سۇحباتتا عاليا بوكەي «مۋزەي ماسەلەسى اۋدان كولەمىندە شەشىلەتىن شارۋا ەمەس. قاراجات كەرەك, اۋداندا ونداي قاراجات جوق. جالپى, مۋزەي دەگەنگە مۇلدە كەلىسپەيمىن. بۇل شاڭىراق ءتىرى ورگانيزم سياقتى بولاشاق ۇرپاقتى تاربيەلەيتىن ورىن بولۋعا ءتيىس. قازاق ەلىندە دە ل.تولستويدىڭ, ا.چەحوۆتىڭ ءۇيى سياقتى كيەلى ورىندار بوي كوتەرۋى كەرەك» دەپ, تىلەگىن, پىكىرىن ايتقان ەدى. كەزىندە مۋزەي-ءۇيدى كۇتىپ ۇستاۋعا بايلانىستى اۋدان تاراپىنان جىبەرىلگەن كەمشىلىكتەردى اڭگىمەلەي كەلە, اۋلاسىندا تۇرعان جازۋشىنىڭ كەۋدە ءمۇسىنى دە ءساتسىز جاسالعاندىعىن تىلگە تيەك ەتكەن. ايتسا, ايتقانداي-اق. بيۋست اۆتورى جازۋشىنىڭ تابيعاتىن اشا الماعانى انىق.
ءباسپاسوز بەتىنە سۇحبات شىعا سالا كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ اكىمى ءدىلدار قاليحان ۇلى عاليا بوكەيمەن تىلدەسىپ, جازۋشىنىڭ قارا شاڭىراعىن مەملەكەت قاراماعىنا الاتىن بولىپ كەلىسەدى. ارينە, تابان استىندا كەلىسكەنىمەن, ەكى جاقتىڭ دا ازدى-كوپتى شارتتارى پىسىقتالادى. ءسويتىپ, 1 ناۋرىز – كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنىندە ون شاقتى جىل جابىق تۇرعان مۋزەي-ءۇيدىڭ كىلتى اۋدان باسشىلىعىنىڭ قولىنا ءتيىپ, شاڭىراقتىڭ ەسىگى قايتا اشىلدى. اۋەلى ورالحان بوكەيدىڭ جان دوسى امانجان اقساقالدان باتا تىلەدى. كوپ جىل بوس تۇرعان قاسيەتتى قارا شاڭىراقتىڭ ءىشى-سىرتى توزىپتى. مۋزەي-ءۇي جابىلعان سوڭ عاليا بوكەي اكت جاساپ, جازۋشىعا تيەسىلى دۇنيەلەردىڭ ءبىرازىن اۋىلدىڭ ءور جاعىنا سالىنعان مۋزەيدىڭ قورىنا وتكىزگەن. وزىنە تيەسىلى زاتتاردى قالدىرعان. قازىر شاڭىراقتا قالعانى – جازۋشى العاشقى جالاقىسىنا ساتىپ العان ديۆانى مەن ازىن-اۋلاق كىتاپتار عانا. اۋدان اكىمى ءدىلدار قاليحان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جادىگەرلەردى قايتا جيناستىرۋ جۇمىسى بۇگىننەن باستالادى. سونىمەن قاتار قارا شاڭىراقتىڭ قورشاۋىن جاڭالاۋ, ۇيگە رەستاۆراتسيا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ سەكىلدى جۇمىستار جوسپارعا ەنگىزىلگەن.
– ورالحاننىڭ 80 جىلدىعىنا وراي مۋزەي-ءۇيدى بيىل تولىقتاي جوندەۋدەن وتكىزىپ, مەملەكەتتىڭ تىزىمىنە تىركەيمىز. جازۋشىنىڭ شاڭىراعى تۋريستەر ءۇشىن عانا ەمەس, وقىرمانداردىڭ ۇلكەن رۋحاني شاڭىراعىنا اينالادى. اۋلاسىنا كورنەكتى ەتىپ, ورالحان بوكەيدىڭ كەۋدە ءمۇسىنىن قويامىز. ءمۇسىن ءساتتى شىعۋ ءۇشىن سۋرەتشىلەر كەڭەسى قۇرىلىپ, جان-جاقتى تالقىلاپ جاتىرمىز. ەڭ باستىسى, مۋزەي-ءۇيدىڭ ەسىگى ەندى جابىلمايدى, – دەگەن اۋدان اكىمى وقىرمان قاۋىمدى شىن قۋانتتى.
قۋاناتىن ءجونىمىز دە بار. 2003 جىلى ورالحان بوكەيدىڭ 60 جىلدىعى قارساڭىندا اشىلعان مۋزەي-ءۇي ون جىلدان سوڭ جابىلىپ قالعان. سول ۋاقىت ىشىندە شىڭعىستايعا بۇرىلعان ورالحاننىڭ وقىرماندارى مۋزەيدىڭ اۋلاسىنان قايتىپ جۇرگەن. قازاقتىڭ ماڭدايالدى جازۋشىسىنىڭ شىڭعىستايداعى قارا شاڭىراعى جابىق تۇر دەگەنگە اۋىلداستارى ىڭعايسىزداناتىن. ورالحان دەپ, شىڭعىستايعا ات باسىن بۇرعان كەلىمدى-كەتىمدى قوناقتاردىڭ بىرقاتارى بۇل جاعدايدى سىنادى, جازدى. بىراق تۇك شىقپاعان. ايتەۋىر, اۋىلداستارى اقتالىپ الەك ەدى. بىلتىر كۇزدە تاعى دا وقىرمان قاۋىم جازۋشى ءۇيىنىڭ قاقپاسىنان قايتتىق دەگەندەي رەنىش ءبىلدىرىپ, شۋلاسقان. ارينە, ورالحاندى ىزدەگەن وقىرماننىڭ وكپەلەرى ورىندى ەدى. ءبىز بولساق, سىرتتاي تون پىشە بەرمەيىك دەپ, جازۋشىنىڭ قارىنداسى عاليا بوكەيدى اشىق اڭگىمەگە تارتتىق. ءيا, ەمەن-جارقىن اشىق اڭگىمە بولدى. ول سۇحبات «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 2022 جىلدىڭ 11 قازانىنداعى سانىندا جارىق كوردى...
قازىر كاتونقاراعاي اۋدانىندا ورالحان بوكەيدىڭ 80 جىلدىعىنا وراي رۋحاني ءىس-شارالار جوسپارى قۇرىلىپ جاتىر. ەڭ باستىسى, جازۋشىنىڭ بالالىق شاعى وتكەن ءۇيى مۋزەي بولىپ, قايتا جاڭعىرادى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كاتونقاراعاي اۋدانى,
شىڭعىستاي اۋىلى
