سول ءبىر سۇراپىل كۇندەردە كوشەگە شىققان جاستاردىڭ ساۋاتتى بولىگى ەلدى قيراتامىز دەپ ەمەس, كەرىسىنشە, ناداندىق پەن ادىلەتسىزدىككە, تامىرى تەرەڭگە كەتكەن سىبايلاس جەمقورلىق پەن قىزمەت بولىستەگى ءجونسىز قامقورلىققا, ءبىر قولعا شوعىرلانعان بايلىققا, جۇمىسسىزدىققا, باسپاناسىزدىققا, جاستار ساياساتىنداعى سالعىرتتىققا قارسى كۇرەس ءۇشىن دەپ شىقتى. قوعامدا ادىلەتتىك ورناتامىز, وتباسىلىق كلانداردى جويامىز, اشىق ساياساتقا جول اشامىز دەپ سەندى. وكىنىشتىسى, ورىمدەي جاستارىمىزدىڭ باسىم بولىگى سودىرلاردىڭ الداۋىنا, مەملەكەتتى كۇشپەن باسىپ الۋ ارقىلى توڭكەرىس جاساۋدى كوكسەگەن تەرىسپيعىلدى وپاسىزداردىڭ ارباۋىنا ىلىكتى.
«ىشتەن شىققان جاۋ جامان» دەگەندى بابالار تەگىن ايتپاعان. اي-كۇننىڭ امانىندا نيەتىنە قاسقىر شاپقان ب ۇلىكشى-سودىرلاردىڭ ارباۋىنىڭ كەسىرىنەن قانشاما جاس ازاماتتار قازا بولدى. بۇل – شىققان كۇندەي شىندىق!
وپاسىزدىقتىڭ شەگى سول, مەملەكەتتىك توڭكەرىس جاساۋعا ۇمتىلعانداردىڭ اراسىندا ساياسي قىزمەتتەگى ادامداردىڭ بولعانى. ۇلتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن سەنىپ تاپسىرعان ادام تاۋەلسىزدىكتىڭ ىرگەسىن شايقاپ, مەملەكەتكە قاۋىپ توندىرگەن سوڭ باسقادان نە ءۇمىت, نە قايىر؟! بۇدان شىعاتىن قورىتىندى – جوعارى لاۋازىم يەلەرى ەلدىڭ بولاشاعىنا سەنگەن جاستاردىڭ سەنىمىنە ساتقىندىق جاسادى. ولار جىلدار بويعى زاڭسىز ارەكەتتەرىن ودان ءارى جالعاستىرا بەرۋ ءۇشىن, جاستارعا قارۋ ۇستاتىپ, ولاردى تەررورلىق ارەكەت ەتۋگە يتەرمەلەدى. ەستەن تاندىراتىن سينتەتيكالىق ەسىرتكى مەن اششى سۋدى وڭدى-سولدى تاراتقانىن تەرگەۋ يزولياتورلارىن ارالاعاندا ءوز قۇلاعىمىزبەن ەستىدىك.
قاڭتاردا الدانعان, اربالعان جاستار قولشوقپارعا, قۇرالعا اينالۋى – سالدار عانا, ال مۇنىڭ سەبەبى تىم تەرەڭدە ەدى. مىسالى, قوعامنىڭ باستى ىندەتىنە اينالعان بارلىق سالاداعى: دەنساۋلىق, ءبىلىم بەرۋ, سوت جۇيەسى, اۋىلشارۋاشىلىق, مۇناي-گاز سەكتورى, جەر قاتىناسى, كەدەن جۇيەسىندەگى جولعا قويىلعان جۇيەلى جەمقورلىق, باي بالاسى مەن كەدەي بالاسىنىڭ اراسىنداعى مۇمكىندىكتەر الشاقتىعى, تامىر-تانىستىققا قۇرىلعان سىبايلاستىق, ادىلەتسىز كەلگەن بايلىق سياقتى ءتىزىپ كەتە بەرۋگە بولادى. بۇل – قازاقستاننىڭ ساياسي-الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق كەڭىستىگىنە جىلدار بويى باتپانداپ كىرگەن «اۋرۋلاردىڭ» ءبىر پاراسى عانا ەدى.
