02 شىلدە, 2014

ومىرىمە ءار بەردى, جۇرەگىمە ءنار بەردى

542 رەت
كورسەتىلدى
19 مين
وقۋ ءۇشىن

ەل جانە ەلباسى

نازارباەۆ5-6

ەلىن سۇيگەن, حالقىنا قورعان بولىپ جۇرگەن ايبارلى ازاماتتارمەن ءبىز ءوزىمىزدى قاشاندا ايتەۋىر ءبىر قىرىنان بايلانىستىرعىمىز كەلەدى. تۋرا ماعىناسىندا الىپ بايتەرەكتىڭ كولەڭكەسىنەن كىمنىڭ سايا تاپقىسى كەلمەيدى دەيسىز. وسىندايدا سول الىپ بايتەرەكپەن رۋحاني بايلانىستىراتىن ءبىر تىلسىم كۇش بارىنا ءوز باسىم بەك سەنەمىن. دۋلات ءابىش_04سونداي الىپ جۇرەكتى, ەل ءۇشىن تۋعان اردا ازا­مات­تاردىڭ بىرەگەيى – ءبىز­دىڭ پرە­زيدەنت. ەلباسى – تۇڭ­عىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نا­زارباەۆتىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەل-ابىرويى, تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ ىرگە­تاسىن بەرىك ەتىپ قالاۋ­داعى ەرەن ەڭبەگىن, قايرات­كەرلىك قابىلەتى مەن قاسيەتىن جان-جاقتى اشىپ جازار بولسام, ماقالا جۇگىن تىم اۋىرلاتىپ الاتىن سياقتىمىن. مەن ءوزىمنىڭ جۇرەك-اينام­داعى ەلباسىمىزدىڭ دارا تۇلعاسىن عانا اڭگىمە ارقاۋى ەتپەكپىن. دانا قازاعىمنىڭ دارا بولمىسى ونىڭ كۇن­دە­لىكتى ومىرىمەن, تىنىس-تىرشىلىگىمەن بىتە قايناسىپ, اجىراماستاي بولىپ كەتكەنىن اركىم-اق مويىندايدى. عۇمىرىمدى كوركەم ەتكەن, ءۇمىتىمدى جەلكەن ەتكەن, « ۇلىم بار» دەپ ەركەلەتكەن ەلىمىزدە وسىنداي كوش­باس­شىمىزدىڭ بارى جۇرەككە سەنىم مەن تىنىشتىق ۇيالاتادى. جۋرناليستيكانىڭ جالىنا جار­ماس­قا­نىمدا شاشى جەلبىرەگەن شىناشاقتاي جەت­كىنشەك ەدىم. بىردە پرەزيدەنتىمىز شىمكەنتكە ساپارمەن كەلەتىن بولدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ال­عاشقى جىلدارى. ەتەك-جەڭدى ءالى دە تولىق قىمتاي الماي جاتقان ءولىارا شاق. وبلىستىق اكىمدىكتىڭ ۇلكەن ءماجىلىس زالىنا ماڭدايىنان كۇن كورىنگەن, جۇزىنەن مەيىرىم-شۋاق توگىلگەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كىرىپ كەلە جاتتى. ايدالادا قويۋ قاراڭعىلىق تۇتقىنىندا اداسىپ, بۇكىل جان دۇنيەڭ جابىرقاپ, كوڭىلىڭ الاعارجاقتانىپ كەلە جاتقاندا الدىڭنان ءبىر ساۋلە جارق ەتىپ شىعا كەلەتىن ساتتەر بولادى ەمەس پە؟ ەلباسى شيراق باسىپ, اينالاسىنا شىراي شاشىپ كىرىپ كەلگەندە, ونە بويىمدا قۋانىش تولقىندارى اتوي سالدى. كيەلى, ەرەكشە قابىلەتكە يە ادامداردا وسىنداي ءبىر تىلسىم كۇش بولادى. ەلباسىمىزدىڭ ەرەن تۇلعاسى ماعان العاش رەت وسىلاي اسەر بەرگەن ەدى. العاشقى تانىستىعىمىزدىڭ ءوزى ەرەكشە بولدى-اۋ دەپ توپشىلايمىن. پرەزيدەنتكە ساۋال بەرەردە جۋرناليستەر, باسقا دا ماماندىق يەلەرى اۋەلى وزدەرىن تانىستىرادى ەمەس پە؟ رەسەي مەن قازاقستان مەملەكەتتەرى اراسىنداعى دوستىق بايلانىسقا قاتىستى ساۋال بەرمەك بولعان مەنىڭ اتى-ءجونىم ەلباسىنى دا ەلەڭ ەتكىزگەن شىعار-اۋ, ماعان اكەلىك كوزقاراسپەن ەلجىرەي قاراپ, «اتى-ءجونىڭدى قايتالاشى», دەگەنى. «دۋلات نازاربەك ۇلى ءابىش», دەدىم كىدىرمەي. ارينە, ەگەر ارعى تەگىم نازارباەۆ بولعاندا بار عوي, كەرەمەت ۇيلەسىمدىلىك بولار ەدى. بىراق نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وسى ۇقساستىقتىڭ وزىنە كوڭىل ءبولىپ, ءمان بەرگەنى مەنى جادىراتىپ تاستادى. وسى قىسقا عانا ءتىل قاتىسۋدىڭ ءوزى ىشكى الەمىمدى استان-كەستەڭ ەتكەنى سونشالىق, قازاقستان اتتى قاناتتى ەلدە ەلباسىمەن بىرگە تاۋەلسىزدىكتى تۇعىرلى ەتۋگە اتسالىسىپ, ول جۇتقان اۋانى مەن دە جۇتىپ جۇرگەنىم ءۇشىن تاڭىرىمە تاۋبە دەپ ەدىم. وسى ءبىر كوزگە كورىنبەيتىن رۋحاني بايلانىس پەن تىلسىم كۇش ومىرىمدە قالىپتاسىپ, ءوسىپ-ونۋىمە, كەمەلدەنۋىمە وسى ساتكە دەيىن نۇرىن شاشىپ كەلەدى. كەيىننەن جەكە كاسىپكەرلىككە دەن قوي­دىم. ومىرگە «ايعاق» گازەتى كەلدى. وسى تۇس­تا پرەزيدەنتىمىزدىڭ تۇڭعىش قىزى داريعا نۇرسۇلتانقىزى قۇتتىقتادى. جۋرنا­ليس­تەر­دىڭ مەديا-فورۋمدارىندا داريعا نۇرسۇل­تان­قىزىمەن ءباسپاسوز ەركىندىگى, بولاشاعى تۋرالى ءجيى-ءجيى پىكىر الماسىپ تۇردىق. كەڭ-بايتاق ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جاساعان ساپارلارىندا بىرگە بولدىم. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ەڭبەك جولىن باستاعان تەمىرتاۋ قالاسىنا دا بىرگە بارۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. وڭتۇستىككە جاساعان ساپارلارىنىڭ بىرىندە داريعا نۇرسۇلتانقىزى «ايعاق» گازەتىنىڭ رەداكتسياسىنا كەلدى. مىنە, وسىدان سوڭ-اق داريعا نازارباەۆامەن باۋىرلاستىق, دوستىق, مۇددەلەستىك قاتىناسىمىز ۇزىلگەن ەمەس. رۋحاني بايلانىستىڭ ءجىبى ەندى شەشىلمەستەي تۇيىندەلگەن ەدى. بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ اكەسىنە اينالعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ماعان دا ەتەنە جاقىن تۇلعا ەكەنىن ويلاعاندا جانىم جادىرايدى. تۇڭعىش ۇلىم دۇنيەگە كەلگەندە ەسىمىن نۇرسۇلتان قويدىم. مەديا-فورۋمدارعا بارعان سايىن داريعا نۇرسۇلتانقىزىمەن كەزدەسەمىن. ول مەنىڭ بالامدى كورىپ: «جانىم, نۇرسۇلتان, جاعدايىڭ قالاي؟» دەپ حال-احۋالىن سۇرايدى. ءيا, قازاقستاندا نۇرسۇلتان اتتاس جىگىتتەر, جەتكىنشەكتەر جەتكىلىكتى عوي, سولاردىڭ بارلىعى دا ەل پرەزيدەنتىنىڭ ىزگى قاسيەتتەرىنىڭ بىرىنە يە بولىپ جاتسا, دۇنيە شىركىن بۇدان دا ديدارلانا تۇسپەس پە؟ ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا ءبىر نۇرسۇلتاننىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانىن ماقتان ەتەمىن. ەلباسىمىز ۋكرايناداعى دنەپرودزەرجينسك قالاسىندا وقىعانى بەلگىلى. سوندىقتان ۇلىمدى وسى قالاعا الىپ بارىپ, ەلباسى جۇرگەن جولدارمەن ءجۇرىپ وتتىك. ۇلىم ەلباسى وتىرعان پارتادا ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇستى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ وڭتۇستىكتە ءامانالى ءابدىرامانوۆ, مارات قىستاۋباەۆ, تەلمان سپاەۆ اتتى ءۇش كۋرستاسى بار. ەلباسى تۋرالى حابار دايىنداۋ بارىسىندا وسى ءۇش ازاماتتى ۋكرايناداعى دنەپرودزەرجينسك قالاسىنا الىپ باردىم. ولار جاستىق شاعى وتكەن قالانى كورىپ ءبىر جاساپ قالدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ جاستىق شاعىنان اسەرلى اڭگىمەلەر ءوربىتتى. وسى ساپاردان ماعان تاعى دا وي كەلىپ, ەلباسىنىڭ تۋعان اۋىلىنا, ناعاشى جۇرتىنا بارىپ, دەرەكتى فيلمدەر تۇسىردىك. بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ مەملەكەت باسشىسىن الەم حالقى ءىرى ساياساتكەر رەتىندە جوعارى باعالايدى. بۇعان مەنىڭ دە كوزىم جەتتى. ماسەلەن, يوردان حاشيميت كورولدىگىنە جۋرناليستىك ساپارمەن بارعانىمدا, مىنا ءبىر جايتقا كۋا بولدىم. اممان قالاسىندا كورول حۋسەيننىڭ بالاسىنىڭ اتىندا كوپ-كورىم كوشە بار ەكەن. كورول وسى كوشەنى بالاسىنىڭ اتىنان الىپ, ەلباسىمىز ن.نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن اتايدى. مۇنىڭ ءوزى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ الەمدىك ارەناداعى ورنىن ايقىندايدى. ەڭبەك ادامى قاي كەزدە دە كەڭىنەن دارىپتەلۋى ءتيىس. مۇنى پرەزيدەنتىمىز ەشقاشان جادىنان شىعارعان ەمەس. اسىرەسە, «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى عىلىمي تالدامالى ماقالاسىندا ەڭبەك ادامىنىڭ بەدەلىن كوتەرۋ يدەياسى العا شىقتى. قازىر ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ەڭبەك ەتەتىندەردىڭ ەشقايسىسى دا ەسكەرۋسىز ەمەس. ەڭ اۋەلى ولار ءوز ەڭبەكتەرىنىڭ جەمىسىن تەرىپ جەپ ءجۇر. ەلىمىزدە الەۋمەتتىك ەڭبەك قارىم-قاتىناستارىنىڭ ءتيىمدى جولدارى قاراستىرىلۋدا. قاي سالانىڭ ماماندارى بولسا دا, بەلسەندىلىكتەرىن ارتتىرۋعا كوڭىل بولىنەدى. سونداي-اق, كاسىبىنىڭ شىنايى شەبەرلەرىن ىنتالاندىرىپ وتىرۋ دا مەملەكەتتىك تۇرعىدا ويلاستىرىلعان. جەكە كاسىپتەرىن دوڭگەلەتىپ-اق مەملەكەت ناگراداسىنا يە بولىپ جاتقاندار كوپ. ماسەلەن, مەن ءوزىمدى پرەزيدەنت يدەيالارىنىڭ ءبىر جەمىسىمىن دەپ بىلەمىن. تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا ءوز گازەتىمدى اشتىم. بىرقاتار جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدىم. مۇنى ماقتانىش ءۇشىن ەمەس, ەلىمىزدە شىعارماشىلىق ادامدارىنىڭ قوعامدىق بەلسەندىلىكتەرىن