الىس-بەرىس الەۋەتى

ءبىز ۇلكەن ساياسي دودانىڭ ورتاسىندا وتىرعان ەلىمىز. ءبىزدىڭ قىتايمەن قارىم-قاتىناسىمىزدى بۇزعىسى كەلەتىن ەلدەر مەن كومپانيالار بار. ءتىپتى اراعا وت سالىپ, اقشا تاۋىپ وتىرعاندار دا بار. بۇل رەجىمگە قارسى ۇگىت-ناسيحات جۇرگىزىپ جۇرگەن ادامدارعا اسا ساقتىقپەن قاراۋى­مىز كەرەك. ولار حالىقتىڭ ۇرەيىن قازاق­تىڭ مۇددەسىنە قارسى قويىپ جاتقان ادامدار دەپ ويلايمىن. قىتاي – كورەي دە ەمەس, ورىس تا ەمەس. قىتاي دەگەن بولەك وركەنيەت, وزگە پلانەتا. ءبىز ولاردىڭ ءتىلى مەن مادەنيەتىن تۇسىنبەيمىز. قازىرگى تاڭدا نان مەن استىعىمىزدى وتكىزىپ وتىرعان ارىپتەس ەل. ۇرەيلەنەتىن ەشتەڭە جوق دەپ ويلايمىن. وسى كۇنگە دەيىن قىتاي ازاماتتارى قازاقستانعا 14 كۇن­­­گە ۆيزاسىز كەلە الاتىن ەدى. الداعى ۋاقىتتا ونى 30 كۇنگە ۇزارتۋ كوزدەلىپ وتىر.

مۇنى مۇمكىندىك رەتىندە قاراۋىمىز كەرەك. مىسالى, پاندەمياعا دەيىن 500 مىڭ قازاقستاندىق قىتايعا بارىپ تۇردى. بۇل بايلانىس كەيىن دە جالعاساتىنى انىق. تاعى ءبىر ماسەلە, ەگەر قىتايمەن شەكارا جابىلاتىن بولسا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك پەن شىعىس وڭىرىندەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ كوبى جابىلىپ قالادى. كوبى جۇمىسشى سانىن قىسقارتىپ, كەيبىر ازىق-ت ۇلىكتىڭ تاپشىلىعى بولۋى مۇمكىن. وسى ءبىر قىتايلاردىڭ كەلۋىنە قارسى بولىپ جۇرگەن ازاماتتار وزىنە مىندەتتەمە السا دەيمىن. مەن وسى وتباسىنى اسىراپ, جاۋاپكەرشىلىگىمە الامىن دەپ ۋادە بەرسىن, سول كەزدە ولارمەن باسقاشا سويلەسەيىك. ءبىز دە ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان ادامدار بار ەكەنىن بىلەيىك.

ماسەلەن, وڭتۇستىك كورەيا, جاپونيا سياقتى ەلدەر مۇنداي ۆيزاسىز رەجىمدى ارمانداپ ءجۇر. ءبىز مۇنىڭ ەكىنشى جاعىن دا قاراۋىمىز كەرەك. قىتايدا 1,5 ملن-عا جۋىق قانداستارىمىز تۇ­رادى. وسى كۇنى شەكارا جابىلىپ, قان­­داستارىمىز وزبىرلىق كورىپ جاتىر دەگەن اڭگىمە ايتىلىپ جۇرگەن جوق. ەندى اعايىنىمىزدى تۇگەندەپ كەلۋگە جول اشىلادى. قىتاي – ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءارى تۇتاستىعىمىزدىڭ كەپىلى. قىتاي ەلىنىڭ ەۋروپادان جانە باسقا مەملەكەتتەردەن ەرەكشەلىگى ولار ءوز سوزدەرىندە تۇرادى. ءبىزدىڭ قىتايدا وقىپ جاتقان مىڭداعان ستۋدەنتىمىز بار ەكەنىن دە ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بۇل باسقا ەلدەرمەن سالىستىرعاندا كوپ. ولارعا دا ءتيىمدى جاعداي جاساۋىمىز كەرەك. مۇنداي كەزدە شىنايى اڭگىمە ايتىپ, ناقتى كوزقاراسپەن ءومىر ءسۇرۋ ماڭىزدى.

ايدوس سارىم,

ءماجىلىس دەپۋتاتى