«السترومەريانىڭ» ەكىنشى اتاۋى – پەرۋ لالا گ ۇلى. وڭتۇستىك امەريكالىقتار «شاپاق سىندى گۇل شوعىرى – اللانىڭ ادامزاتقا جىبەرگەن سىيى» دەپ تۇسىنەدى. بۇل گۇلدى ەۋروپاعا العاش رەت شۆەد بارونى كلاۋس فون السترومەر اكەلىپ, جەرسىندىرگەندىكتەن, گۇل دە سونىڭ قۇرمەتىنە السترومەريا دەپ اتالعان. ەۋروپا تۇرعىندارىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن گۇل بۇگىندە جەرلەستەرىمىزدىڭ قۋانىشىن ەسەلەپ, سىيلاستىق پەن دوستىقتى نىعايتىپ جاتقانىن كوكسۋ اۋدانىنا قاراستى مۇقىرى اۋىلىنداعى بالجان ءنۇسىپتىڭ گۇل وسىرەتىن جىلىجايىن كورگەندە بىلدىك.
جەتىسۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, كەيىنگى جىلدارى ءوڭىردىڭ توپىراعىندا ىستىق قۇرلىقتىڭ ءتول وسىمدىكتەرى ءجيى وسىرىلە باستاعان. بۇگىندە جىلىجاي شارۋاشىلىعىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, وسى سالادا ىلگەرى جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كاسىپكەر كەلىنشەكتەردىڭ قاتارى وسكەن. بۇعان دەيىن دە ءبىز باسىلىم بەتىنە جازعانبىز. السترومەريا ءوسىرۋدى قولعا الىپ, تالدىقورعان قالاسىن ءوز ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان كوپبالالى انانىڭ ەڭبەگى زور. باق وسىرۋدە تاجىريبەسى بولماسا دا, قازىر ءۇيىنىڭ ىرگەسىندەگى ۋچاسكەدەگى 4 سوتىق جەردە سيرەك كەزدەسەتىن وڭتۇستىك گ ۇلىن جايقالتىپ ءوسىرىپ وتىر. بۇل ەرەكشە وسىمدىك جەرگىلىكتى جەردىڭ كليماتىنا تولىقتاي بەيىمدەلىپ ۇلگەردى. جىلىجاي تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەسىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ال ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەر ايەل تاجىريبە جيناپ, بولاشاقتا قىزعالداق وسىرۋگە دەن قويماق نيەتتە.
«وتباسىمىزبەن ۇزاق ويلانىپ, جەرگىلىكتى نارىقتى زەرتتەپ, ءبىزدىڭ وڭىردە گۇل ءوسىرۋ باعىتى ولقى ەكەنىن تۇسىندىك. سودان قانداي گۇل ءوسىرۋ كەرەكتىگىن قاراستىردىق. اقىرى السترومەريا گ ۇلىنە توقتالدىق. بىرىنشىدەن, مۇندا ونداي گۇل ازىرگە وسىرىلمەيدى, ەكىنشىدەن, ول سونشالىقتى كىرپياز وسىمدىك ەمەس, سوندىقتان وعان اسقان ەرەكشە كۇتىم قاجەت دەپ قينالمايمىز. دەگەنمەن ونى جىلىجايدا ءوسىرۋ ءۇشىن بىرقاتار جاعداي جاساۋ كەرەك. الدىمەن, سۋارۋ جۇيەسىن رەتتەۋ كەرەك, جىلىجاي تەمپەراتۋراسى +10 گرادۋستان تومەن بولماۋى ءتيىس. توپىراقتىڭ ساپاسى مەن تىڭايتقىشتارىنا كوپ كوڭىل ءبولۋ قاجەت. وسىنداي جاعداي جاساعاندا وسىمدىك جىل بويى گۇلدەيدى. بۇل – كوپجىلدىق وسىمدىك, دەگەنمەن ونى ءاربىر ءۇش جىلدا جاڭارتىپ وتىرۋ كەرەك», دەدى ب.ءنۇسىپ.
شاشتاراز ماماندىعىن مەڭگەرگەن انا ءبىراز ۋاقىت ۇيدە وتىرىپ, جۇمىستان قول ءۇزىپ قالعاندا, جەكە ءىسىن اشۋعا بەل بۋادى. ءسويتىپ قولدا بار جەر ۋچاسكەسىن جىلىجاي بيزنەسى رەتىندە پايدالانۋعا بەكىنەدى. بۇگىندە ناتيجەسى جامان ەمەس.