بۇعان قوسا, جاستار اراسىندا ادال ەڭبەكتىڭ, ءبىلىمنىڭ لايىقتى باعالانباۋى, ولاردىڭ ورتاسىندا قىلمىستىق توپتارمەن بايلانىسى بار ازاماتتاردىڭ كولەڭكەلى ليدەرگە اينالۋىنا اكەلىپ سوقتىردى. «اۆتوريتەت» اعالاردى جاعالاعان جاستاردىڭ كوبەيگەنى سونشا, قوعامدا «بوكەڭنىڭ جىگىتتەرى», «توكەڭنىڭ بالالارى» دەگەن توپتاردىڭ اتىنان ات ۇركەتىن جاعدايعا جەتتى. مۇنداي توپتار الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى وزدەرىنىڭ پاتشا ومىرلەرىن كورسەتىپ, تالاي جاستارىمىزدىڭ ساناسىن بۇزدى. ءتىپتى زاڭدى بەلدەن باسۋ, قۇزىرلى ورىنداردىڭ باسىنان اتتاپ ءوتۋ بەدەلگە اينالدى. ال مۇنداي توپتاردىڭ كوكسەگەنى – ادىلەتسىز بايلىق پەن قۋىرشاق بيلىك.
ولار ءۇشىن قارۋ ۇستاپ, السىزگە الىمجەتتىك كورسەتۋ باتىرلىقپەن تەڭەستىرىلدى. سونىڭ سالدارىنان ءبىر توپ جاستار قاڭتار وقيعاسىندا قىلمەسكەرلەر اراسىندا «ديكي ارمان» لاقاپ اتىمەن تانىمال ارمان جۇماگەلديەۆتىڭ قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ قۇربانى بولدى. سوندا جاستاردىڭ لوگيكاسى بويىنشا ەلدى وسىنداي وپاسىز-قىلمىسكەردىڭ قولىنا بەرۋگە بولاتىنىنا سەنگەنى مە؟
ال ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى «بىزگە ۇرى ءابليازوۆتى الدىرىڭدار, ايتپەسە بارداك جاسايمىز, بۇل ءوڭىردى قازاقستاننان بولەمىز» دەپ ءۇي ىشىنەن ءۇي تىگۋدى كوزدەگەن كولدەنەڭ كوكاتتىلاردىڭ ۇندەۋىن قالاي تۇسىنەمىز؟! ءسال بولعاندا, وزدەرىنىڭ ارام ويلارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قىزۋقاندى جاستاردى «تانك استىنا» سالۋعا دايىن بولدى ەمەس پە؟
راسىندا قاڭتارداعى قايعىلى وقيعالار جاستاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق بەيىمدەلۋىندە ۇلكەن ولقىلىقتاردىڭ بار ەكەنىن ايقىن كورسەتتى. سول كۇندەرى قىلمىسكەر بولۋعا, ەلىن وپاسىزداردىڭ قولىنا بەرۋگە دايىن جاس ازاماتتارىمىزدىڭ بار ەكەنىن شىققىر كوزىمىز كوردى. بۇل اسا قاۋىپتى ءۇردىس. الايدا بۇل قۇبىلىس اسپاننان قۇلاپ تۇسكەن جوق, بۇعان جىلدار بويى ماداق پەن ماقتاننان ارىلا الماعان, جالعان ۇراندارعا الدانعان يدەولوگيالىق كەڭىستىكتەگى كەمشىلىك پەن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندەگى جاستارعا دەگەن قالدىقتى پرينتسيپپەن قاراۋدىڭ ناتيجەسى دەپ بىلەمىن.
ارينە, ەلىمىزدەگى جاستاردىڭ ماسەلەسىنە بايلانىستى قاعاز جۇزىندەگى دايارلاناتىن اقپاراتتار مەن ونىڭ قازىرگى شىنايى جاعدايىنىڭ اراسىنداعى الشاقتىق سىن كوتەرمەيتىنىن بىلەمىز. دەگەنمەن, ءبىزدىڭ وزگە وتانىمىز جوق.
سوندىقتان ادال ەڭبەك پەن وزىق ءبىلىم باعالاناتىن قوعام قۇرۋ ءۇشىن جاستار كوپ ەڭبەكتەنۋ كەرەك. ارام پيعىلدى بانديتتەردى اعالايتىن زامان ەمەس, ءبىلىمدى پانالايتىن زامان ەكەنىن تۇسىنەتىن ۋاقىت جەتتى. جاڭا ءبىلىم الۋعا, ءوز كاسىبىمىزدىڭ شەبەرى بولۋعا ۇمتىلاتىن, ءىستىڭ تەك ءمانىسىن بىلەتىن ەمەس, ءادىسىن قاتار قولداناتىن كەزەڭ كەلدى. ال ول ءۇشىن ەلىمىزدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن تۇبەگەيلى ساياسي رەفورمالار جۇزەگە اسا باستادى. ونىڭ جالعاسى تەرەڭ ەكونوميكالىق, ءارى الەۋمەتتىك رەفورمالارمەن كومكەرىلۋگە ءتيىس. ول ءۇشىن وتانشىل مەنىڭ زامانداستارىم قامدانۋى قاجەت. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ العان بەتتەن بۇرىلماۋى, ادال مىندەتتەن تايماۋى ارقايسىمىزعا قاسيەتتى پارىز.
جاناربەك ءاشىمجان,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
