ەل اۋزىنداعى اڭگىمەلەر كولدەگى تۇزدىڭ قورىن 6,5 - 7 ملرد تونناعا دەيىن جەتكىزەدى. جازدا قابىرشىقتانىپ مۇز سياقتى بولىپ قاتىپ جاتاتىن تۇزدىڭ بەتى كەز كەلگەن اۋىر تەحنيكانى كوتەرەدى.
كولدىڭ ءار جەرىندە اۋماعى ءارتۇرلى بولىپ كەلەتىن ۇلكەندى-كىشىلى شۇڭقىر كوپ. كادىمگى تابيعي ۆاننا سياقتى. كەلگەن جۇرت وسى شۇڭقىرلارداعى تۇزدى سۋعا شومىلىپ ەمدەلەدى. قىسىمى جوعارى بولعاندىقتان, سۋعا تۇسكەن ادام باتپايدى. قاراتۇزدىڭ باسىنا جىلىنا شامامەن 5 مىڭداي ادام كەلىپ, اپتالاپ جاتىپ ەم الىپ, دەمالىپ كەتەدى ەكەن.
– ينۆەستور ىزدەپ جاتقانىمىزعا ءبىراز جىل بولدى. كەلگىسى كەلەتىن كاسىپكەرلەر بار, بىراق كوبى جولدىڭ شالعايلىعىنان, ينفراقۇرىلىمنىڭ جوقتىعىنان تايساقتايدى. كولدىڭ تۇزىن ايتپاعاندا, سۋىنىڭ ءوزى تەرى اۋرۋلارىنا, جاراعا, ءتۇرلى دەرتكە تيگىزەر شيپاسى مول. بىلتىردان بەرى اقكولگە قاراي جول سالىنا باستادى. جول قۇرىلىسى بيىل دا جالعاسادى دەگەن ۇمىتتەمىز. بۇل شالعاي اۋىل ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى نارسە عوي. اقكولگە 11 شاقىرىم جەتپەي شيپالى ىستىق سۋىمىز بار. ارعى جاعىندا دا تاريحي كونە ەسكەرتكىشتەر كوپ. ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلى كەسەنەسىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟ وسىنىڭ ءبارىنىڭ باسىن قوسىپ جوسىقتى جوبا جاساپ, تاريح تۇنعان وڭىردە اگروتۋريزمدى دامىتار بولساق, سول جەرگىلىكتى جەردىڭ ءونىمى وتەدى. كەلگەن ادامدار وسى ەلدىڭ بۇقپاسىن, ەتىن, باۋىرساعىن جەپ, قىمىزىن ىشەدى. سولار تۇرعىزعان ۇيگە جاتىپ دەمالادى, – دەيدى اۋداندىق كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ساۋلە باقىتجانقىزى.
كەزىندە قاراتۇزدى بىرنەشە مارتە زەرتتەپ, ساراپتاما جۇرگىزگەن گەولوگ ماماندار كولگە يودتالعان دايىن تازا تۇز تۇنىپ جاتىر دەگەن قورىتىندىعا كەلگەن. جۇرتتىڭ ايتۋىنشا, كولدىڭ تۇزى توقسانىنشى جىلدارعا دەيىن مال شارۋاشىلىعىنا دا پايدالانىلعان. تۇزشىلار ءار مالشىعا ءبىر-ءبىر ماشينادان اپارىپ اۋدارىپ بەرەدى ەكەن. مالشى ونى قىستاي مالدىڭ الدىنا قويادى. تۇزدىڭ قوتىرعا, اۋسىلعا, نەشە ءتۇرلى اۋرۋعا ەم-شيپاسى بار.
كەيىن قوستانايدان كەلگەن كاسىپورىن قاراتۇزدىڭ باسىندا 5 جىلداي تۇز ءوندىرىپتى. بىراق جەر – شالعاي, تۇز – اۋىر, لوگيستيكا قىمبات بولعاندىقتان ءوندىرىس ورنى جابىلىپ قالعان.
جەرگىلىكتى تۇرعىندار اتالارىمىز كەزىندە قاراتۇزعا تۇيە شوگەرىپ قوتىرىن جازادى ەكەن, سونا, شىبىننان قاشقان جىلقى دا وسى كولدىڭ ۇستىنە كەلىپ تۇرادى دەيدى.
– قاراتۇزعا اسىرەسە كورونوۆيرۋس ىندەتى ءورشىپ كەتكەن كەزدە جۇرت قاپتاپ كەتتى. الدىڭعى جىلى كولگە جاقىن جەردە ءشوپ شاۋىپ ءجۇر ەدىم. تومەنگى تاعىلدان ەكى وتباسى كەلىپ جاتىر ەكەن. ءبىرى – ورىس, ەكىنشىسى – ساحا ۇلتىنىڭ وكىلدەرى ەكەن. كۇن جانىپ تۇر, بەر جاعىنداعى سۋعا ءتۇسىپ الىپ, جاندارىنا باردىم. الگى ازاماتتار سوناۋ مىڭ-مىڭ جارىم شاقىرىم جەردەن جىل سايىن كەلىپ تۇرادى ەكەن. 10 كۇن وسىندا بولامىز دەيدى. اياعى اۋىرعان ەكەن, وسى ءبىزدىڭ ىستىق سۋىمىز بەن تۇزىمىزدان جازىلىپتى. ءوزىمنىڭ بىلۋىمشە, بۇل تۇزدىڭ ەنتىكپەگە, تاماق اۋرۋلارىنا شيپاسى مول. قاراتۇزدىڭ ءبىر ءتۇيىرىن قۇرت سياقتى سورساڭ, تاماقتاعى نەشە ءتۇرلى اۋرۋدى جوق قىلادى. مۇنى ەندى بىلمەي وتىر عوي. ايتپەسە, وسى كولدىڭ باسىنا تالاي دارىگەرلەر دە كەلىپ-كەتىپ ءجۇر عوي. بۇل – ورقاشتىڭ تۇزىنان دا ساپالى. الداعى ۋاقىتتا كولدىڭ يگىلىگىن ءبۇتىن ەل بولىپ كورەتىن كۇن تۋاتىنىنا سەنىمدىمىن, دەيدى اقكول اۋىلىنىڭ تۇرعىنى مانات ءۋالين.
قوستاناي وبلىسى
