ەلىمىزدەگى العاشقى شەكشەكاتا فەرماسى

مۇنايلى ءوڭىردىڭ ماحامبەت اۋدانىندا وتكەن جىلدان بەرى ەشكى فەرماسى جۇمىس جاساي باس­تادى. «اتىراۋاگروونىمدەرى» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى ۆلاديمير روزمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, فەرمادا جىلىنا 180 توننا ەشكى ءسۇتى ءوندىرىلىپ, 140 توننا ەشكى ءسۇتىنىڭ ءونىمى شىعارىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. اتالعان فەرماعا  بىلتىر گوللانديادان «زالينسكايا» اتالاتىن اسىل تۇقىمدى 150 ەشكى اكەلىنگەن. شەتەلدىك ەشكىلەر جەرگىلىكتى اۋا رايىنا تەز بەيىمدەلىپتى. بيىلعى كوكتەمدە شەتەلدىك ەشكىلەردەن العاشقى ءتول الىندى. مامىر ايىنا دەيىن 150 ەشكى تولدەگەن.   الىنعان ءتولدىڭ ىشىندە 50-گە جۋىق ەگىز لاق بار. بولاشاقتا فەرماداعى ەشكى سانىن كوبەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. تاياۋدا فەرماعا سەربيادان 300 ەشكىنى  اكەلۋ جوسپارلانۋدا. مۇنداعى ماقسات – ەلدە  ەم ءۇشىن تاپتىرمايتىن ەشكى ءسۇتىن ءوندىرۋ. ءسويتىپ, ءوڭىر تۇر­عىن­دارىنا ەشكى سۇتىنەن الىن­عان قايماق پەن  سۇزبە, ءتىپتى, شەتەلدىك جەڭسىك اس سانالاتىن بالقىتىلعان ىرىمشىكتىڭ 4 ءتۇرى ەندى اتىراۋلىقتار ءۇشىن الىس­تان ەمەس, ىرگەدەگى اۋىلدان تابىلاتىن بولدى. قازىردىڭ وزىندە وسى زامانعى وزىق تەحنولوگيانى مەڭگەرگەن ەشكى شارۋاشىلىعىنىڭ ماماندارى تۇتىنۋشىلارعا 7 ءتۇرلى تاعام ۇسىنىپ وتىر. جانە ول ونىمدەرگە جەرگىلىكتى نارىقتا ۇلكەن سۇرانىستىڭ بارلىعى بايقالۋدا. جالپى قۇنى 600 ميلليون تەڭگەنى قۇراعان بۇل جوبا مەملەكەت قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ 50 پايىزىن كاسىپكەر ۆلاديمير روزمەتوۆ ءوز ەسەبىنەن سالىپتى. امبەباپ كەشەندە ءسۇت وندىرۋدەن باستاپ ونى وڭدەۋ ۇدەرىسى تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى يتالياندىق ەڭ وزىق تەحنو­­لو­گياعا نەگىزدەلگەن كەشەن­دە  40 ءتۇرلى ءونىم شىعارۋ جوسپارلانعان. «مەم­لەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان ءتۇرلى جەڭىلدىكتەر اۋىل شارۋاشىلىعىن وركەندەتەمىن دەگەندەرگە تاپتىرمايتىن مۇمكىندىك», دەيدى كاسىپ يەسى ۆ.روزمەتوۆ. كاسىبىن ءناسىبىم دەپ ۇعىنعان كاسىپكەر دايىن ءونىمدى جەرگىلىكتى ساۋدا ورىندارىنا ۇسىنا باس­تادى. اتىراۋ قالاسىنداعى «دينا» ساۋدا ورتالىعىنداعى ساۋدا نۇكتەسىندە ەشكى سۇتىنە سۇرانىستىڭ ارتىپ وتىرعانىنا كۋا بولدىق. ەشكى ءسۇتىن تۇتى­نۋ­شىلاردىڭ ءبىرى كامشات اق­بەرديەۆا جەتى ايلىق بالاسىنا ەشكى ءسۇتىن پايدالانا باستاپتى. «ەشكى ءسۇتىنىڭ قۇرامىندا, اسىرەسە, جاس نارەستە ءۇشىن دارۋمەن كوپ. سول سەبەپتەن تۇراقتى پايدالانۋدى كوزدەپ وتىرمىن» دەيدى ول.  كەلەشەكتە ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋدى جوس­پارلاپ وتىر. ەشكى سۇتىنە قىزىعۋشىلىعى ويانعان جانە ءبىر تۇتىنۋشى نۇرجان اققاليەۆ تا «ەشكى سۇتىندە انا ءسۇتىن الماستىراتىنداي دارۋمەن مول ەكەنىن ۇلكەندەردەن ەستيتىن ەدىك. جالپى, ەشكى ءسۇتىنىڭ ادامنىڭ اعزاسىنا وڭ اسەر ەتەتىن ەمدىك قاسيەتى بار», دەيدى. ونىڭ پىكىرىنشە, بۇرىن ساۋدا ورىندارىنان رەسەيلىك ەشكى ءسۇتىن الىپ جۇرگەن. ەندى مىنە, وتاندىق ءونىم­نىڭ كوڭىلگە قونىمدى باعا­مەن ساتىلعانى تۇتىنۋشى ءۇشىن ءتيىمدى بولىپ وتىر. شارۋاشىلىققا ماحامبەت اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى جۇمىس­قا تارتىلىپتى. ماسەلەن, جان­گەلدى توقوۆ ەشكى فەرماسى اشىلعاننان بەرى جۇمىس جاسايدى. العاشىندا شەتەلدەن اكەلىنگەن ەشكىلەردىڭ جەرگىلىكتى جەرگە بەيىمدەلۋىن قاداعالادى. ەشكىلەردىڭ جەمشوبى مەن سۋىنىڭ مەرزىمىندە بەرىلۋىن دە, جاراقات الماۋىن دا  قاداعالاپ ءجۇردى. مۇندا جان­گەلدىمەن بىرگە, بۇرىن كىتاپ­حاناشىلىقتان تابىس تاپ­قان زايىبى گۇلبارشىن دا جۇمىسقا ورنالاسىپتى. سونان سوڭ ۇلى ەركەبۇلان مۇنايشى ماماندىعىن مەڭگەرگەنىنە قارا­ماستان اتا-اناسىنا قولعا­بىس جاساۋ ءۇشىن ەشكى فەرماسىنا جۇمىسقا كەلىپتى. جانگەلدى توقوۆتىڭ وتباسى بۇرىن الىستاعى قىزىلقوعا اۋدانىندا تۇرعان ەكەن. قازىر ونىڭ  وتباسىنا شارۋاشىلىق باسشىلارى سارايشىق اۋىلىنان ءۇي الىپ بەرىپتى. «مامان­­دىعىمنىڭ وزگەرگەنىنە وكىن­بەيمىن. ەڭ باستىسى, وتاعا­سىم مەن ۇلىم قاسىمدا. ءبارى­مىز­دىڭ دە جۇمىسىمىز بار», دەيدى گۇلبارشىن.  اناسىنىڭ ايتقانىن ۇلى ەركەبۇلان دا قوستايدى. – قاي كەزدە دە جۇمىسسىز ءجۇرۋ ادامنىڭ كوڭىل-كۇيىنە, مىنەزىنە تەرىس اسەر ەتەدى. ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمسىزدىك پايدا بولادى, –دەيدى ءبىر كەزدەرى جۇمىسسىز جۇرگەن جانگەلدى توقوۆ. – ال قازىر تۇراقتى جۇمىسىمىز بار.  وزىق ۇلگىدەگى تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان فەرمانىڭ كەلەشەگىنە سەنىمىمىز مول. بۇعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اۋىلداردى قول­داۋىنىڭ ارقاسىندا قول جەت­كىزىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ كوڭىلگە قونىمدى جالاقىمىز بار, باس­پانامەن دە قامتاماسىز ەتتى. قاراپايىم ەڭبەك ادامى ءۇشىن بۇدان ارتىق نە كەرەك؟ ۆلاديمير روزمەتوۆ جە­تەك­­شىلىك ەتەتىن «اتى­راۋاگ­روونىم­دەرى» شارۋا قوجالىعىن كوپسالالى دەۋگە بولادى. مۇندا كوكونىس­تەر دە, الما مەن شيە دە وسىرىلەدى. توعانداردا بالىق تا وسىرىلەدى. تابىن-تابىن سيىر مەن وتار-وتار قوي ءورىستى تولتىردى. وسىنداي سان الۋان شارۋانى ىسكە اسىرۋعا ءوڭىردىڭ 300-دەن استام تۇرعىنىن جۇمىسقا تارتقان ۆلاديمير روزمەتوۆ «بولاشاقتا تاۋارلى-ءسۇت كەشەنىن, قۇس فابريكاسى مەن تاۋارلى-بەكىرە فەرماسىن ىسكە قوسۋدى ويلاستىرىپ ءجۇرمىن», دەيدى. ايتپاقشى, شارۋاسىنا مىعىم كاسىپكەر جاقىندا ەشكى ءسۇتى مەن الۋان ءتۇرلى ونىمدەرىن ماسكەۋدىڭ ساۋدا ورىندارىنا شىعارۋ ءۇشىن كەلىسىم جاسادى. جولداسبەك شوپەعۇل, «ەگەمەن قازاقستان». اتىراۋ وبلىسى, ماحامبەت اۋدانى.