسىنداعى XII عا­سىردىڭ قۇرانى جانە XVIII عاسىردا ناسيح ۇلگىسىندەگى ەڭ ۇلكەن قۇران. سونداي-اق پارسى اقىنى ءفيردوۋسيدىڭ كونە ادەبي تىلدەگى «شاحنامە» (XVIII ع.), 2003 جىلى يۋنەسكو-نىڭ «الەم جادى» باعدار­لاماسىنىڭ حالىقارالىق تىزىلىمىنە ەنگى­زىلگەن قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ «ديۋاني حيك­مەتتەر» (XIX ع.), «ريسالا: ميراتۋل-قۋلۋب» (XVIII ع.), «ناسابناما», ياعني قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ اتا-تەگى تۋرالى شەجىرە (XVII ع.) جانە سۇلەيمەن باقىرعانيدىڭ «حيكمەتتەر» (XVI ع.) قولجازبا كىتاپتارى – باعا جەتپەس جازبا ەسكەرتكىشتەرى.

ودان كەيىن العاشقى قازاق باس­پا­­ ­كى­تاپ­­تارىنداعى قازاق ادەبيەتى كلاس­­سيك­تە­رى­نىڭ ەڭبەكتەرى, قا­زاق­ اعارتۋ­شى­لا­رىنىڭ كو­زى­ تى­رىسىندەگى باسىلىمدارى, مى­سالى, ى.التىنسارين, ج.ايماۋىت ۇلى, م.جۇماباەۆ, م.دۋ­لا­ت ۇلى­ شىعارمالارى بار. العاشقى مەر­­­ز­ىمدى باسى­لىمداردىڭ, ونىڭ ىشىندە «تۇر­­كىس­تان ۋالاياتىنىڭ گازەتى», «قازاق», «ايقاپ», «ساداق», «اباي», «شول­پان», «جاس قازاق», «تاڭ», «ەڭبەك­شى قازاق», «سوۆەتسكايا ستەپ» گازەت­تەرى, «ادەبيەت مايدانى», «ايەل تەڭ­دى­گى» گازەت-جۋرنالدارى ساق­تالعان. قازاق قو­عا­مي ءومىرىنىڭ شەجىرەسى بول­عان بۇل با­سى­لىمداردىڭ حالىقتىڭ ۇلت­تىق­ سانا-سەزى­مى­نىڭ­ ويانۋىنا شەكسىز ۇلەس قوس­قانى بەلگىلى.

وكىنىشكە قاراي, ۋاقىت وتكەن سايىن جاز­با­ ەسكەرتكىشتەرى فيزيكالىق جاعىنان ەسكى­رىپ, توزادى, قور ساقتالىمىنىڭ ءتيىستى دەڭ­­گەيدە قامتاماسىز ەتىلمەۋى سالدارىنان­ قۇجات­تاردىڭ ءىشىنارا نەمەسە تولىق جوعا­لۋ­ قاۋپىنە اكەلەدى. سوندىقتان جاڭا تەح­نو­لو­گيا­لاردىڭ دامۋى مەن جاھاندانۋ داۋىرىندە حال­قىمىزدىڭ اتالعان اسىل مۇرالارىن ساق­تاپ قالۋ وزەكتى ماسەلە بولىپ تۇر. وسى باعىت­تا كىتاپ قورىن كەڭ اۋقىمدى ساندىق بەل­گى­لەۋ بويىنشا جۇمىستار كۇندەلىكتى جۇر­گىزىلەدى. قۇجاتتاردى ۇزاقمەرزىمدى ساق­­تاۋ ماقساتىندا كىتاپحانانىڭ كون­سەر­ۆاتسيا, قالپىنا كەلتىرۋ جانە تۇپ­تەۋ­ قىزمەتىمەن الدىن الۋ شارالارى, قۇ­جات­تار­دى بيولوگيالىق, فيزيكا-حيميالىق تۇراق­­تاندىرۋ, زارارسىزدانۋ, وڭدەۋ, باسقا دا ءىس-شارا­لار جۇزەگە اسىرىلادى.

بۇگىن­گى وقىرماندى تەك كىتاپتار عانا قىزىق­تىرمايدى, وعان جاڭا مۇمكىندىكتەر قاجەت. سوندىقتان وقىرمانعا ءداستۇرلى قىزمەت­پەن بىرگە, ەلەكتروندى كىتاپحانالار, كاتالوگ­تەر مەن دەرەكقورلار ۇسىنىلادى. بۇل تۇرعىدا ءبىزدىڭ ماماندارىمىز ەنگىز­گەن Web-رابيس رەسپۋبليكالىق اۆتو­مات­تان­دىرىلعان كىتاپحانالىق-اقپاراتتىق جۇيە­ پايدالانۋشىلار ءۇشىن جان-جاقتى قاراستىرىلعان.