ارتتىرۋعا قوزعاۋ سالىنىپ وتىرعانىن كورسەتۋ ءۇشىن دە ايتىپ وتىرمىن. قازىر قولىنان ءىس كەلەتىن ادامدارعا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن كومەك كورسەتىلەدى. سونىڭ ارقاسىندا دا ەلىمىزدە جۇمىسسىزدىق جىل سايىن ازايىپ كەلەدى. ءيا, دۇنيە شىركىن دۇبىرلەر مەن دۇمپۋلەرگە تولى. الەمدىك باسەكەدە كۇشتىلەر عانا العا شىعادى. كەشە عانا مەملەكەت بولىپ قالىپتاسىپ, ءتاي-ءتاي قادام باسا باستاعان ءبىزدىڭ ەل الەمدەگى ەڭ الدىڭعى قاتارلى 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا ەنۋ ءۇشىن تالپىنىپ كەلەدى. استانادا 2017 جىلى ەكسپو كورمەسى وتپەك. وسىنداي شاپشاڭ قارقىنمەن ىلگەرى قادام جاساۋ, قازاقستاننىڭ ءاربىر قادامىنا سۇق كوزىن قاداپ وتىرعان تالاي سۇستىلاردان سەسكەنبەي, ەلىمىزدى العا سۇيرەۋ, تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتى تۇعىر ەتە ءبىلۋ, استانانى كوركەم دە كەلىستى شاھارعا اينالدىرۋ وڭاي شارۋالار ەمەس. وسى ورايدا, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ وراسان زور ەڭبەگىن تاۋ كوتەرگەن تولاعايعا تەڭەسەك, بۇل تىپتەن, ارتىق كەتكەندىك بولماس دەپ ويلايمىن. استانا – ەل جۇرەگى, ەر تىرەگى. استانا كۇنىن اتاپ ءوتۋ داستۇرىمىزگە بەرىك ورنىقتى. الەم حالىقتارىنىڭ نازارىنا ىلىككەن ەلوردامىزدىڭ اجارى كۇن سايىن كوركەيىپ كەلە جاتقانىنا كۋاگەرمىز. ماسەلەن, قالا اقمولا اتانىپ تۇرعان كەزدە قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ توراعاسى سەيىتقازى ماتاەۆ باستاپ ءبىر ۆاگون جۋرناليستەر وسىندا كەلدىك. سول كەزدەگى كورگەن قالانى بۇگىنگىمەن سالىستىرۋعا مۇلدەم كەلمەيدى. استانانىڭ كوركەم كەلبەتىنە شەتەلدىك قوناقتاردىڭ ءوزى ءتانتى قالىپ جاتقانىن كۇندەلىكتى ەستىپ, ءبىلىپ وتىرمىز. قازاقستاندىقتاردىڭ قۋانىش قۇشاعىندا, قيىندىقسىز عۇمىر كەشۋلەرىنە بارلىق كۇش-جىگەرىن جۇمساپ كەلە جاتقان تولاعاي تۇلعا حالقىن جارقىن بولاشاقتارعا جەتەلەي بەرسىن دەپ تىلەيمىز. ەلباسىنىڭ الەمدىك ابىرويى اسقاقتاي تۇسەرىنە دە سەنىم مول. ارينە, وسىنداي باقىتتى ەلدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىمىز كوڭىلدەرگە گۇل ەگەدى. قازاق بولاشاققا, ەرتەڭىنە سەنەدى. ەرتەگىدەگى تولاعاي ءبىر تاۋدى ارقالاپ, ەكىنشى تاۋعا قوسىپ كەرەمەتتەر جاساسا, ءبىزدىڭ پرەزيدەنت سارىارقانىڭ تورىنەن استاناداي ايشىقتى شاھار سالىپ, دۇنيە ءجۇزىن تامساندىرىپ وتىر. ابات استانادا اي ديدارلى ۇل-قىزدار كوبەيىپ, داڭقى ارتا بەرسىن! دۋلات ءابىش, «ايعاق» تەلەارناسىنىڭ باس ديرەكتورى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى,«قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى.

الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ الەۋەتى

ەلباسى «التى اعاسى» بار اۋدانعا التى جىلدا بەس رەت كەلدى

الماتىداعى ەڭ جاس اۋدان – الاتاۋ اۋدانىنىڭ قۇرىلعانىنا 6 جىل تولىپ وتىر. وسى ارالىقتا كەنجە قوسىلعان, كوكەيكەستى ماسەلەلەرى كوپ اۋدانعا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەس رەت ارنايى كەلىپتى. قازىر بۇل اۋداندا حالىقتىڭ تۇرمىسى تۇراقتالىپ, زاڭسىز جەر تەلىمدەرىن باسىپ الۋ تۇبەگەيلى رەتكە كەلتىرىلدى. جەتىنشى اۋداندا مەملەكەتتىك ءىس-قاعازداردىڭ بارلىعى تەك قازاق تىلىندە جۇرگىزىلەدى. كوز الدىمىزدا كوركەيگەن اۋدان وسى قالپىنا جەتكەنشە تالاي جاع­دايلاردى باسىنان وتكەردى. قازاقتىڭ دا تاعدىرىنىڭ اۋمالى-توكپەلى جىل­دارىنىڭ ايناسى ىسپەتتەس اۋداندا نەبىر قيىن جاعدايلار بولدى. ول ءوت­كەن عاسىردىڭ 90-جىلدارىنىڭ ورتا شە­نىنەن تامىر تارتادى. سول جىلدارى جۇمىس ىزدەپ, ءنا­پا­قا ىزدەپ ەلىمىزدىڭ ءار قيى­رىنان اعىل­عان ەل قازىرگى اۋداننىڭ اۋما­عىن­داعى جەر تەلىمدەرىن زاڭ­سىز يەلە­نە باستاعانى بەلگىلى. ولار­دىڭ كوپشىلىگى الاياقتاردىڭ قار­ماعى­نا ءتۇسىپ, زاڭسىز باسىپ العان جەر تە­لىمدەرىنە ءۇي­لەر سالىپ جاتتى. وسى­عان باي­لا­نىستى حالىقتىڭ جاپپاي قو­­نىستانۋىنا وراي اۋدان اۋما­عىن­دا كوپتەگەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەر قور­دالانىپ, جينالىپ قالعان ەدى. سونىڭ ەڭ وزەكتىلەرى – مەكتەپتەر مەن بالا­باق­شالاردىڭ جوقتىعى, جولدار مەن ەلەكتر قۋاتىنىڭ, اۋىز سۋدىڭ تارتىل­ماۋى, اۋرۋحانا سەكىلدى دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنىڭ تاپشىلىعى بولدى. مىنە, حالىقتى وسىنداي قيىن جاع­دايدان اۋماقتا جاڭادان اكىم­شىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىمنىڭ قۇرى­لۋى قۇتقاردى. ەستەرىڭىزدە بول­سا, ءبىزدىڭ اۋدان رەسمي تۇردە 2008 جىلدىڭ 3 شىلدەسىندە قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­زي­دەنتى نۇر­سۇلتان نا­زار­باەۆتىڭ جار­لىعىمەن قۇرىلدى. الماتىنىڭ جە­تىنشى اۋدانىنىڭ اياعىنان تۇرىپ كەتۋىنە مەملەكەت ۇلكەن قولداۋ كورسەتتى, ءار كەزدە بۇل اۋدان ەلباسىنىڭ نازارىندا بولعانىن