ەل جانە ەلباسى
كەنجەبەك ساۋىت ۇلى,
«زامان» جەكە كاسىپكەرلىك قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى:
استانا كۇنى بۇگىندە جالپىحالىقتىق زور مەرەكە رەتىندە, وتباسىمىزبەن اتاپ وتەتىن ادەمى مەرەكەلىك شارا بولىپ قالىپتاسىپ ۇلگەردى. بۇل كۇنى الماتى كوشەلەرىندە دە مەرەكەلىك شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, ءتۇرلى جارمەڭكەلەر, مادەني قويىلىمدار كوپتەپ وتۋدە. كۇندىز نەمەرەلەرمەن ساياباقتا, قالا اۋداندارىنىڭ الاڭدارىندا قىدىرساق, كەشكىسىن وتباسىمىزبەن داستارقان جايىپ, تەلەديداردان استانا قالاسىنداعى مەرەكەلىك كونتسەرتتى تاماشالايمىز.
ارقا توسىنە تۋ تىگىپ, قازاق ەلىنىڭ كىندىك ورداسى – استانانى كوركەيتكەن, ارينە, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ. وسىدان جيىرما جىل بۇرىن ەل استاناسىن كوشىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعاندا جاسى ۇلكەن اعاسى رەتىندە, ءبىر اۋلەتتىڭ اقساقالى رەتىندە سىرتتاي تىلەكشى بولدىم. شۇكىر, سىناي قارايتىن سىرت كوزدىڭ سۇعىنا ۇرىندىرماي, مىنەي قارايتىن ماڭايداعى مىڭ سان ادامنىڭ مازاعىنا قالماي, استانانى بۇگىنگى دارەجەگە جەتكىزىپ, وندا قانشاما حالىقارالىق ءىرى كەزدەسۋلەر مەن باسقوسۋلاردى, تاريح بەتتەرىندە تەرەڭ ءىز تاستايتىن ۇلكەن شارالاردى اتقارىپ ۇلگەردى. بۇل دا بولسا ەلباسىنىڭ ەلگە تۇتقا, الەمگە ابىرويلى ەكەندىگىنىڭ شىنايى مىسالى, انىق دالەلى دەپ بىلەمىن.
استاناداعى اقوردادان بەرىلىپ جاتقان بۇيرىقتار مەن قابىلدانىپ جاتقان زاڭدار قازاقستان حالقىنىڭ الاڭسىز ءومىر سۇرۋىنە, ەركىن ەڭبەك ەتۋىنە جانە كەلەشەگىنە سەنىمدى بولۋىنا ىقپال ەتىپ كەلەدى. مەن ءوز ۇرپاعىمنىڭ بولاشاعى جارقىن بولادى دەگەنگە كامىل سەنەمىن. ويتكەنى, بىزدە بەرەكە بار, بىرلىك بار, بارلىق حالىقتى ءبىر مۇددە, ءبىر نيەتتە ۇستاپ وتىرعان ەلباسى بار. ول – قازاق ەلىنىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ەرەن تۇلعا نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
الماتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
«مەنىڭ حاتىمدى ۇلگى ەتتى»
زۋراب بوبوحيدزە, «يۆەريا» ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى:
مەنىڭ ءۇيىم, مەنىڭ وتباسىم, باۋىرلارىم, ءۇش بالام, بەس نەمەرەم وسىندا. تاۋەلسىزدىك جاعدايىندا مەن گرۋزين بولعانىم ءۇشىن بىردە-ءبىر رەت ءوز ەلىمنىڭ ومىرىنەن شەت قالۋ سەزىمىن باسىمنان وتكەرگەن ەمەسپىن». ءيا, ءبىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ اسسامبلەيانىڭ وتكەن جىلعى سەسسياسىنداعى بايانداماسىندا مەن تۋرالى ءدال وسىلاي ايتقانى ورىندى ەدى. مەن ەلباسىنا جازعان حاتىمدى وسى مازمۇندا باستاپ, ەلىمىزدەگى ەتنوسارالىق تاتۋلىقتى بەكىتە تۇسەتىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى ءبىلدىرىپ ەدىم. اسسامبلەيانىڭ ءار جىل سايىنعى سەسسياسىندا ەلىمىزدەگى بىرلىك پەن دوستىقتىڭ بەكي تۇسكەنىنە كۋا بولىپ كەلەمىز. ەلباسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىن ۇسىندى. بۇل – كوڭىلگە قونىمدى قۇجات. ويتكەنى, تۇجىرىمدامانى تىڭداي باستاعان ساتتە نەگە «ءبىر حالىق», نەگە «ءبىر تاعدىر» دەگەن ساۋالداردىڭ جاۋابىن ويشا ىزدەي باستادىم. ءسويتىپ, ويلانىپ وتىرعاندا, ەلباسى تۇجىرىمدامانىڭ ءون بويىنا قان جۇگىرتە بايانداي كەلە, ارقايسىمىزدىڭ كوكەيىمىزدەگى سۇراقتارعا جاۋاپ بەرىپ تاستادى.
شىندىعىندا, قازاقستانداعى ۇلتارالىق دوستىقتىڭ التىن دىڭگەگىن قالىپتاستىرۋدا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگى بارىن ايرىقشا ايتۋىمىز قاجەت. ويتكەنى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستاندا حالىق اسسامبلەياسىن قۇرۋ يدەياسى ءوزىنىڭ جەمىسىن بەردى دەپ ويلايمىن. بۇل –ۇلتارالىق دوستىقتى نىعايتۋدىڭ قازاقستاندىق مودەلى. مۇنداي مودەل بۇرىن الەمدەگى بىردە-ءبىر ەلدە بولماعان عوي. قازىر كوپتەگەن ەلدىڭ باسشىلارى مەن ساياساتكەرلەرى قازاقستانداعى ۇلتتاردىڭ بەرىك دوستىعى مەن تاتۋلىعىنا قىزىعىپ تا, قىزعانىپ تا قارايدى. قازاقستاندىق مودەلدىڭ ۇتىمدى تۇستارىن وزدەرىندە قولدانۋدى قالايدى. دەمەك, ءبىزدىڭ تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدىڭ دوستىقتىڭ مەكەنىنە اينالعانىنا ءبارىمىز دە سۇيسىنەمىز, ءبارىمىز دە مارقايامىز.
قازاقستاندا تۇراتىن ءار ەتنوستىڭ تاعدىرى ءبىر ەكەنى داۋسىز. مەنىڭ تاعدىرىم قازاقستاندى مەكەن ەتكەن ارقازاقستاندىقتىڭ تاعدىرىمەن بىتە قايناسىپ جاتىر. ءوزىم وسى ەلدە تۇرعانىما 40 جىلدان استى. وسى جىلدار ىشىندە قازاق جەرىن مەكەن ەتكەن حالىقتاردىڭ ءوزارا دوستىعىنا قايران قالۋمەن كەلەمىن. بۇعان جىل وتكەن سايىن, قازاقستاننىڭ ءار وڭىرىندە بولعاندا كوزىم جەتە تۇسۋدە. ءوزىنىڭ انا ءتىلى بولماسا دا, جان سىرىن ايتاتىن, قۋانىشى مەن قيىندىعىن بىرگە بولىسەتىن دوستارىنىڭ انا ءتىلىن مەڭگەرىپ, سول حالىقتىڭ تاريحى مەن ادەبيەتىن, ونەرى مەن مادەنيەتىن تەرەڭ بىلۋگە ۇمتىلعان وزگە ۇلتتاردى كوبىرەك كەزدەستىردىم. مەنىڭ دە سىرىمدى ايتاتىن, قينالعاندا جانىمنان تابىلاتىن دوستارىمنىڭ اراسىندا وزگە ۇلت وكىلدەرى كوپ. اسىرەسە, قازاق پەن ورىستىڭ, ارميان مەن تاجىكتىڭ جىگىتتەرىنەن دوستىققا ادال, سوزىنە بەرىك, جولداستىقتىڭ قادىرىن سەزىنە الاتىن جاقسى دوستار تاپقانىما قۋانامىن. ءبىر-ءبىرىمىزدى ەشقاشان ۇلتقا بولمەيمىز. كەرىسىنشە, ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ ۇلتتىق سالت-داستۇرىمىزگە قۇرمەتپەن قاراپ, بالالارىمىزدىڭ ۇلتتىق اندەرىمىز بەن بيلەرىمىزدى جەتىك مەڭگەرۋىنە قولداۋ بىلدىرەمىز.
وسى ورايدا, قازاقستاندا وزگە ۇلتتاردىڭ انا ءتىلى مەن سالت-ءداستۇرىن, ءتول ونەرى مەن مادەنيەتىن جاڭعىرتۋىنا قولايلى جاعداي جاسالعانىن ايرىقشا اتار ەدىم. قازاقستاندا, سونىڭ ىشىندە اتىراۋدا تۇراتىن مەنىڭ قانداستارىم دا «يۆەريا» گرۋزين ەتنومادەني بىرلەستىگىن قۇرۋىنا ەش كەدەرگىگە كەزىككەن جوق. قانداستارىم بۇل بىرلەستىكتى باسقارۋ مىندەتىن ماعان جۇكتەدى. ارينە, قاي ءىستىڭ دە باستاۋىندا قيىندىقتار كەزدەسەتىنى بارشاعا ءمالىم عوي. الايدا, ءبىز ەتنومادەني بىرلەستىكتىڭ جۇمىسىن جولعا قويۋ بارىسىندا مەملەكەتتىڭ قولداۋىن انىق سەزىندىك. قازىر بالالارىمىز ءوز تىلىندە سويلەيدى, ۇلتتىق ونەرىمىزدىڭ قاينارىنان تەرەڭ سۋسىنداي باستادى. بىرلەستىك جانىنان جاستاردىڭ بي ءانسامبلىن قۇرىپ, ونىڭ مۇشەسى بولۋعا تىلەك بىلدىرگەندەردىڭ ۇلتىنا شەكتەۋ قويمادىق. ولاردىڭ اراسىندا قازاقتىڭ, ورىس پەن وسەتيننىڭ جاستارى بار. وسىنىڭ وزىنەن ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ اراسىندا دا دوستىقتىڭ تۋى بيىك كوتەرىلگەنىن ۇعۋعا بولادى.
مەن قازاقستانداي تاتۋلىق, ىنتىماق ۇيالاعان ەلدە تۇرعانىمدى, وسى مەملەكەتتىڭ ازاماتى بولعانىمدى باقىتقا سانايمىن. ەگەر باسقا ءبىر ەلدە تۇراتىن بولساق, ءومىرىمىز الاڭسىز بولارىنا سەنە الار ما ەدىم؟ سەبەبى, كۇنبە-كۇن بۇرىن ءبىر وداقتىڭ بوداۋىندا بولعان مەملەكەتتەردىڭ بىرازىنداعى, سونىمەن بىرگە, جاھان ەلدەرىندەگى بولىپ جاتقان الاۋىزدىق پەن تۇراقسىزدىقتىڭ تەرىس اسەرى نەگە سوقتىراتىنىن ەستىپ تە, كورىپ تە ءجۇرمىز. وسى تۇرعىدان ايتقاندا, ءوز تاعدىرىمنىڭ, بالالارىمنىڭ بولاشاعى قازاقستانمەن بايلانىستى بولعانىنا شۇكىرشىلىك ەتەمىن. باسقاشا ايتار بولسام, قازاق جەرىندەگى ءومىرىمدى باقىتتى كۇندەرىمنىڭ ەڭ ءبىر شۋاقتى ساتىنە بالايمىن.
ءبىز, قازاقستانداعى وزگە ۇلتتىڭ وكىلدەرى ءوزىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرىمىزدى, ءتىلىمىز بەن ونەرىمىزدى دامىتىپ قانا قويماي, ەلدەگى تاتۋلىق پەن دوستىقتىڭ قادىرىن كەيىنگى بۋىننىڭ ساناسىنا تەرەڭ سىڭىرۋگە ۇلەسىمىزدى قوسىپ ءجۇرمىز. وسى ماقساتپەن اۋدانداردى ارالاپ, بىرلەستىك قۇرامىنداعى بي ءانسامبلىنىڭ كونتسەرتىن وتكىزىپ ءجۇرمىز. ءبىز ءاربىر شارامىزعا وزگە ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ مۇشەلەرىن شاقىرامىز. ءبارىمىزدىڭ ورتاق وتانىمىز, ىستىق ۇيامىز – قازاقستان. بيىكتە قالىقتاعان قىران دا ۇياسىنداعى تىنىشتىقتىڭ بۇزىلماعانىن قالايدى. ەندەشە, ءبىز دە باقىتتى عۇمىر كەشىپ جاتقان ۇيامىز – قازاقستانداعى مامىراجاي دوستىعىمىزدىڭ بۇزىلماۋى ءۇشىن ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ ونەرىمىزگە عانا ەمەس, تاعدىرىمىزدىڭ دا جاقسى قىرىنان قالىپتاسۋىنا قولداۋ كورسەتۋىمىز قاجەت دەپ ويلايمىن.
اتىراۋ وبلىسى.
«ۇزدىك پەداگوگ بايقاۋىنىڭ جۇلدەگەرىمىن»
ك ۇلىمحان تۇندەباەۆا, ۇستاز:
ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگى دەگەندە اۋەلگى كەزەكتە ايتارىم, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىن تورتكۇل دۇنيەگە پاش ەتىپ, وركەنيەتتى, دامىعان ەلدەر قاتارىنان ورىن العانى بولىپ وتىر. ەگەمەندىگىمىزدىڭ ىرگەسى بەرىك. ال ەلباسى ەڭبەگىنىڭ ءبىر عانا دالەلى رەتىندە مەملەكەتتىك ساياساتقا ساي الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعىن تالدىقورعان قالاسى ەتىپ بەلگىلەۋى دەپ سانايمىز وسى ءوڭىردىڭ حالقى. وزگە سالالار سەكىلدى حالىققا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە دە العا باسۋدىڭ العاشقى قادامى – ۇستازدار سىندارلى سىناقتان ءوتىپ, وقۋشىلار حالىقارالىق تالاپقا ساي ءبىلىم الۋىنا اشىلعان مۇمكىندىك بولىپ وتىر.
ايتالىق, بىلتىرعى جىلى مەن «ۇزدىك پەداگوگ-2013» بايقاۋىنا قاتىسىپ, جۇلدەگەر اتاندىم. وسىناۋ يگى شاراعا دايىندالۋ بارىسىندا تۇيگەنىم, زامان اعىمىنا ىلەسەمىن دەگەن ۇستازعا, وقيمىن دەگەن وقۋشىعا جارقىن جول اشىلعان. بۇل كەزەڭدى وسىدان ون جىل بۇرىنعى ۋاقىتپەن سالىستىرساق, ايىرماسى جەر مەن كوكتەي. ءوز تاجىريبەمنەن مىسال كەلتىرسەم, تiل مەن ادەبيەت – تانىمدىق iس-ارەكەتتەردiڭ قۇرالى, ويلاۋدىڭ فورماسى جانە ونى دامىتۋدىڭ نەگiزi. وسى نەگىزدى جۇزەگە اسىرۋدا «وقۋشىلاردى ىزدەنىسكە باۋلي وتىرىپ, شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتۋ» دەگەن ماسەلە بويىنشا ىزدەنىس جۇمىسىن جۇرگىزدىم. ۇستانعان ماقساتىم – جەكە تۇلعانىڭ ءبىلىم الۋعا دەگەن وزىندىك سەنىمىن ارتتىرۋ, ءوز بەتىمەن جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي تۋعىزۋ, قابىلەتىن ارتتىرۋ, دارىنىن دامىتۋ.
وسى ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن قازىرگى پەداگوگيكا سالاسىنداعى جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ەڭ ءتيىمدى تاجىريبەلەرىن پايدالانىپ جۇمىس ىستەدىم. شىعارماشىلىق پەن ىزدەنىمپازدىقتىڭ باستاماسى ەڭبەكتەنىپ كاسىبي شەبەرلىكتى شىڭداۋ ەكەندىگىن ۇعىندىم. مىنە, وسىنىڭ بارلىعى ەلباسى تاراپىنان مۇعالىمدەرگە جاسالعان جاقسىلىقتىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر. مەنىمەن بىرگە ارىپتەستەرىم دە ىزدەنە ءجۇرىپ كوپ نارسەگە كوزدەرى جەتتى. سول قۇندىلىقتى وقۋشىلار ساناسىنا ءسىڭىرۋ – قاسيەتتى بورىشىمىز.
تالدىقورعان.
«كيەلى بەسىك, قۇتتى شاڭىراق»
الەكساندر پلوتكو, «سۆىتانوك» ۋكراين ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى:
ەلباسىمىز قىزىلجار ءوڭىرىندەگى كەزەكتى ءبىر جۇمىس ساپارىندا ماسلەننيتسا مەرەكەسىنە قاتىسقانى بار. سوندا اقپاننىڭ ىزعارلى كۇنىنىڭ جايماشۋاقتانىپ, كوكتەم كەلگەندەي كۇي كەشكەنىمىزگە ءالى كۇنگە دەيىن تاڭدانىس بىلدىرەمىن.
رەسمي جيىن اياقتالعاننان كەيىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قالىپتاسقان ادەتىمەن الاڭدى ارالاپ, جينالعان جۇرتشىلىقپەن ەمىن-ەركىن ارالاسىپ, حال-جاعدايلارىن سۇراپ جاتتى. وسى كەزدە ءبىزدىڭ قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ ءبىر موسقالداۋ ايەلى ەلباسىن توپتىق بيگە شاقىردى. توبەمىزدەن جاي تۇسىرگەندەي اسەر ەتكەن توسىن جاعدايعا اڭتارىلىپ قالىپ, ءالىپتىڭ ارتىن كۇتكەندەي بولدىق. «نەسى بار! جاستىق شاعىمىز وتكەن ۋكراينانىڭ ءبيىن نەگە بىلمەسكە؟», دەپ وزىنە ءتان قاراپايىم دا بيازى مىنەزىمەن جاۋاپ بەرگەندە ءبارىمىز جايدارىلانىپ سالا بەردىك.
ەلباسىمىزدىڭ قيىننان قيىستىرىپ جول تابا بىلەتىن مىنەزى مەن بولمىس-ءبىتىمى حالىقپەن ەتەنە بايلانىسىپ كەتكەنى سونشالىق, قازاقستان دەسە, الدىمەن كوز الدىمىزعا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن ەلەستەتەتىنىمىز راس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتارالىق, كونفەسسياارالىق سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىز بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ كيەلى بەسىگىنە, تۇتاستىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ قۇتتى شاڭىراعىنا اينالىپ وتىر. ەل بىرلىگىنىڭ باستاۋى بولسىن دەگەن ىزگى نيەتپەن قۇرىلعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ماڭىزى زور جالپىازاماتتىق ينستيتۋتتىڭ ءرولىن اتقارىپ كەلە جاتقانىنا 19 جىلدان اسىپ بارادى. وسى كەزەڭ ارالىعىندا پرەزيدەنتىمىز توراعاسى بولىپ تابىلاتىن ساياسي قۇرىلىم ومىرشەڭدىگىن دالەلدەپ, بەيبىت قوعامىمىزدىڭ اجىراماس ءبىر بولىگىنە اينالدى.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ وبلىستىق فيليالى اياسىندا جيىرمادان استام ەتنومادەني بىرلەستىك قۇرىلىپ, توننىڭ ىشكى باۋىنداي بىتە قايناسىپ كەتكەن. وڭىردە 40 مىڭعا جۋىق ۋكرايندار تۇرادى. “سۆىتانوك” ۋكراين مادەنيەتى ورتالىعى” قوعامدىق بىرلەستىگى انا ءتىلىمىزدى, مادەنيەتىمىزدى ناسيحاتتاۋ ماقساتىمەن قۇرىلعان. پەتروپاۆل قالاسىنداعى №17 ۇلتتىق وركەندەۋ ورتا مەكتەپ-كەشەنىندە 17 بالا وقيدى. ولار انا ءتىلىن, سالت-داستۇرلەرىن, مادەنيەتىن بىلۋمەن قاتار, قازاق حالقىنىڭ تاريحي قۇندىلىقتارىمەن دە تەرەڭ تانىسادى. قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەن كەلىسىمىن, تۇتاستىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان بارلىق ءىس-شارالارعا ۇنەمى قاتىسىپ تۇرامىز.
اتا-بابالاردىڭ داستۇرلەرى مەن سالتىن جوعالتپاي, ءبىر-بىرىمەن انا تىلىندە قارىم-قاتىناس جاساۋعا قازاقستاندا بارلىق مۇمكىندىكتەر تۋدىرىلعان. ۋكراينادا بولىپ جاتقان قاندى وقيعالارعا, شيەلەنىستى جاعدايلارعا الاڭداۋشىلىق بىلدىرە وتىرىپ, وسىندايدا تىنىش ءومىردىڭ, ءوزارا تۇسىنىستىكتىڭ اۋاداي قاجەت ەكەنىنە كوز جەتكىزە تۇسەسىڭ. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» جولداۋىندا “جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم” تەرمينىنىڭ پايدا بولۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. قازاقستاننىڭ كوپەتنوستى مەملەكەت ەكەنى الدىمەن ەسكەرىلگەنى بىردەن بايقالادى. كەڭەس وداعى ىدىراعان كەزدە ءتىل ماسەلەسى وتە وتكىر سەزىلگەنى ءبارىمىزدىڭ ەسىمىزدە. ءوزىمىز كۋا بولعانداي, قازاق اۋىلدارىنىڭ وزىندە قازاق ءتىلى دۇرىس وقىتىلمادى. قازىر جاعداي مۇلدەم وزگەشە. قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە ءبارىمىز قادىر تۇتامىز. نەعۇرلىم كوپ ءتىلدى مەڭگەرسەڭ, سولعۇرلىم زامانعا بەيىم ءومىر سۇرەتىنىمىزدى ەلباسىمىز تىنباي ايتىپ كەلەدى. قازىر كورىپ جۇرگەنىمىزدەي, كەي مەملەكەتتەردە ءتىل ەتنوستار اراسىن بىرىكتىرۋشى ەمەس, كەرىسىنشە, ىرىتكى سالۋشى قۇرال بولىپ تۇر. ادامنىڭ قىزىعۋشىلىعى بولسا, كەز كەلگەن ءتىلدى ۇيرەنۋگە كەدەرگى جوق. ءوزىم قازاقشا ۇيرەنىپ ءجۇرمىن. “ەۋرازيا” ارناسىنان جاڭالىقتاردى قازاق تىلىندە تىڭدايمىن.
قازاقستاندىق پاتريوتيزم ءار ادامنىڭ بويىنا بالا كۇنىنەن سىڭىرىلەدى. ول ءۇشىن مەكتەپ وقۋشىسى مەملەكەتتىك رامىزدەردى قۇرمەت تۇتىپ, قاستەرلەپ ءوسۋى كەرەك. ءوزىم باسشىلىق ەتەتىن №1 مەكتەپ-ينتەرناتتا ءار دۇيسەنبى سايىن ساباق باستالاردا مەملەكەتتىك ءانۇراندى ورىنداۋ بۇلجىماس قاعيداعا اينالعان. «كەز كەلگەن سانالى ادام ءۇشىن بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم سوزدەرى ەڭ ماڭىزدى بولۋى ءتيىس», دەگەن ەلباسىمىزدىڭ سوزدەرىن قازاقستاندىقتار بويتۇمارداي كورەتىنى كامىل.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
«ەلگە قىزمەت ەتۋدىڭ ەرەن ۇلگىسى»
جۇمابەك كۋكانوۆ, «ءاليا جولدارى» جشس ديرەكتورى:
بارشا قازاقستاندىقتىڭ ەلباسى تۋرالى حالقىنىڭ باعىنا تۋعان تۇلعا دەپ باعالايتىنىنا شەك كەلتىرمەيمىن. ونىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇعىرلى بولۋى جولىنداعى تاريحي تاعىلىمدى ىستەرى مەن ىزدەنىستەرى قازاقستاندى الەمگە تانىتتى, وسى ارقىلى ءوزىن دە الەمدىك ساياساتتىڭ التىن دىڭگەگى بولىپ جۇرگەندەرگە ادەمى مويىنداتتى. ەلباسىنىڭ وسى جىلدارداعى بولاتتاي بەرىك ۇستانىمى ۇلان-عايىر جۇمىستىڭ اتقارىلۋىنا ۇيىتقى بولدى.
كەڭەستىك سولاقاي ساياساتتىڭ قۇرساۋىنان بوساپ, ەلىمىز ەگەمەندىك العاندا, اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعانداي اقجارىلقاپ كۇي كەشكەنىمىز كۇنى كەشە بولاتىن. حالقىنىڭ قالاۋىمەن مەملەكەت تىزگىنىن ۇستاعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سول ەلەڭ-الاڭ شاقتا دا ساياساتتاعى جانە ەكونوميكالىق دامۋداعى ۇستانعان باعىتتارىن ايقىن اڭعارتقان-دى. تاريحي قىسقا كەزەڭدە عاسىردا اتقارىلاتىن شارۋالاردىڭ باسى قايىرىلعانىن كوزىمىز كورىپ, كوڭىلىمىز سەزىپ وتىر. اۋەلى ەكونوميكانى دۇرىس جولعا قويۋدى قولعا العان ەلى ءۇشىن تۋعان ەردىڭ ساياساتتا دا الەمدى مويىنداتاتىنداي قادامدار جاساعانىن ايتۋ ءلازىم.
وسى كەزەڭدە تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ نەگىزى قالانعانى, دەموكراتيالىق قوعام قالىپتاسقانى, حالىقارالىق بەدەلدى قاۋىمداستىقتارعا مۇشە بولعانى ەلباسى ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. تاۋەلسىز جاس مەملەكەتىمىز نارىقتىق قاتىناستارعا ءتوسەلىپ, دامۋدىڭ قازاقستاندىق ايشىقتى جولىن تاڭداۋىندا دا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ وزىندىك قولتاڭباسى جاتقانى ءسوزسىز. ەلوردانى ارقاداعى اقمولاعا كوشىرىپ, وزگە مەملەكەتتەردىڭ تۇسىنە دە كىرمەيتىن ىرگەلى دە ءىرى ءىس تىندىرعانىن تورتكۇل دۇنيە تۇگەل ءبىلىپ وتىر. بۇل ەلباسىنىڭ ەرلىگى دە, كورەگەندىگى دە بولاتىن.
ازعانتاي ۋاقىتتا اسقاق عيماراتتارى بوي تۇزەگەن استانادا الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلكەن جيىنداردى وتكىزىپ, ولاردا ەكونوميكالىق دامۋدىڭ, بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ تۇعىرىن بەكىتەتىن شەشىمدەرگە قول جەتكىزۋى بۇل كىسىنىڭ حالقىنىڭ باعىنا تۋعان ۇلى تۇلعا ەكەنىنىڭ ايقىن دالەلى. تاۋەلسىز ەلىمىزدەگى حالىقتىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعىن ساقتاۋداعى ەرەن ەڭبەگىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى. ءارالۋان ءدىن وكىلدەرىنىڭ باسىن استانادا الدەنەشە رەت قوسۋى, سەمەي پوليگونىنداعى سىناقتاردى توقتاتىپ, قازاقستاندى يادرولىق قارۋسىز ەلگە اينالدىرۋى, سوڭعى جىلدارداعى ەكونوميكالىق باستامالارى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاجىر-قايراتىنىڭ, ەلىنىڭ ەرتەڭى ءۇشىن قىزمەت ەتۋدەگى جانقيارلىعىنىڭ كورىنىسى بولسا كەرەك.
ءوزى جيىرما جىل بۇرىن باستاماشى بولعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قول قويىلۋىن زور جەتىستىك دەمەۋگە بولا ما؟ مىنە, قازىر ەلىمىز الەمدەگى وزىق وتىز ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋگە تالپىنىس تانىتىپ جاتىر. مۇنىڭ ناقتى كورىنىسى ءومىرىمىزدىڭ جاقسارۋىنان دا بايقالۋدا. حالىقتىڭ تۇرمىسى تۇزەلىپ, جاعدايى جاقسارا ءتۇستى. الىس اۋىلداردىڭ دا اجارى كىرىپ, ەلدىڭ ەڭسەسى كوتەرىلدى. ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمىمىز مول.
ەلباسىنىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋداعى قادامدارى دا كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. مەن كاسىپكەر رەتىندە مۇنى ايقىن سەزىنىپ وتىرمىن. ەلىمىزدەگى بارلىق يگىلىكتى ىستەر مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ تىكەلەي ۇيىمداستىرۋىمەن جۇزەگە اسىپ جاتىر. وسىنداي باسشىمىز بار ەلىمىزدى باقىتتى دەپ ەسەپتەيمىن.
اقتوبە وبلىسى.
«استانانى ارمان قالاعا اينالدىرعان»
ولگا كورجەۆا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى,
الماتىداعى ن.ساتس اتىنداعى جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ اكتريساسى:
مەن مەملەكەتىمىزدىڭ جۇرەگى – استانا قالاسىن كەلە جاتقان تۋعان كۇنىمەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى. استانا دەگەن كەزدە بارشامىزدىڭ ويىمىزعا اۋەلى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ تۇسەدى. سوندىقتان دا قۇرمەتتى مەملەكەت باسشىمىزدى دا وسى استانا قالاسىنىڭ اتاۋلى مەرەكەسىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاسام دەيمىن.
مەن ەلباسىن – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن تىنىشتىعىنىڭ كەپىلى عانا ەمەس, وسى مەملەكەتتىڭ ىلگەرى باسۋىنا, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, عىلىم مەن ءبىلىم, سونداي-اق, رۋحاني قازىنا – ونەرىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنا ۇلكەن ەڭبەگى سىڭگەن تۇلعا دەپ بىلەمىن. قازىرگى تاڭدا قازاقستان تەك ورتالىق ازيامەن عانا شەكتەلمەي, الەمنىڭ دامىعان جانە دامۋشى ەلدەرىنىڭ ىشىندەگى ەڭ تىنىش ەل, ەڭ تۇراقتى مەكەن رەتىندە دە كۇللى دۇنيەگە ۇلگى بولىپ وتىر.
ءوزىم ونەر ادامى بولسام دا, كۇندەلىكتى الەم جانە وتاندىق جاڭالىقتاردى ءجىتى قاداعالاپ وتىرامىن. ءبىر بايقاعانىم, ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋشىلىعى كۇن ساناپ ارتىپ كەلەدى. ەگەر قازاقستاندا وسىنداي تىنىشتىق بولماسا, الەمگە تانىمال ءىرى كومپانيالار ءوز قاراجاتىن قۇيىپ تاۋەكەلگە بارماس ەدى عوي. مىنە, مۇنىڭ ءبارى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ىشكى-سىرتقى ساياساتتاعى كورەگەندىگى مەن ناقتى باسىمدىقتارعا جاساعان باتىل قادامىنىڭ جەمىسى.
بىلتىر جەلتوقسان ايىندا مەنىڭ كەۋدەمە «قۇرمەت» وردەنىن ەلباسىمىزدىڭ ءوزى تاققان ەدى. سول كەزدەسۋ, سول سالتاناتتى ءسات ءالى كۇنگە كوز الدىمدا, ماڭگى كوڭىلىمدە. وتاندىق ەكونوميكا, زاڭ, عىلىم مەن ءبىلىم, رۋحانيات سالالارىنا ەڭبەگى سىڭگەن قايراتكەرلەردى ماراپاتتاۋ كەزىندە مەنى اسا تاڭعالدىرعانى – پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءار ادامعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, ەرەكشە ءىلتيپات كورسەتە بىلەتىن, اقسۇيەك ازىلگە دە كەندە ەمەس, ۇلكەن-كىشىمەن تەڭ دارەجەدە قارىم-قاتىناس جاسايتىن ۇلكەن جۇرەكتى تۇلعا ەكەندىگى بولدى. ماراپاتتاۋ كەزەگى ماعان كەلگەندە مەن ۇلكەن كىسىنىڭ الدىندا ەپتەپ قىسىلىپ قالسام دا: «قۇرمەتتى پرەزيدەنت مىرزا! ءسىز ءبىزدىڭ تەاتردىڭ جاڭا قويىلىمىن تاماشالاۋعا كەلىڭىزشى», دەگەن تىلەك قالاي اۋزىمنان شىعىپ كەتكەنىن بىلمەي قالدىم. زور قۋانىش پەن تەرەڭ تولقىنىستا اۋىزعا تۇسكەن ءسوز سول بولدى. سوندا ەلباسى جىلى جىميىپ تۇرىپ: «قانداي قويىلىم؟», دەپ سۇرادى. مەن اعىلشىن كلاسسيگى بەرنارد شوۋدىڭ «ميلليونەر ايەل» قويىلىمى ەكەنىن ايتتىم. «ارينە, بارامىن!», دەپ جاۋاپ بەردى پرەزيدەنت. مەملەكەت باسشىسى مەن ونەر يەسىنىڭ اراسىنداعى شاعىن اڭگىمەگە سول جەردەگى كىسىلەردىڭ ءبارى ريزا بولىسىپ, اقتارىلا ك ۇلىسىپ جاتتى. مىنە, بۇل دا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ادامي كەلبەتى مەن كىشىپەيىلدىگىن, ۇلى ىستەردىڭ باسىندا جۇرسە دە قاراپايىم نارسەگە سۇلەسوق قارامايتىندىعىن كورسەتەدى.
ءبىر نارسەنى اتاپ ايتقىم كەلەدى. ءاۋ باستا ەلىمىزدىڭ استاناسىن ارقا جەرىنە كوشىرىپ, وعان استانا دەپ ات قويعان تۇستا سەنىمسىزدىك تانىتقاندار وتە كوپ بولدى. بىرنەشە ادام ەمەس, بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ ساناسىنا سىيمايتىن ماسەلە, بارشامىزدىڭ باسىمىزعا كىرمەيتىن وي ەدى. بىراق ەلباسى سونداي شەشىم قابىلدادى. ەندى, مىنە, وتانداستارىمىز تۇرماق, شەتەلدەردەن ەلىمىزگە قوناق بولىپ كەلىپ جاتقان كىسىلەردىڭ ءبارى تاڭداي قاعىسىپ, از عانا ۋاقىت ىشىندە شاعىن قالاشىقتان كوز تويعىسىز ءزاۋلىم ۇيلەر مەن عاجايىپ عيماراتتارى بوي كوتەرگەن, مادەنيەتى جاڭا دەڭگەيگە شىعىپ, حالقى ساناتتانعان قيالعا بەرگىسىز قالا, دەربەس ەلدىڭ ەلورداسى – استانا قالاسى بولعانىنا كۋا بولۋدا.
استانا – ارمان قالا. العاش استانا مارتەبەسىن العان تۇستا گاسترولدىك ساپارمەن بارعانىمىز ەسىمدە. سول كەزدە ءبىز جاڭا عانا بوي كوتەرە باستاعان قۇرىلىس نىساندارى مەن ەندى-ەندى جيناقىلانا باستاعان قالانى, كۇندىز-ءتۇنى جۇمىس ىستەپ جاتقان جۇمىسشىلاردى كورگەن ەدىك. اراعا جىل سالىپ قويىلىمدارىمىزبەن بارعان سايىن از ۋاقىت ىشىندە تۇلەپ كەلە جاتقان استانانىڭ قالىپتاسۋى مەن ءوسۋىن ءوز كوزىمىزبەن كوردىك. قازىر ايتسا, ادام نانعىسىز. ۇلكەن-كىشىمىز استاناعا بارعىمىز كەلىپ تۇرادى. ول جەردە ارماندارىمىز ورىندالىپ, تىلەكتەرىمىز قابىل بولاتىن سياقتى سەزىنەمىز. بۇل دا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ استانا قالاسىنىڭ مارتەبەسىنە, قاسيەتىنە قوسقان وراسان ەڭبەگى مەن تولاسسىز ۇلەسى دەپ بىلەمىن.
الماتى.
«پرەزيدەنت جارلىعىمەن ناگرادا الدىم»
امانقوس شاۋحىمبەرديەۆ,
ماڭعىستاۋ وبلىستىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس تراۆماتولوگى, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى:
مەنىڭ دارىگەر بولىپ قىزمەت ەتكەنىمە 45 جىل تولدى, ياعني جارتى عاسىرعا جۋىق. وسى جىلداردىڭ 37 جىلىن باس تراۆماتولوگ, مەڭگەرۋشى بولىپ باسشىلىق قىزمەتتەرگە ارنادىم. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى جارلىعىمەن ءتول ناگرادامىزعا قول جەتكىزىپ, ودان بۇرىنىراق «مەديتسينا ۇزدىگى» اتانىپ, «پيروگوۆ» اتىنداعى مەدالمەن ماراپاتتالدىم. مۇنى ايتۋ سەبەبىم, وسىنشا ۋاقىت ماعان ءوزىم كۋا بولعان كەزەڭگە, ياعني كەشە مەن بۇگىنگە بايىپپەن قاراۋعا, نەگە قول جەتكىزىپ, قاي دەڭگەيدە كەلە جاتقاندىعىمىزعا تالداۋ جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قازىر ەلىمىزدىڭ مەديتسينا سالاسى لايىقتى دامىپ كەلەدى, بىراق ءبارى قالىپتاستى دەۋگە ەرتە, ايتسە دە جاقسى باستامالاردىڭ قولعا الىنىپ, مامانداردىڭ شەتەل عالىمدارىمەن تاجىريبە الماسىپ, زاماناۋي قۇرال-جابدىقتاردىڭ جەتكىزىلۋى, جاڭادان دارىگەرلىك مەكەمەلەردىڭ بوي كوتەرۋى بىزدەگى وڭ احۋالدى بىلدىرەدى. ءبىلىم الۋىنا, قىزمەت ەتۋىنە جاعداي جاسالعان جاس ماماندار جەتىلىپ كەلەدى. مۇنداي جاڭالىقتار ماڭعىستاۋ وبلىسىندا دا ءوز ورنەگىن قالدىرۋدا, جۋىردا وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ «گ» بلوگى پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتۋدەمىز. چەح ەلىنەن اكەلىنگەن اپپاراتۋرالارمەن جابدىقتالعان حيرۋرگيالىق بلوكتا ءوزىمىزدىڭ ءبىلىكتى ماماندارىمىز ىسكە كىرىسپەك.
وسىنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ جەتىستىگى, «ءبىز دايىن ەمەسپىز» دەپ كەرى تارتۋ ءبىزدى زامان يىرىمىنەن كەنجە قالدىرارى بەلگىلى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆ دامۋ جولىنان اينىماۋدى, العا باتىلدىقپەن ۇمتىلۋدى ماقسات ەتىپ قويىپ, ەلدى وسىعان جۇمىلدىرىپ كەلەدى. شالعايداعى اۋىلدارعا ساپالى دارىگەرلىك قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن اۋىل مەديتسيناسىن دامىتۋعا دا زور كوڭىل بولىنۋدە, ال جاس ماماندارعا «جول كارتاسى» باعدارلاماسى كومەككە كەلدى.