– ەلىمىزدەگى كىتاپحانالاردىڭ عى­لى­­مي-ادىستەمەلىك ورتالىعى رەتىندە وڭىر­­لىك كىتاپحانالارعا قالاي قولداۋ كور­­سە­تەسىزدەر؟

– ءبىزدىڭ كىتاپحانا وڭىرلەردىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك ورتالىعى رەتىندە جۇيەلى كوپجاقتى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرىپ, قىزمەتتىڭ بارلىق باعىتى بويىنشا ادىستەمەلىك جانە تاجىريبەلىك كومەك كورسەتەدى. ۇلتتىق كىتاپحانالىق جۇيەنىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرىن قالىپتاستىرۋعا, كىتاپحانا ءىسىن رەتتەيتىن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى, نۇسقاۋلىقتاردى, ستان­دارتتاردى ازىرلەۋگە قاتىسادى. كىتاپ­حا­نا ءىسىنىڭ جاعدايىن زەرتتەپ, ساراپتاۋمەن­ جانە ونىڭ دامۋىن بولجاۋمەن اينالى­سا­دى, ستراتەگيالىق باسىمدىقتارىن انىق­تاپ, ءتيىمدى ادىستەمەلىك شەشىمدەردى قابىل­دايدى. وسى باعىتتا رەسپۋبليكاداعى كىتاپ­حانا ءىسىنىڭ جاعدايى بويىنشا وڭىر­لىك­ كىتاپحانالاردىڭ جىل سايىنعى ستا­تيس­تي­كا­لىق مالىمەتتەر نەگىزىندە ازىرلەنەتىن «قازاق­ستان كىتاپحانالارى. مالىمەتتەر. سان­دار» اقپاراتتىق-ساراپتامالىق جينا­عى­ رەسپۋبليكا كىتاپحانالارى تۋرالى نەگىز­گى كورسەتكىشتەر جونىندە تولىق مالى­مەت­تەردى بەرەدى.

وكىنىشكە قاراي, ايماقتارداعى كىتاپ­حاناشىلاردىڭ كىتاپحانا ءىسىن جاڭ­عىر­تۋدىڭ وزەكتى باعىتتارى بويىنشا بۇرىن الىنعان ءبىلىمى مەن داعدىلارىن جەتىل­دى­رۋگە مۇمكىندىكتەرى جوق. دەگەنمەن ۇلت­تىق كىتاپحانادا رەسپۋبليكا كىتاپ­حا­نا­شى­لارىنىڭ كاسىبي ءبىلىم دەڭگەيلەرىن ارت­تىرۋ ماقساتىندا ارنايى اشىلعان كاتا­لو­گي­زا­تور جانە جازبا قۇجاتتارىن كونسەرۆاتسيا­لاۋ­ جانە قالپىنا كەلتىرۋ مەكتەپتەرى جۇ­مىس ىستەيدى. ولاردا وقۋ-ۇيرەتۋ جانە تاجىريبەلىك كۋرستار, سەمينارلار, كاسىبي تاعىلىمدامالار, كەڭەستەر وتكىزىلەدى. وقۋ كۋرستارىنان وتۋگە سۇرانىس كوبەيىپ, تىڭداۋشىلار سانى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار دۋالدى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى اياسىندا كىتاپحانالىق فاكۋلتەت ستۋدەنتتەرىنىڭ تەوريالىق جانە تاجىريبەلىك دايىندىقتارىن قاتار جۇرگىزەتىن «كىتاپحاناتانۋ جانە بيبليوگرافيا» كافەدراسى جۇمىس ىستەيدى.