ايتۋ كەرەك. وسىلايشا, كەيدە ۋشىعىپ, كەيدە شي شىعىپ وتىرعان اۋ­ماقتا الدىمەن زاڭسىز ءۇي سالىپ العانداردىڭ قۇجاتتارىن جوندەپ, ولاردى قالاعا رەسمي تىركەۋگە الۋ ماسەلەسىن شەشۋ قاجەت بولدى. ونىڭ ۇستىنە سۋ قور­عاۋ ايماعىندا, ساق قورعاندارى اۋ­ما­عىندا, جوعارى كەرنەۋلى ەلەكتر جەلىسى جانە گاز قۇبىرلارى جۇرەتىن جەرگە جاقىن تۇرعان, «قىزىل سىزىق» شەگىندە ورنالاسقان ۇيلەر ماسەلەسىن دە دەرەۋ شە­شۋ جۇمىستارى كۇتىپ تۇردى. ءسوي­تىپ, جۇيەلى جانە تىنىمسىز جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ارقا­سىندا اتالعان ماسەلەلەردىڭ ءبارى وڭ شەشىمىن تاپتى. زاڭسىز جانە قۇجاتسىز ءۇي سالعان 5080 اۋ­دان تۇرعىنىنا زاڭداستىرۋ جۇ­مىستارى جۇرگىزىلدى. قىسقاسى, 40 جىلدا بىردە-ءبىر مادەني مەكەمە, الەۋمەتتىك نىسان كوتەرىلمەگەن اۋدان 2008 جىلى العاش قۇرىلعاندا مۇنداعى 3821 گەكتار اۋماقتا 127 مىڭنان اسا ادام تۇرىپ جاتتى. وسىدان بولەك, تاعى 40 مىڭداي ادام ءوز ۇيلەرىن زاڭداستىرماعان ەدى. وسى رەتتە جاعدايدى شەشۋ ءۇشىن قالا بيلىگىنىڭ قولداۋىنا سۇيەنۋگە تۋرا كەلدى. جانە قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆتىڭ جاڭا اۋداندى كوزدەن تاسا ەتپەي, ۇنەمى كومەكتەسىپ وتىرۋىنىڭ ارقاسىندا جاعداي تەز تۇزەلىپ كەلەدى. كەلەشەگى زور الاتاۋ اۋدانى ەسىن جيىپ, اياعىنا تۇرۋىنا كوپتەگەن جىل ەمەس, التى جىلداي عانا ۋاقىت كەتتى. ماسەلەن, 2017 جىلى الماتىدا وتەتىن قىسقى ۋنيۆەرسيادانىڭ نەگىزگى سپورت نىساندارى وسى الاتاۋ اۋدانىندا سالىناتىن بولىپ جاتىر. بۇلاردىڭ ىشىندە قالاداعى قىسقى سپورت تۇرلەرىنە ارنالعان ەڭ ءىرى جابىق ورىن – مۇز سارايىنىڭ ماڭىزى ەرەكشە. ودان باسقا, سپورتشىلارعا ارنالعان 10 مىڭ ادامدىق جاتاقحانالار مەن قوناقۇيلەر كەشەنى دە بوي تۇزەمەك. سونداي-اق, جاقىن ارادا اۋداننىڭ قازىرگى تۇرعان اۋماعىندا العاشقى كونتسەرت زالى بوي كوتەرەتىن بولادى. دەگەنمەن دە, الاتاۋلىقتاردىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جالپى قالا تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتى دەڭ­گەيىنە جەتكىزۋ ءۇشىن ءالى ءبىراز جۇ­مىس­تار اتقارۋ كەرەك. سوعان وراي, ءبىزدىڭ قالانىڭ ەڭ جاس اۋدانىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن باس جوس­پار قابىلدانىپ, قازىر سول بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەڭ باستىسى – اۋداندى گازدان­دىرۋ جۇمىستارى اياقتالعان. ونىمەن قاتار, مۇنداعى بارلىق 523 كوشەنىڭ كوپشىلىگى اسفالتتاندىرىلىپ, ولاردىڭ ىشىندە, ءتىپتى, اتاۋى جوق 178 جاڭا كوشەگە ات بەرىلدى. بۇدان باسقا, اۋدان قۇ­رىل­عان ۋاقىتتان بەرى وسىنداعى ەلدى مەكەندەردى جارىقتاندىرۋ ماسەلەسىنە دە باسا كوڭىل ءبولىنىپ, 155 شاقىرىمداي بولاتىن 169 كوشەگە جارىق شامدارى ورناتىلىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا اۋدان بويىنشا 239 شاقىرىم اۋىز سۋ قۇبىرلارى مەن 67 شاقىرىم كارىز جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. وعان قوسا, بيىل قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ «الماتى قالا­سى­نىڭ شەكاراسىن وزگەرتۋ تۋرالى» جارلىعىنا سايكەس, شاھار اۋما­عىنا الماتى وبلىسىنىڭ قارا­ساي, تالعار, ىلە اۋداندارىنان 27 ەلدى مەكەن سوندا تۇراتىن 92 604 ادامىمەن قالاعا قوسىلادى. سونداي-اق, بيىلعى جىل ۇبت قو­رىتىندىسى بويىنشا بۇكىل رەسپۋب­ليكادا ەڭ جوعارى 125 بالل جيناعان ءتورت تۇلەكتىڭ ءبىرى وسى اۋداننان شىققانىن, ۇبت قورى­تىندىسى بويىن­شا 97,3 بالل جيناعان الاتاۋ اۋدانى وقۋشى­لارى رەسپۋبليكادا 1-ورىندى يە­لەنىپ, 29 وقۋشى «التىن بەلگى» يە­گەرى اتانعانىن ايتۋ ارتىق بولمايدى. بار بولعانى 6 جىلدا 9 مەكتەپ, 5 بالاباقشا پايدالانۋعا بە­رىل­گەن. ونىڭ ىشىندە 2 فيزيكا-ماتە­ما­تيكالىق جانە 1 مەكتەپ-ليتسەي بار. سونداي-اق, بۇگىندە اۋداندا 9 مەملەكەتتىك جانە 18 جەكەمەنشىك بالاباقشا جۇمىس ىستەيدى. وسىلايشا, التى جىلدىق مەرەي­تويىنا اۋىز تولتىرىپ ايتار­لىقتاي جەتىستىكپەن كەلگەن اۋ­دان­دى قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆ قۇتتىقتاپ كەلىپ, سپورتتىق جارىس­تار مەن ات بايگەسىن تاماشالادى. اۋداننىڭ 6 جىلداعى ينۆەس­تي­تسيالىق قورى 33 ميلليارد 630 ميلليون تەڭگەگە جەتىپ, جۇمىس­شىلاردىڭ ورتاشا جالاقىسى 98 مىڭ تەڭگەدەن استى. ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى.

