قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعى №851

«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011 – 2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2010 جىلعى 29 قاراشاداعى №1113 جارلىعىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى قاۋلى ەتەمىن: 1. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2010 جىلعى 29 قاراشاداعى № 1113 جارلىعىنا (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءپۇاج-ى, 2011 ج., № 3-4, 39-قۇجات; 2012 ج., № 68, 976-قۇجات) مىناداي وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلسىن: جوعارىدا اتالعان جارلىقپەن بەكiتiلگەن قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا: «باعدارلامانىڭ پاسپورتى» دەگەن 1-بولىمدە: «باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگان­دار» مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندار قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى سپورت جانە دەنە شىنىقتىرۋ ىستەرى اگەنتتىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى بايلانىس جانە اقپارات اگەنتتىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ اگەنتتىگى, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ, وبلىستاردىڭ اكىمدىكتەرى»; «نىسانالى ينديكاتورلار» مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «نىسانالى ينديكاتورلار حالىقتىڭ كۇتىلىپ وتىرعان ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنىڭ 2013 جىل­عا قاراي 69,5-كە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 71 جاسقا دەيىن ۇلعايۋى; انا ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 100 مىڭ ءتىرى تۋىلعاندارعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 28,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 12,4-كە دەيىن تومەندەۋى; نارەستە ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 1000 ءتىرى تۋىلعاندارعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 14,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 11,2-گە دەيىن تومەندەۋى; جالپى ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 1000 ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 8,14-كە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 7,62-گە دەيىن تومەندەۋى; تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 98,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 71,4-كە دەيىن تومەندەۋى; 15-49 جاس ارالىعىنداعى توپتا ايتۆ-ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋىن 0,2 – 0,6 % شەگىندە ۇستاۋ; ءى-II ساتىدا انىقتالعان قاتەرلى ىسىكتەردىڭ ۇلەس سالماعىنىڭ 2015 جىلعا قاراي 55,1 %-عا دەيىن ۇلعايۋى; قاتەرلى ىسىكتەرى بار ناۋقاستاردىڭ 5 جىلدىق ءومىر ءسۇرۋ ۇلەس سالماعىنىڭ 2015 جىلعا قاراي 50,6 %-عا دەيىن ۇلعايۋى»; قارجىلاندىرۋ كوزدەرى مەن كولەمىندە ەكىنشى بولىك جانە كەستە مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن جالپى شىعىندار 407 205,7 ملن. تەڭگەنى قۇرايدى. جىلدار بويىنشا بارلىعى رەسپۋب-ليكالىق بيۋدجەت جەرگى-لىكتى بيۋدجەت باسقا كوزدەر 2011 ج. 65 262,7 64 700,3 562,4 2012 ج. 79 966,9 75 312,1 454,8 4 200 2013 ج. 74 059,4 69 367,9 491,5 4 200 2014 ج. 99 036,9 98 441,3 595,6 2015 ج. 97 279,8 96 622,0 657,8 جيىنى 415 605,7 404 443,6 2 762,1 8 400 »; «اعىمداعى جاعدايدى تالداۋ» دەگەن 3-بولىمدە: «مەديتسينالىق-دەموگرافيالىق جاعداي جانە سىرقاتتانۋ­شىلىق» دەگەن بولىكتىڭ ون ءۇشىنشى ابزاتسى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «سوڭعى بەس جىل ىشىندە (2009 – 2013 جىلدارى) رەسپۋب­ليكادا قاتەرلى ىسىكپەن (بۇدان ءارى – قى) ناۋقاستانعانداردىڭ ءابسوليۋتتى سانى ۇلعايدى: ەگەر 2009 جىلى 29071 ناۋقاس تىركەلگەن بولسا, 2013 جىلدىڭ سوڭىنا ولاردىڭ سانى 33029-عا دەيىن ءوستى. سوڭعى بەس جىل ىشىندە قى-دەن قايتىس بولۋ كورسەتكىشى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2009 جىلى 107,4-تەن 2013 جىلى 101,8-گە دەيىن تومەندەدى. ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشىنىڭ تومەندەۋى, ءبىرىنشى كەزەكتە, قى-ءنىڭ ەرتە ساتىداعى دياگنوستيكاسىنىڭ جاقسارۋىنا جانە ونى ەمدەۋ ناتيجەسىنىڭ تيىمدىلىگىنە بايلانىستى. ددۇ دەرەكتەرى بويىنشا قى-دەن قايتىس بولۋ كورسەتكىشى ەۋروپا ەلدەرىندە قازاقستانعا قاراعاندا جوعارى. جىل سايىن الەمدە 14 ملن. ادامدا وبىر دياگنوستيكالانادى. 2025 جىلعا قاراي بۇل سان 19 ملن., 2030 جىلعا قاراي – 22 ملن., ال 2035 جىلعا قاراي – 24 ملن. ادامعا جەتەدى دەپ بولجانۋدا. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا حالىقتىڭ ءولىم-ءجىتىمىنىڭ قۇرىلىمىندا الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىندەگىدەي ءبىرىنشى ورىندى قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارىنان قايتىس بولۋ, ال ەكىنشى ورىندى – ونكولوگيالىق اۋرۋلار الادى. قازاقستاندا كۇتىلەتىن ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنىڭ ءوسۋ سەرپىنى, اسىرەسە, سوڭعى 5 جىلدا قى اۋرۋلارىنان قايتىس بولۋدىڭ بىرتىندەپ ۇلعايا باستايتىنىن جانە ەۋروپا ەلدەرىنىڭ كورسەتكىشىنە جەتەتىنىن دالەلدەپ وتىر. رەسپۋبليكادا 2013 جىلى نەعۇرلىم ءجيى كەزدەسەتىن قى ءسۇت بەزى وبىرى (11,7 %), وكپە وبىرى (11,4 %), تەرى وبىرى (11,2 %), اسقا­زان وبىرى (8,5 %), جاتىر موينى وبىرى (4,9 %), توقىشەك (4,6 %) جانە تىكىشەك وبىرى (4,3 %), وڭەش وبىرى (3,8%) بولدى. بۇل رەتتە, ەرلەر اراسىنداعى سىرقاتتانۋ قۇرىلىمىندا الدىڭعى ورىندى كەڭىردەك, برونح, وكپە (19,9 %), اسقازان (11,8 %), تەرى (10,1 %) ىسىكتەرى الادى, ودان كەيىن قۋىقاستى بەزى (7,4 %), توقىشەك (4,7 %), تىكىشەك (4,6 %), وڭەش (4,6%), گەماب­لاستوزدار (4,2 %), بۇيرەك (3,8 %), ۇيقىبەزى (3,5 %) ىسىگى الادى. ايەل پوپۋلياتسياسىندا وبىردىڭ تارالۋى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى (21,5 %), ودان كەيىن تەرى ىسىگى (12,1 %), جاتىر موينى (9,1 %), جاتىر دەنەسى (6,1%), اسقازان (5,7%), انابەزى (5,4 %), توقىشەك (4,6 %), وكپە (4,2 %), تىكىشەك ىسىكتەرى (4,0 %), گەمابلاستوزدار (3,2 %) الادى.»; «باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدىڭ ماقساتى, مىندەتتەرى, نىسانالى ينديكاتورلارى جانە ناتيجەلەرىنىڭ كورسەتكىشتەرى» دەگەن 4-ءبولىمنىڭ ءۇشىنشى بولىگى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدىڭ نىسانالى ينديكاتورلارى: حالىقتىڭ كۇتىلىپ وتىرعان ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنىڭ 2013 جىلعا قاراي 69,5-كە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 71 جاسقا دەيىن ۇلعايۋى; انا ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 100 مىڭ ءتىرى تۋىلعاندارعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 28,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 12,4-كە دەيىن تومەندەۋى; نارەستە ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 1000 ءتىرى تۋىلعاندارعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 14,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 11,2-گە دەيىن تومەندەۋى; جالپى ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 1000 ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 8,14-كە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 7,62-گە دەيىن تومەندەۋى; تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋدىڭ 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 98,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 71,4-كە دەيىن تومەندەۋى; 15-49 جاس ارالىعىنداعى توپتا ايتۆ-ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋىن 0,2 – 0,6 % شەگىندە ۇستاۋ; ءى-II ساتىدا انىقتالعان قى-ءدىڭ ۇلەس سالماعىنىڭ 2015 جىلعا قاراي 55,1 %-عا دەيىن ۇلعايۋى; قى بار ناۋقاستاردىڭ 5 جىلدىق ءومىر ءسۇرۋ ۇلەس سالماعىنىڭ 2015 جىلعا قاراي 50,6 %-عا دەيىن