2017 جىلى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ باس­تا­ماسىمەن رەسپۋبليكا كىتاپحانالارىنىڭ جۇمىسىن نىعايتۋ جانە ۇيلەستىرۋ ماق­سا­تىندا قازاقستان كىتاپحانالىق وداعى قۇرىلىپ, بۇگىنگى كۇنى جەمىستى ەڭبەك ەتىپ وتىر. وداقتى قۇرۋداعى ماقسات – ەلىمىزدىڭ كىتاپحانالارىن بىرىكتىرىپ, ولاردىڭ مۇد­دە­لەرىن بىلدىرەتىن جانە قورعايتىن, كىتاپ­حا­نا­نىڭ جانە كىتاپحاناشى مامان­دى­عىنىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن كوتەرۋگە, سون­داي-اق كىتاپحانالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەي­تۋگە ىقپال ەتۋ. جىل سايىن وبلىستىق كىتاپ­حانالار باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن وداق كەڭەسىنىڭ وتىرىسى وتكىزىلىپ, وي-پىكىر­لە­رىمەن ءبولىسىپ, سالاداعى قوردالانعان ماسە­لەلەر تالقىلانادى. قازىرگى تاڭدا وداق­قا 163 كىتاپحانا مۇشەلىككە تىركەلگەن. سول كەزدەن باستاپ «كىتاپ جانە كىتاپحانا. كنيگا ي بيبليوتەكا. Book & Library» كاسىبي جۋرنالى جارىققا شىعادى. جۋرنال ساراپ­تاۋ, كىتاپحانا سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلە­لەر مەن ايتۋلى وقيعالار, كىتاپ پەن قوعام بايلانىسى, اقپاراتتىق-كوممۋ­ني­كاتسيالىق تەحنولوگيالار, ت.ب. ءتۇيىندى ماسە­لەلەردى كوتەرەدى. سونىمەن قاتار رەس­پۋب­ليكا كىتاپحاناشىلارىن ىنتالاندىر­ۋ ماق­ساتىندا «قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى كىتاپ­حاناشىسى» توسبەلگىسى تابىستالادى.

– اڭگىمەڭىزدە اعارتۋشىلىق قىز­­مەت­تىڭ دە جولعا قويىلعانىن ايت­تى­ڭىز...­

– ءيا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىققا ارناعان جولداۋلارى مەن باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋدا قازىرگى زامانعا ساي, رۋحاني جاڭعىرۋ مىندەتىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وقىرمانداردى كىتاپ وقۋعا تارتۋ, حالىقتىڭ ءتۇرلى توپتارىن الەمدىك جانە قازاقستاندىق قۇندىلىقتارعا, ىرگەلى ءبىلىم الۋعا جۇمىلدىرۋعا, كىتاپ وقۋعا تۇراقتى قىزىعۋشىلىعىن, قوعامنىڭ اقپاراتتىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ماقساتتى جۇمىستار قولعا الىنعان. عى­لى­مي جانە شىعارماشىلىق زيالى قاۋىم, اقىن-جازۋشىلار, قوعام جانە مەملەكەت­ قايراتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كىتاپ كورمەلەرى, تۇساۋكەسەرلەر, شىعار­ما­شى­لىق كەشتەر مەن كەزدەسۋلەر, دوڭگەلەك ۇستەل جانە ءتۇرلى مادەني-كوپشىلىك ءىس-شارا­ ۇيىمداستىرىلادى. ماسەلەن, 2020 جىلى ۇلتىمىزدىڭ ۇلى تۇلعالارى ءابۋ ناسىر ءال-فارابي مەن اباي قۇنان­باەۆ­تىڭ مەرەيتويلارىنا ارنالعان رۋحاني­ جانە شىعارماشىلىق مۇراسىن كەڭىنەن ناسي­حاتتاۋ ماقساتىندا اباي جانە ءال-فارا­بي عىلىمي ورتالىعى اشىلدى. بۇل ورتالىقتار ولاردىڭ ەڭبەكتەرىن, ادەبي مۇراسىن تەرەڭ زەردەلەۋگە جانە كوپشىلىك ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وتكەن جىلى ۇلتتىق «وقيتىن ۇلت» جوباسى­ ايا­سىندا مۇحتار اۋەزوۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل­ تولۋىنا وراي «مۇحتار اۋەزوۆتى وقي­مىز» حالىقارالىق بايقاۋ-اكتسياسى ۇيىم­داس­تىرىلىپ, وعان تمد ەلدەرىنەن جانە ءوز ەلى­مىز­دىڭ كىتاپحاناشىلارى قاتىستى.

بيىل تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى جا­ريا­­لانعان تۇركى وركەنيەتىنىڭ دامۋ جىلى جانە تۇركسوي-دىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا كورنەكتى جازۋشى كەمەل توقاەۆتىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي كىتاپ كور­مەسى جانە دوڭگەلەك ۇستەل بىشكەك قالا­سىن­دا ۇيىمداستىرىلدى. ءساۋىر ايىندا ءا.ناۋاي اتىنداعى وزبەكستان ۇلتتىق كىتاپ­حاناسىندا وسىنداي ءىس-شارا وتپەكشى.

ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ­­تىڭ كىتاپ وقۋدىڭ جوعارى مادە­­نيە­تىن قالىپتاستىرۋ, بالالا­ر مەن جاس­وسپى­رىم­دەردىڭ كىتاپ وقۋعا قىزىعۋ­شى­لىعىن ارت­تىرۋ قاجەتتىلىگى, جاستاردىڭ كىتاپ­ وقۋ ساۋاتتىلىعىن دامىتۋ تۋرالى­ بىر­قاتار تاپسىرماسىنا سايكەس 2021 جىلى جاريالانعان «بالالار مەن جاس­وس­پى­رىم­دەردىڭ كىتاپ وقۋىن قولداۋ جىلى» جانە بىلتىر جاريالانعان «بالالار جىلى»­ اياسىندا بالالار مەن وسكەلەڭ ۇرپاق­تى كىتاپ وقۋعا تارتۋ, كىتاپ وقۋ مادە­نيەتىن كوتەرۋگە جانە كىتاپ وقۋعا قىزى­عۋ­شىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار كەڭىنەن ۇيىمداستىرىلدى. جىل سايىن, ءداستۇر بويىنشا 23 ءساۋىر – بۇكىلالەمدىك كىتاپ جانە اۆتورلىق قۇقىق كۇنىنە وراي «كىتاپ شوۋ» اتتى اۋقىمدى كىتاپ مەرەكەسى وتكىزىلەدى. 15 قازان – الماتى قالاسى كىتاپحانالارى كۇنىنە وراي «مەن تاڭداعان ماماندىق!» اتتى مەرەكەلىك كونتسەرت ۇيىمداستىرىلىپ, جوعارى جانە ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن اشىق ەسىك كۇنى وتەدى. ءىس-شارانى وتكىزۋدەگى ماقسات – كىتاپحاناشى ماماندىعىنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ, ونى دارىپتەۋ, كىتاپحانالارداعى كاسىبي كادرلاردىڭ تاپشىلىعىن جويۋعا جاردەمدەسۋ, بولاشاقتا ولارعا دەگەن سەنىمدىلىكتى ارتتىرۋ.

سوڭعى ەكى جىلدا مەملەكەت باس­شى­سى­نىڭ قولداۋىمەن كىتاپحانا سالاسى­نا,­ كىتاپ­حاناشىلاردىڭ الەۋمەتتىك جاع­دا­يىنا باسا نازار اۋدارىلىپ, سالا قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ جالاقىسى ءوستى جانە دە 2025 جىلعا دەيىن جىل سايىن 20%-عا كوتە­رى­لەتىن بولادى. وتكەن جىلى 24 قازان كىتاپ­حاناشى كۇنى بولىپ رەسمي بەكىتىلدى. بۇل – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك. وسى كۇندى اتاپ ءوتۋ – كىتاپحاناشى ماماندىعىنىڭ مارتە­بەسىن كوتەرىپ قانا قويماي, وسى مامان­دىققا دەگەن ماقتانىش سەزىمىن قالىپ­تاس­تىرىپ, كىتاپحاناشىنىڭ قاراپايىم ەڭ­بەگىن, كىتاپحانانىڭ قوعام دامۋىندا الاتىن الەۋمەتتىك ماڭىزدى ءرولى ايرىقشا ەكەندىگىن كورسەتەدى.