«بولاشاعىمىز جارقىن»

بولاشاعىمىز جارقىنايدانا اينابەك, وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتى: مەنىڭ كوز الدىما ەلباسىنىڭ باس­تاۋىمەن ەرتەڭىنە قولتاڭبا قويعان, اق قاناتى كوك اسپانعا قاناتىن كەرە جايعان ارمانداي بيىكتىڭ اسقارىنا قۇلاش ۇرعان قازاق ەلى ەرەكشە ەلەستەيدى. ون بەس جىلدىڭ ىشىندە الىپ شاھارعا اينالعان باس قالا وسكەلەڭ جاستاردىڭ كوكەيىنە يگى ماقساتقا جەتۋ جولىندا «الىنبايتىن اسۋدىڭ» جوقتىعى تۋرالى باتىل ويلاردى ۇيالاتتى. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاشاندا جاستارعا جىگەر بەرەدى. كوسىلىپ جاتقان سارى دالا مەيىر-ماحابباتقا بولەنىپ, كۇننەن-كۇنگە قۇلپىرىپ كەلە جاتقانداي. ەلوردا – جاي عانا ەل استاناسى ەمەس, ۇشقىر قيالدىڭ, ومىرشەڭدىكتىڭ, شاشاسىنا شاڭ جۋىتپاس جۇيرىك تەحنولوگيانىڭ, دوڭگەلەنگەن دۇنيەنىڭ وزىق جاڭا­لىعىن دارىتقان عىلىم-ءبىلىمنىڭ, اقىلدىلىقتىڭ سيمۆولى. قازاق تەكتىلىگىنىڭ, ۇلت ۇرپاعىنىڭ تەگەۋرىنى قايىسپاس تاباندىلىعىنىڭ ايناسى ىسپەتتى. دامۋ قارقىنى جۇيرىكتەي جۇيىتكىگەن ەلىمىز دە, ەلوردامىز دا دۇنيە جۇزىندەگى ابزال ەلگە, ارمان قالاعا اينالارىنا ءشۇبامىز جوق. ءبىر ءبىز ەمەس, الەم حالىقتارىنىڭ دا الدەقاشان كۇمانى سەيىلگەن. ۇرپاق ءۇشىن مەرەيلى ماقتانىش, كەلەشەگىنە كەمەل سەنىمدىلىك سىيلاعان پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سىن ساعات­تاردا سۇرىندىرمەس سارابدال ساياساتى جاھاندى مويىنداتۋدا. «ادام ۇرپاعىمەن مىڭ جاسايدى» دەگەن ناقىلدى مۇرات ەتە وتىرىپ, رەسپۋب­لي­كامىزدىڭ ءبىلىم وشاقتارىنداعى جاستارعا جان-جاقتى جاعدايلار جاسالۋدا. مىڭ جىلدىق تاريحى بار ءجادى­گەرلىك «قابۋسنامادا» ايتىل­عا­نىنداي, «ءبىلىم – اقىلدىڭ اجار كوركى». سوعان ايعاق, ءوزىم ءبىلىم الىپ جات­قان قاسيەتتى قارا شاڭىراق وڭ­تۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستي­تۋ­تىنىڭ كە­شەگىسى مەن بۇگىن­گىسى سالىستىرۋعا كەل­مەيدى. وسىدان ءۇش جىل بۇ­رىن تا­بال­دىرى­عىن ال­عاش ات­تاعان وقۋ ورنىم ءبۇ­گىن­دە وزىق پەدا­گو­گي­كالىق ۇردىستەردى مەڭ­گەرگەن, الەمدىك ءبىلىم بەرۋ پاراديگماسىنا ەنگەن الدىڭعى قاتارلى, ءبىلىم بەرۋ مەن تاربيەنىڭ تىزگىنىن بەرىك ۇستاعان ۇستازدارى كوپ شاڭىراققا اينالىپ, زاماناۋي عيماراتتارمەن تولىقتىرىلۋدا. جاڭا, ەڭسەلى كورپۋستاردىڭ سالىنا باستاۋى قارىشتاپ قادام باسقان ەلىمىزدىڭ جاسامپازدانىپ, شارىقتاي تۇسكەنىنىڭ, بولاشاعىمىز جارقىن بولارىنىڭ دالەلى. شىمكەنت.
سوڭعى جاڭالىقتار