السترومەريا كوپ كۇتىمدى قاجەت ەتپەيدى. جىلىجايداعى العاشقى گۇلدەر بىلتىر جازدا وتىرعىزىلعان. ول ءۇشىن الماتى قالاسىنان گۇلدىڭ گوللانديالىق سورتىنىڭ 600 تامىر تۇينەگىن ساتىپ الىپتى.
ء«بىر تۇبىردەن 2-3 گۇل شوعى شىعادى. كەز كەلگەن بيزنەستە ەڭ قيىنى – تاۋاردى وتكىزۋ. ونىڭ ۇستىنە تاۋارىڭ ۇلبىرەگەن نازىك گۇل بولسا, ونىڭ قيىندىعى ەكى ەسە كوپ. قازىر تالدىقورعانداعى 7 ساۋدا نۇكتەسىمەن كوتەرمە باعادا جەتكىزىپ بەرۋ تۋرالى كەلىسىم جاسادىق. بولشەك ساۋدامەن دە اينالىسامىز», دەيدى بالجان.
قالادان شالعاي, ۇلكەن جولدان قيىس جاتقان مۇقىرى اۋىلىنان گۇل وسىرەتىن جىلىجاي اشۋ – ۇلكەن باتىلدىقتىڭ ناتيجەسى. ايتا كەتەرلىگى, اۋىلداعى اعايىنداردىڭ اراسىندا: «تەك اۋىلدا ەگىن ەگىپ, مال وسىرۋگە عانا بولادى» دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسىپ قالعان. بالجان ءنۇسىپتىڭ ۇمتىلىسى وسى تۇسىنىكتى تەرىستەپ, اۋىلدا دا قالالىقتاردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىراتىن كاسىپپەن اينالىسۋعا بولاتىنىن دالەلدەپ وتىر.
ءبىر تاڭعالارلىعى جىلىجاي شارۋاشىلىعىنا وتباسى تۇگەل اتسالىسادى. بەس بالانىڭ ىشىندەگى ەرەسەكتەرى ازامات پەن ەراسىل گۇلدەردى باپتاپ كومەكتەسەدى. ەكەۋىنىڭ ساباقتان بوساعاننان كەيىنگى بار ەرمەگى – اناسىنىڭ باۋ-باقشاسى.
«وتباسىلىق بيزنەستىڭ تابىسىنان بۇرىن بالالاردى ەڭبەككە باۋلۋدا, تاربيەلەۋدە پايداسى زور. ۇلىم مەن كەلىنىمە, نەمەرەلەرىمە مەن دە قولىمنان كەلگەنشە كومەك بەرەمىن. جىلىجايدا گۇلدەردىڭ اراسىندا جانىڭ جاي تابادى», دەيدى اسىلحان ومىربەكقىزى.
ءيا, گۇلدەرگە قاراپ ادامنىڭ جانى جاسارادى. قىزىلدى جاسىل الۋان وسىمدىكتەر كوز اربايدى. جاس كاسىپكەردىڭ الداعى ارمانى – ءوزىنىڭ جەكە گۇل ساتاتىن دۇكەنىن اشۋ. ول ءۇشىن ازىرگە گۇلدىڭ ءبىر ءتۇرىن عانا ءوسىرۋ ازدىق ەتەدى.
«قازىر ءبىزدىڭ بوس 5 سوتىق جەرىمىز بار. مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنا يە بولساق, بيزنەستى كەڭەيتىپ, قىزعالداق ءوسىرۋدى دە قولعا الساق دەيمىن. ازىرگە جەكە قارجىمىزعا گۇلدىڭ وسى ءبىر ءتۇرىن ءوسىرىپ وتىرمىز. السترومەريا – ءۇزىپ العان سوڭ دا ۇزاققا شىدايتىن, كەمىندە ەكى اپتا جايقالىپ تۇراتىن گۇل. جىلىجايىمىزدا وسىرگەن گۇلدەرىمىز كوپشىلىككە قۋانىش سىيلاپ جاتسا, ول ءبىز ءۇشىن دە قۋانىش», دەيدى كاسىپ يەسى.
قوعام قويعان بوگەتتى قاق جارىپ, ارۋلارعا ءتان اسقاقتىقپەن ءوز ءىسىن وركەندەتىپ وتىرعان انالارعا قاراپ ريزا بولاسىز. سەبەبى, مەملەكەت قولداۋىن دۇرىس پايدالانىپ, وزگە دە ادامدارعا جاناشىرلىق تانىتىپ وتىرعان كاسىپكەر كەلىنشەكتەر كوپ ەمەس. ءبىز بۇل رەتتە ءبىرىن ۇلگى تۇتۋ ارقىلى, كەلەسىسىنە جول اشقىمىز كەلەدى.
جەتىسۋ وبلىسى
