سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور
بىلتىر شىعىس قازاقستاندا زاڭسىز الىنعان نەمەسە پايدالانىلماي كەلگەن 100,6 مىڭ گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلسا, ونىڭ 6,4 مىڭ گەكتارى التاي, زايسان, كۇرشىم, ۇلان اۋداندارىندا تۇرعىندار يگىلىگىنە قايتا بەرىلدى. ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا ۇلان اۋدانى, گاگارينو اۋىلىنىڭ بىرقاتار تۇرعىنى «جەر اماناتى» كوميسسياسىنا اۋىل ىرگەسىنەن جايىلىم بەرىلۋىن سۇراپ, ءوتىنىش جازعان. ء«وتىنىش جازۋداعى سەبەبىمىز, ءبىز گاگارينو اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى اۋىلدىڭ وڭتۇستىك بولىگىنە ىرگەلەس جاتقان جەر تەلىمىنە ەگىن ەگۋگە قارسىمىز! سەبەبى, بۇل جەر تەلىمى اۋىلداعى ءىرى قارا مال تابىنىنىڭ جايىلاتىن اۋماعى بولىپ سانالادى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ نەگىزگى كۇنكورىس كوزى مال شارۋاشىلىعى بولعاندىقتان, بىزگە ءاربىر گەكتار جايىلىمدىق جەردىڭ ماڭىزى زور. سوندىقتان, بۇل جەر تەلىمىنىڭ قانداي دا ءبىر مۇددەلى تاراپتارمەن ەگىستىك القابى رەتىندە پايدالانۋىن قالامايمىز. كەرىسىنشە, اۋىل ماڭىنداعى جايىلىمدىق جەر اۋماعىنىڭ كەڭەيۋىن قۇپتايمىز», دەپ اۋىل ازاماتتارى قول قويىسقان.
مالمەن جان باعىپ وتىرعان تۇرعىنداردىڭ ماسەلەسى بىردەن نازارعا الىنىپ, ۇلان اۋدان اكىمدىگىمەن بىرگە «جەر اماناتى» كوميسسياسىنىڭ وكىلدەرى گاگارينو اۋىلى تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋدە دە اۋىلدىقتار حاتتا كورسەتىلگەندەي, جايىلىمنىڭ تارلىعىن ايتقان. راس, جازدىڭ كۇنى مال جايۋ ءۇشىن تۇرعىندار ساي-سالانى, قويىن-قولاتتى ارالاپ كەتەر ەدى. بيىل جايىلىم كەڭەيەتىن سەكىلدى. ارىز تۇسكەن سوڭ اراعا ەكى اپتاداي ۋاقىت سالىپ, ۇلان اۋدانى اكىمدىگى جايىلىم ماسەلەسىنىڭ شەشىلگەندىگىن جەتكىزدى.
– اۋىلدىڭ وڭتۇستىك جاعىندا مال جايۋعا 700 گەكتار ەگىستىك جەر ءبولىندى. الداعى ۋاقىتتا تۇراقتى جايىلىمعا اۋىستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال قالعان 1100 گەكتار ەگىستىك جەر جارتاس سۋ قويماسىنىڭ سۋارۋ جۇيەسىنە تيەسىلى. سونىمەن قاتار حالىقتى جايىلىمدىق جەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن گاگارينو اۋىلىنىڭ اينالاسىنا اۋداننىڭ بوسالقى جەرلەرىنەن قوسىمشا 1515 گەكتار جەر ءبولىندى, – دەدى ۇلان اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى رينات بولاتقان.
ستاتيستيكالىق دەرەكتەردى پاراقتاساق, گاگارينو اۋىلىنا 2620 گەكتار جەر تيەسىلى ەكەن. ونىڭ 2200 گەكتارى نەگىزى ۋچاسكە بولسا, 420 گەكتارى جولاقپەن بەلگىلەنىپ قويعان. نەگىزگى ۋچاسكەگە اۋىل تۇرعىندارى مال جايادى. رۇقسات ەتىلگەن. ال شاعىن كولدىڭ ماڭىنداعى 625 گەكتار جەر بوس جاتىر. بۇل ايماقتىڭ شىعىسىنان جارتاس وزەنى اعىپ جاتسا, جايىلىمنىڭ باتىسىنان قۇرىق وزەنى جىلجيدى. دەمەك, ءشوبى شۇيگىن. گاگارينو اۋىلىندا جالپى سانى 1135 باس ءىرى قارا, 981 قوي-ەشكى, 744 باس جىلقى بار دەسەك, جايىلىمنىڭ تارلىق ەتىپ كەلگەنى دە جاسىرىن ەمەس. سەبەبى, ءبىر باس ءىرى قارا ءۇشىن 4,5 گەكتار جايىلىم قاجەت. جىلقى 5,4 گەكتارعا جايىلادى. ايتقانداي, بىلتىر ۇلان اۋدانى بويىنشا زاڭسىز نەمەسە پايدالانىلماي كەلگەن 21 مىڭ گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلعان. ونىڭ 558 گەكتارى شابىندىق ەكەن. ال 5300 گەكتار جەر اۋىل شەگىنە قوسىلعان.
جالپى, مىڭداعان گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلعاندىعىن ايتىپ نەشە مارتە جازدىق. الايدا سول جەردىڭ حالىق يگىلىگىنە بەرىلگەندىگى تۋرالى ءۇن قاتپاعان ەدىك. جىبىرلاعان ساننان گورى ءىستىڭ شىنايىلىعىنا كوز جەتكىزبەك بولىپ, جايىلىمنان تارشىلىق كورە ءجۇرىپ, جەرگە قول جەتكىزگەن ازاماتتاردى سۇراستىرعانبىز. سولاردىڭ ءبىرى ۇلان اۋدانى بوزانباي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى العابەك تىنىمحان ەكەن. ونىڭ ايتۋىنشا, مال سانى كوبەيگەن سوڭ جايىلىم جەتىڭكىرەمەي مەملەكەتتەن قوسىمشا 500 گەكتار جەر العان.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