ەلىمىزدە تۇراتىن ەتنوستاردى كىتاپ قورىمەن قامتۋ, عىلىم مەن مادەنيەتتىڭ دامۋى ارقاسىندا اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋ, بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن رۋحاني قۇندى­لىق­­­تارىمىزدى ساقتاۋ بيبليوگرافياسىز مۇمكىن ەمەس. بۇل باعىتتا كىتاپحانا حال­قى­مىزدىڭ تاريحي جادىنىڭ كۋاسى رەتىندە ەلىمىزدىڭ تاريحى, مادەنيەتى جانە ونەرى جونىندەگى ىرگەلى بيبليوگرافيانى قالىپتاستىرادى دەپ ايتۋعا بولادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا قازاق زيالىلارىنىڭ الدىڭعى قاتارلى وكىلدەرى مەن تاريحي قايراتكەرلەرىنىڭ ەسىمدەرىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا «قايتا ورالعان قالامگەرلەر», «قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكتەرى», «قايتا ورالعان ەسىمدەر» سەريالى بيبليوگرافيالىق كورسەتكىشتەرى جارىق كوردى. «الاش قوزعالىسى: تاريح جانە قازىرگى زامان», «قازاقستان تاريحى (كونە داۋىردەن XX عاسىردىڭ باس كەزىنە دەيىن)», «قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ دامۋى (ەجەلگى داۋىردەن بۇگىنگى كۇنگە دەيىن)», «ەگەمەن قازاقستاننىڭ فيلوسوفيالىق عىلىمدارى», «قازاقستانىڭ ارحەولوگياسى مەن ەتنولوگياسى», «قازاقستان ەتنوستارى», «قازاقستاننىڭ كوركەم ادەبيەتى», «قازاق ديپلوماتياسى», «دالا فولكلورىنىڭ انتالوگياسى», ت.ب. كورسەتكىشتەر قۇراستىرىلدى. «قازاقستان ونەرى» بيوبيبليوگرافيالىق سەرياسى اياسىندا ءتول مادەنيەتىمىزدىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان ونەر قايراتكەرلەرىنە ارنالعان ۇسىنىستىق كورسەتكىشتەر جارىق كوردى. سوڭعى جىلدارى تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا وراي «تۇعىرى بيىك تاۋەلسىزدىك», «تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى بالالار ادەبيەتى», «قاسىرەتتى جىلدار (كامپەسكە. حالىق كوتەرىلىسى. اشارشىلىق. قۋعىن-سۇرگىن)», سونداي-اق قازاق حالقى­نىڭ ۇلى تۇلعالارىنىڭ مەرەيتويلارى اياسىندا «جامبىل جاباەۆ», «احمەت بايتۇرسىن ۇلى», «مۇحتار اۋە­زوۆ», «سالىق زيمانوۆ», «روزا باع­لا­نوۆا», «مۇقاعالي ماقاتاەۆ», ت.ب. كورسەتكىشتەر مەن جىل سايىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتالىپ وتىلەتىن جانە ەسكە الىناتىن ايتۋلى كۇندەرى» كۇنتىزبەسى شىعارىلادى.

ۇلتتىق كىتاپحانا ەلىمىزدى حالىقارالىق كىتاپحانالىق-اقپاراتتىق كەڭىستىكتە تانى­تۋدا كوپتەگەن حالىقارالىق ۇيىم مەن باعدارلاماعا, ولاردىڭ اراسىندا «ەۋرازيانىڭ التىن توپتاماسى», «مانۋس­­كريپتوريۋم» – قولجازبالار مەن باسقا دا سيرەك باسىلىمداردىڭ ساندىق ەۋروپالىق كىتاپحانا سياقتى حالىقارالىق جوبالارعا قاتىسۋ ءبىز ءۇشىن ەلىمىزدىڭ كىتاپ قورلارىن ناسيحاتتاۋعا جانە الەم وقىرماندارىنا ۇلتتىق جازبا مۇرامىزدى تانىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن ءسوز ەتكىم كەلەدى. قازىرىگى تاڭدا ءوزارا كاسىبي تاجىريبە الماسىپ, تمد ەلدەرىنىڭ ۇلتتىق كىتاپحانالارىمەن ىنتىماقتاستىق قارىم-قاتىناس ورناتىلعان. كىتاپحانامىزدا تۇركيا, قىتاي, رەسەي, يران, پاكىستان, كورەيا جانە ءۇندىستاننىڭ شەتەلدىك كىتاپ­تار­ بۇرىشى اياسىندا ديپلوماتيالىق ميسسيا­ وكىلدەرىمەن تىعىز بايلانىستا جۇ­مىس­ جۇرگىزىلەدى.

سونىمەن قورىتىندىلاي كەلە تۇي­گە­نى­مىز, عاسىردان اسا تاريحى بار ەلىمىزدەگى ۇلت­تىق كىتاپحانانىڭ العا قويعان ماقساتى اي­قىن. سوعان ساي كىتاپحانا اقپاراتتىق-كىتاپ­حانالىق قىزمەتتىڭ بارلىق ءتۇرىن قول­دانا وتىرىپ, قوعامنىڭ رۋحاني جاڭ­عىرۋىنا, ساپالى ادامي كاپيتالىن ارت­تى­رۋعا جانە قوعام الدىنداعى وزەكتى ما­سە­لەلەردى شەشۋگە بارىنشا ءوز ۇلەسىن قوسىپ وتىر.

 

اڭگىمەلەسكەن

گۇلميرا باعىتقىزى,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە