مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قر اۋىلدىق اۋماقتارىن دامىتۋدىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى تۋرالى» جارلىعى اياسىندا ىسكە اسىرىلاتىن باستى جوبالاردىڭ ءبىرى – «اۋىل اماناتى» اۋىل ازاماتتارى ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشارى ءسوزسىز. جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردى جان-جاقتى قولداۋ, اۋىل تۇرعىندارىن اگرارلىق بيزنەسكە بارىنشا تارتۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا بايلانىستى ماسەلەلەردى شەشۋ.
بيىل اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە جانە شاعىن قالالاردا بيزنەس جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 17 مىڭنان اسا شاعىن نەسيە بەرۋ جوسپارىمەن بيۋدجەتتەن 100 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ءسويتىپ, «اۋىل اماناتى» جوباسى بويىنشا اۋىل تۇرعىندارىنا جۇمىس ىستەپ تۇرعان بيزنەستەرىن دامىتۋعا, جاڭا كاسىپ تۇرلەرىن اشۋعا نەمەسە كووپەراتيۆتەرگە بىرىگۋ ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋعا مۇمكىندىك تۋدى. بەرىلەتىن شاعىن نەسيە مەرزىمى – 5 جىلعا دەيىن, ال مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جوبالار ءۇشىن – 7 جىلعا دەيىن. اتالعان جوبا اياسىندا نەسيە الۋدىڭ تيىمدىلىگى – ونىڭ جىلدىق سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ 2,5%-دان اسپايتىندىعى. مۇنداي شارتتارمەن نەسيە الۋ اۋىل تۇرعىندارىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان مۇمكىندىك, ويتكەنى بىردە-ءبىر كوممەرتسيالىق بانك وسىنداي سىياقى مولشەرلەمەسىمەن نەسيە بەرمەيدى.
شاعىن نەسيەنىڭ ەڭ جوعارى سوماسى – اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە (ولاردىڭ اكىمشىلىك باعىنىستىلىعىنا قاراماستان) جانە شاعىن قالالاردا 2,5 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن (2023 جىلى – 8,6 ملن تەڭگە), كووپەراتسيانى دامىتۋدا 8,0 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن (2023 جىلى 27,6 ملن تەڭگە) بەلگىلەنگەن.
اتالعان نەسيەنى الۋ ءۇشىن تۇرعىننىڭ كەز كەلگەن قارجى ينستيتۋتىندا بەرەشەگى بولماۋى كەرەك. سالىق ورگاندارىندا, باسقا دا بيۋدجەتتىك مەكەمەلەردە قارىزى بولسا ۇسىنعان جوبا كەرى قايتارىلادى. سونىمەن قاتار كەپىلگە قوياتىنداي زاڭداستىرىلعان ءۇي-جايىنىڭ بولۋى, جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلۋى مىندەتتى. نەسيە بەرىلگەن سوڭ 1 جىلعا دەيىن كانيكۋل قاراستىرىلعان, ياعني نەسيە الۋشى ازامات ءبىر جىلعا دەيىن بانككە ەشقانداي تولەم جاساماي, بيزنەسىن اياققا تۇرعىزۋ ءۇشىن جاقسى مۇمكىندىكتەرگە يە بولادى. جوبا شەڭبەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىنە بىرىگۋ ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋ دا اۋىل ازاماتتارىنا ءتيىمدى بولار ەدى, بۇل رەتتە جابدىقتار مەن تەحنيكانى ساتىپ الۋعا سۋبسيديالار بەرۋ كوزدەلگەن. وسى ماقساتتارعا شامامەن 1 ترلن تەڭگە بولىنبەك. الايدا كووپەراتيۆتەرگە بىرىگۋگە كوپشىلىكتىڭ جۇرەگى داۋلامايدى. ويتكەنى كوپتەگەن اۋىل ادامىنىڭ ويىندا كووپەراتيۆكە وتكىزگەن جەرىنەن, مۇلكىنەن ايىرىلىپ قالام با دەگەن قورقىنىش تا جوق ەمەس.
باعدارلاما اياسىندا بارلىق قىزمەت سالاسى بويىنشا اۋىلدىق جەردە بيزنەستى كەڭەيتۋ نەمەسە جاڭا كاسىپ ءتۇرىن اشۋ اۋىلدار مەن شاعىن قالالاردى دامىتاتىنى ءسوزسىز. بۇل بولاشاقتا جۇمىسسىزدىقتىڭ تومەندەۋىنە, اۋىلدا كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار سانىنىڭ ازايۋىنا اكەلەدى. وڭىرلىك دەڭگەيدە ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن دە شەشەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. باعدارلاما شەڭبەرىندە ميكروكرەديتتەۋ وبلىس اكىمدىكتەرىنىڭ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى جۇرگىزۋ ارقىلى ايقىندايتىن سەنىم بىلدىرىلگەن وكىلى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. وسىعان سايكەس, ميكروكرەديتتەر بەرۋ ءتارتىبى, ميكروكرەديتتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى شارتتارى, تاسىلدەرى, ۇمىتكەرلەردىڭ ساناتتارى, قارىزداردىڭ مەرزىمى مەن سوماسى سەنىم بىلدىرىلگەن وكىلدىڭ شەشىمىمەن بەلگىلەنەدى جانە كرەديتتىك شارتتا كورسەتىلەدى.