ۇلعايۋى»; «باعدارلامانىڭ نەگىزگى باعىتتارى, قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ جولدارى جانە ءتيىستى شارالار» دەگەن 5-بولىمدە: «قوعامدىق ساۋلىقتى ساقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا سەكتورارالىق جانە ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ» دەگەن 5.1-كىشى بولىمدە: «دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا سەكتورارالىق كىشى باعدارلاما» دەگەن تاراۋدا: «دۇرىس تاماقتانۋ» دەگەن پاراگرافتا: ءۇشىنشى بولىكتىڭ ەكىنشى ابزاتسى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «تەمىر تاپشىلىعى انەمياسىمەن سىرقاتتانۋدى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 2221-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 1 870,0-گە دەيىن (2009 ج. – 2 314,0) تومەندەتۋ;»; «مەكتەپ وقۋشىلارى مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعى» دەگەن پاراگرافتىڭ ءۇشىنشى بولىگى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى: 14 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا سۇيەك-بۇلشىق ەت جۇيەسىنىڭ اۋرۋىمەن سىرقاتتانۋ كورسەتكىشىن ءتيىستى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 1 194-كە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 832,0-گە دەيىن (2009 ج. – 1 196) جانە 15-17 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ءتيىستى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 2995,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 2665,3-كە دەيىن (2009 ج. – 2 997,1) تومەندەتۋ; 15-17 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ججبي سىرقاتتانۋدى ءتيىستى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 8,3-كە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 8,0-گە دەيىن (2009 ج. – 8,5) تومەندەتۋ (ماركەر رەتىندە مەرەز الىندى); 14 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ اراسىندا پسيحيكالىق بەلسەندى زاتتاردى تۇتىنۋدىڭ سالدارىنان پسيحيكالىق جانە مىنەز-ق ۇلىقتىق بۇزىلۋىمەن سىرقاتتانۋ كورسەتكىشىن ءتيىستى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 13,1-گە دەيىن جانە 2015 جىلعا قاراي 4,0-گە دەيىن, 15-17 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ءتيىستى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 563-كە دەيىن جانە 2015 جىلعا قاراي 328,5-كە دەيىن (2009 ج. – 14 جاستاعى بالالار – 13,5, 15-17 جاس ارالىعىنداعىلار – 564,8) تومەندەتۋ; 15-17 جاستاعى بالالاردىڭ اراسىنداعى ءسۋيتسيدتى ءتيىستى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 23,8-گە دەيىن جانە 2015 جىلعا قاراي 17,5-كە دەيىن (2009 ج. – 24,5) تومەندەتۋ; مۇگەدەك بالالاردى 2015 جىلعا قاراي ستاتسيونار جاعدا­يىن­دا مەديتسينالىق وڭالتۋمەن قامتۋدى 42 %-عا دەيىن ۇلعايتۋ.»; «جول-كولىك قاۋىپسىزدىگى» دەگەن پاراگرافتىڭ ءۇشىنشى بولىگى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى: 2015 جىلعا قاراي جكو ناتيجەسىندە قايتىس بول­عان­داردىڭ سانىن 2013 جىلعى دەڭگەيدەن (3 037 ادام) 5 %-عا تومەندەتۋ; 2015 جىلعا قاراي ادامدار زارداپ شەگەتىن جكو-نىڭ سانىن 2013 جىلعى دەڭگەيدەن (23 359 جكو) 5 %-عا قىسقارتۋ.»; «نەگىزگى الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلاردىڭ جانە جاراقات­تاردىڭ پروفي­لاكتيكالىق ءىس-شارالارىن, سكرينيگتىك زەرتتەۋلەرىن كۇشەيتۋ, دياگنوس­تيكاسىن, ەمدەۋ مەن وڭالتۋدى جەتىلدىرۋ» دەگەن 5.2-كىشى بولىمدە: «نەگىزگى مىندەتتەر» دەگەن التىنشى بولىك مىناداي مازمۇنداعى 5) تارماقشامەن تولىقتىرىلسىن: «5) ونكولوگيالىق كومەكتى جەتىلدىرۋ.»; جەتىنشى بولىكتە: ەكىنشى, ءۇشىنشى جانە بەسىنشى ابزاتستار مىناداي رەداكتسيا­دا جازىلسىن: «نارەستە ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 1000 ءتىرى تۋىلعاندارعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 14,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 11,2-گە