ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگى الماتى قالاسىندا كوشپەلى القا وتىرىسىن وتكىزدى. وندا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 6 ايىندا ۆەدومستۆونىڭ اتقارعان جۇمىس ناتيجەلەرى سارالاندى.
ەسجكا توراعاسى راشيد ءتۇسىپبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا اگەنتتىك بارلىق نەگىزگى باعىت بويىنشا ءوز قىزمەتىن جۇيەلى ءتۇردە جەتىلدىرۋدى جالعاستىرۋدا. قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىن بەرە باستاعان كورىنەدى. سونداي-اق, 6 ايدا انىقتالعان بارلىق قىلمىستاردىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستاردىڭ قاتارىنا جاتادى. احۋالدىق ورتالىقتىڭ جۇمىسى اياسىندا 300-گە جۋىق قىلمىس باستاپقى ساتىسىندا-اق انىقتالىپ, توقتاتىلدى جانە مەملەكەتكە 13 ملرد. تەڭگە زالال كەلتىرۋدىڭ جولى كەسىلدى. ءسويتىپ, جىل باسىنان بەرى اتقارىلعان ەلەۋلى ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا 17,5 ملرد. تەڭگە قايتارىلدى.
قارجى پوليتسياسىنىڭ وزىندە تەرگەۋ مەن جەدەل قىزمەتكەرلەردى بىرىكتىرگەن, ياعني سوتقا دەيىنگى ءوندىرىستى جەتىلدىرۋ ءۇشىن قابىلدانعان شارالاردىڭ ءناتيجەسىندە تەرگەۋدىڭ ساپاسى ارتقان. ارىزدار مەن حابارلامالاردى جەدەل قاراۋ ناتيجەسىندە ونىڭ 70 پايىزدان استامى 10 تاۋلىك ىشىندە قارالادى. بۇل ورايدا اگەنتتىك توراعاسى ر. تۇسىپبەكوۆ: «جۇيەلى شارالار مەن باقىلاۋدى نىعايتۋدىڭ ارقاسىندا قىلمىستىق ىستەردىڭ ەسەپكە الۋىنىڭ ايقىندىعىنا قول جەتكىزدىك», – دەدى.
تاعى ءبىر ەرەكشە ايتا كەتەر جاعىمدى جاڭالىق ول – قارجى پوليتسياسى سىبايلاس جەمقورلىق ءۇشىن 140-قا جۋىق ءتۇرلى سالا باسشىلارىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتتى. 2014 جىلدىڭ 6 ايىندا انىقتالعان سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستاردىڭ سانى 16 پايىزعا ءوسكەن. حالقىنىڭ ارقاسىندا باسشى اتانىپ, بىراق بيلىك قولىنا تيگەن سوڭ وبال-ساۋاپتى ۇمىتقان نەبىر ارام قولدى شەنەۋنىكتەر اقىرى تۇتىلىپ تىندى. ەندى ءالى دە سۇزگىگە ىلىنبەي قالىپ, جىلى كابينەتتەرىندە ماۋجىراپ وتىرعان ارام تاماق شەنەۋنىكتەردى دە انىقتاپ, قولدارىنا كىسەن سالىنسا, قۇقى تاپتالىپ, ادال ەڭبەكتەرى ەش بولعان تالاي قاراپايىم ادامداردىڭ كوز جاسى اقتالار ەدى.
سەبەبى, جۇيەلى سىبايلاسا جەۋ ارەكەتى ەتەك الىپ بارا جاتقان سىڭايى بار. ماسەلەن, جۇيەلى سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىلەرى بويىنشا قىلمىستىق ءىس 1,5 ەسەگە كوپ قوزعالعان. مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ سالاسىنداعى انىقتالعان قىلمىستىق ىستەردىڭ سانى 2 ەسەگە جۋىق ارتقان. ءسويتىپ, قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە 140-قا جۋىق ءتۇرلى دەڭگەيدەگى باسشىلار, ونىڭ ىشىندە ورتالىق اتقارۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى, اكىمدەر مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارى تارتىلىپ وتىر. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارى تاراپىنان ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردى قۇرۋ جانە باسقارۋدىڭ 6 فاكتىسى انىقتالدى. بيۋدجەت قاراجاتىن ۇرلاۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋ دا 1,5 ەسەگە ارتسا, پارا الۋ دا وسكەن.