قازىرگى قازاقستان مەديتسيناسىنداعى سەرپىلىس ءبىزدى زور بولاشاققا ۇمىتتەندىرەدى. بەرەكەلى تۇرمىس, بازارلى قىزمەت تەك تىنىشتىقتىڭ, وركەندەۋدىڭ بەلگىسى. جۇمىستان باس كوتەرىپ, قول قالت ەتكەندە الىسقا وي جىبەرسەك, بويىن تىكتەگەن جاڭا استانامىزعا, الەم ەلدەرىنە ءوز ەكپىندى ءۇنىن ەستىرتە العان ەلباسىمىزعا ريزا بولامىز. قىزمەت بابىندا جىلىنا 1-2 رەت جولىمىز تۇسەتىن ەلوردامىز جىل ساناپ ەمەس, اي سايىن وزگەرىپ كەلەدى, زامان ۇدەسىندەگى الىپ عيماراتتار كوز جاۋىن الادى. حالقىمىزدى وسى تىنىشتىقتان, وسى دامۋدان ايىرماسىن, ءبىزدىڭ ەل عاسىرلار بويى كورگەن قيىندىقتىڭ سوڭى ماڭگىلىك باقىتقا ۇلاسسىن دەپ تىلەيمىز.
ماڭعىستاۋ وبلىستىق اۋرۋحاناسى جانىنداعى ارداگەرلەر قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتوراعاسى رەتىندە ماڭعىستاۋلىق ءدارىگەرلەر اتىنان استانامىزدى جانە ەلباسىمىزدى تۋعان كۇندەرىمەن قۇتتىقتايمىن. ەلىمىز, جەرىمىز ءبىر, ارمان-ماقساتىمىز ورتاق, تاعدىرىمىز دا ءبىر, ولاي بولسا, بارشا حالىق بولىپ, اماندىقپەن بىرگە ورلەيىك, ابىرويعا بىرگە جەتەيىك!
اقتاۋ.
«ەلباسى باتاسىن بەرىپ ەدى»
بولاتحان كوپتىلەۋوۆ,
«قازفوسفات» جشس «مينەرالدى تىڭايتقىشتار» زاۋىتىنىڭ اعا شەبەرى:
«نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەزەكتەن تىس وتكەن حV سەزى ەل ومىرىندەگى ايتارلىقتاي ەلەۋلى وقيعا دەسەك, مەن ءۇشىن ەرەكشە ءسات – ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتان باتا العانىم. جالپى, پرەزيدەنتتىڭ قولىن العان كەز كەلگەن ادامنان سۇراساڭىز, نۇرسۇلتان اعانىڭ اۋراسى ەرەكشە رۋحتاندىرىپ, وزىنە باۋراپ الاتىن, دەم بەرەتىن قاسيەتى بار ەكەنىن جاسىرماي ايتادى. مەن مۇنى وسى جولى شىنايى سەزىندىم.
بۇعان دەيىن دە, ياعني 2011 جىلى وتكەن سەزدە دە مەن ەلىمىزدەگى ءوندىرىس سالاسى جاستارىنىڭ اتىنان پرەزيدەنتتىڭ الدىندا ءسوز سويلەگەنمىن. ول كەزدە جولىعۋدىڭ ءساتى تۇسپەدى. بىراق, وسى جولى مىندەتتى تۇردە ول كىسىنىڭ قولىن الامىن دەپ وزىمە سەرت بەرگەن ەدىم. ارينە, ەلباسىمىز قاي جەردە بولسىن حالىقپەن امانداسپاي كەتپەيدى. سول سياقتى وتكەن سەزدە دە جيىن بىتكەن سوڭ حالىققا قاراي جاقىندادى. الدىڭعى قاتارداعىلار قولىن الۋعا اسىعىپ جاتتى. مەن تاعى دا تاسادا قالىپ, امانداسا المايتىن بولدىم-اۋ دەپ ىشتەي ءبىر ءتۇرلى كۇيگە ءتۇستىم.
بىراق, جاڭا ايتتىم عوي, ول كىسىنىڭ قاسىنا جاقىنداساڭ, ادامعا ءبىر رۋح بەرەدى دەپ. ءبىر كەزدە «نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى!» دەپ قالعانىمدى ءوزىم دە سەزبەي قالدىم. ول كىسى دە «اۋ!» دەپ بەرى بۇرىلدى. ەلدىڭ ءبارى بىزگە قاراپ قالعان. سول ساتتە قاۋمالاعان ادامدار ارامىزدى اشا بەردى. ەلباسى مەن ەكەۋمىزدىڭ ارامىز ءبىر-اق قادام. «اعا, ءسوز سۇراسام بولا ما؟», دەدىم. ول كىسى ك ۇلىپ جىبەردى دە: «ايتا بەر», دەدى. «وتكەندە ءبىر ءتۇس كوردىم. تۇسىمدە ءسىز ۇسىنعان قالامساپپەن قازاقستاندى وركەندەتۋگە ارنالعان جوسپار قۇرىپ جاتىر ەكەنمىن. سول ءتۇسىم وڭىمە اينالسىن, ەلىمىز ءوسىپ-وركەندەي بەرسىن دەگەن نيەتپەن, اق باتاڭىزدى بەرىپ, قالامسابىڭىزدى ءوز قولىڭىزبەن ۇسىنىڭىزشى», دەدىم. ەلباسىمىز سول جەردە باتاسىن بەرىپ, سوڭىنان «اۋمين!», دەدى. سوسىن ءتورت-بەس قادامداي جەردە ءوزى وتىرعان ورىننان قالامسابىن الىپ كەلىپ, ماعان ۇسىندى.
ەلباسىمىز قاشان دا جاستاردى قولداپ, جەبەپ, ىلعي دا ەلىمىزدىڭ بولاشاعى رەتىندە باعالاپ جۇرەدى عوي. سوندىقتان بەرگەن باتاسى مەن ۇسىنعان قالامىن تەك ماعان عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ بۇكىل جاستارىنا ارنادى دەپ قابىلدادىم.
جامبىل وبلىسى.