دەيىن (2009 ج. – 18,4) تومەندەۋى; انا ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 100 مىڭ ءتىرى تۋىلعاندارعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 28,1-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 12,4-كە دەيىن (2009 ج. – 36,9) تومەندەۋى;»; «قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارىنان ءولىم-ءجىتىمىنىڭ 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 374,8-گە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 210,29-عا دەيىن (2009 ج. – 416,4) تومەندەۋى;»; مىناداي مازمۇنداعى ابزاتستارمەن تولىقتىرىلسىن: «ءى-II ساتىدا انىقتالعان قى-ءدىڭ ۇلەس سالماعىنىڭ 2015 جىلعا قاراي 55,1 %-عا دەيىن ۇلعايۋى; قى بار ناۋقاستاردىڭ 5 جىلدىق ءومىر ءسۇرۋ ۇلەس سالماعىنىڭ 2015 جىلعا قاراي 50,6 %-عا دەيىن ۇلعايۋى.»; سەگىزىنشى بولىك مىناداي مازمۇنداعى 5-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «5. مىنالاردى: مساك جۇيەسىنىڭ پروفيلاكتيكالىق باعىتتىلىعىن جەتىلدىرۋدى; ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ دياگنوستيكاسى مەن ولاردى ەمدەۋدىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق ادىستەرىن دامىتۋدى; كادرلىق الەۋەتتى نىعايتۋدى جانە دامىتۋدى; ونكولوگيالىق قىزمەتتىڭ ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋدى جانە ونىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋدى; ونكولوگيالىق ناۋقاستارعا وڭالتۋ جانە پاللياتيۆتىك كومەك­تىڭ قازىرگى زامانعى جۇيەسىن قۇرۋدى كوزدەيتىن ونكولو­گيالىق كومەكتى جەتىلدىرۋ.»; «سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتتى جەتىلدىرۋ» دەگەن 5.3-كىشى بولىمدە: سەگىزىنشى بولىكتىڭ ءۇشىنشى جانە بەسىنشى ابزاتستارى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «1-7 جاس ارالىعىنداعى 100 مىڭ بالاعا شاققاندا قىزىل­شامەن سىرقاتتانۋ كورسەتكىشىن 0,08 – 0,1 دەڭگەيىندە ۇستاۋ;»; «ءجىتى ا ۆيرۋستى گەپاتيتىمەن سىرقاتتانۋدى 100 ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 39,6-عا دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 4,9-عا دەيىن (2009 ج. – 67,0) تومەندەتۋ»; «بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە مەديتسينالىق كومەكتى ۇيىمداستىرۋدى, باسقارۋدى جانە قارجىلاندىرۋدى جەتىلدىرۋ» دەگەن 5.4-كىشى بولىمدە: ءۇشىنشى بولىك مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرى: بۇدج جاعدايىندا قارجىلاندىرىلاتىن ستاتسيونارلىق كومەكتى تۇتىنۋ دەڭگەيىن 1000 ادامعا شاققاندا 2013 جىلعا قاراي 1328 توسەك-كۇنگە دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 1172 توسەك-كۇنگە دەيىن (2009 ج. – 1522,6) تومەندەتۋ; بىرىڭعاي تولەۋشى جۇيەسىنە ەنگەن جەكەمەنشىك نىسانىن­داعى مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ۇلەس سالماعىن 2013 جىلعا قاراي 14 %-عا دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 16 %-عا دەيىن (2009 ج. – 0%) ۇلعايتۋ; دباج-عا ەنگىزىلگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىلەرىنىڭ سانى: 2011 جىلى – 94, 2012 جىلى – 245, 2013 جىلى – 399, 2014 جىلى – 1551, 2015 جىلى 1551 وبەكت.»; «مەديتسينالىق, فارماتسەۆتيكالىق ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋ, مەديتسينادا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ جانە ەنگىزۋ» دەگەن 5.5-كىشى بولىمدە: ءتورتىنشى بولىكتىڭ ەكىنشى ابزاتسى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «حالىقارالىق باسىلىمداردا جاريالانىمداردىڭ ۇلەسىن 2013 جىلعا قاراي 10 %-عا دەيىن, 2015 جىلعا قاراي 20 %-عا دەيىن (2009 ج. – 6 %) ۇلعايتۋ;». 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى وسى جارلىقتان تۋىندايتىن شارالاردى قابىلداسىن. 3. وسى جارلىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باس­تاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتi ن.نازارباەۆ. استانا, اقوردا, 2014 جىلعى 2 شىلدە №851