قازىرگى كۇنى قارجى پوليتسياسى قىلمىستىق ءوندىرىستىڭ جاڭا مودەلىنە كوشۋگە دايىندالۋدا. قىلمىستىق ءوندىرىستىڭ جاڭا مودەلىنە كوشۋگە جارتى جىل ۋاقىت قالدى. بۇعان كوشكەن جاعدايدا توراعا سوتقا دەيىنگى ءوندىرىستىڭ جۇيەسى تۇبەگەيلى وزگەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. تەرگەۋگە دەيىنگى تەكسەرىستەر جويىلادى. تەرگەۋشىلەردىڭ وكىلەتتىگى كەڭەيتىلەدى.
«ءبىر باسقارمادا تەرگەۋشىلەر مەن جەدەل قىزمەتكەرلەردى ءبىرىكتىرىپ, بىرلەسكەن جۇمىستارىن ۇيىمداستىرىپ, ءبىز الدىن الا قىزمەتكەرلەردى جاڭا جاعدايعا دايىندادىق. بىراق, وسىمەن توقتالىپ قالماي, اتالعان جۇمىستى جالعاستىرۋ كەرەك. بارلىق جاڭا قۇبىلىستارعا ءبىز دايىن بولۋىمىز قاجەت», – دەدى راشيد ءتۇسىپبەكوۆ. قارجى پوليتسياسىنىڭ بارلىق بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارىنا جەرگىلىكتى جەرلەردە جاڭا قىلمىستىق جانە قىلمىستىق ءىس ءجۇرگىزۋ كودەكستەرىن زەردەلەۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا تاپسىرما بەرىلدى.
«كولەڭكەلى» ەكونوميكا سالاسىندا 2,5 مىڭعا جۋىق قىلمىس تىركەلدى» – دەپ اتاپ ءوتتى راشيد تۇسىپبەكوۆ. ولار ەكونوميكالىق قىلمىستاردىڭ 90 پايىزىن قۇرادى. بۇل قارجى پوليتسياسى ورگاندارىنىڭ ادال كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىنە ارالاسپاي, نەگىزىنەن «كولەڭكەلى» ەكونوميكانى قىسقارتۋعا ارەكەت ەتەتىندىگىن كورسەتەدى.وسىلايشا زاڭدى بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ مۇددەلەرى قورعالادى, سەبەبى, ولارعا زاڭدى تۇردە تىركەلمەگەن, سالىق تولەمەيتىن «كولەڭكەلى» ەكونوميكا سۋبەكتىلەرى باسەكەلەستىك جاسايدى.
ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتار قىزمەتىنىڭ ەكونوميكالىق نەگىزىن جويۋ بويىنشا جۇمىستار دا جۇرگىزىلۋدە. ولاردىڭ جەتەكشىلەرىنە قاتىستى 18 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. سونىمەن قاتار, لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ كاسىپكەرلەردىڭ زاڭدى قىزمەتىنە ارالاسۋ فاكتىلەرى بويىنشا وتكەن جىلدىڭ ۇقساس مەرزىمىنە قاراعاندا, قوزعالعان قىلمىستىق ىستەردىڭ سانى ارتتى.
ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا قارجى پوليتسياسى اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى زاڭ شەڭبەرىندە جۇمىس ىستەپ, سالىق تولەپ جۇرگەن كاسىپكەرلەردى باقىلاۋشى ورگانداردىڭ تاراپىنان قورعاۋدى ءارى قاراي قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. ر.ءتۇسىپبەكوۆ كولەڭكەلى بيزنەس پەن شەنەۋنىكتەردىڭ بىرىگۋىنە قاتاڭ توسقاۋىل قويۋعا تاپسىرما بەردى. كولەڭكەلى ەكونوميكا مەن سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تىعىز بايلانىسىنا, سونداي-اق, بۇل قاۋىپتەرگە قارسى كەشەندى شارالار قابىلداۋ قاجەتتىگىنە تاعى دا نازار اۋداردى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».