تۇتاسقان تۇلعالار

قازاق پوەزياسى دەگەندە, جۇرتتىڭ ەسىنە اۋەلى اباي تۇسسە, ال ورىس پوەزياسى ايتىلعاندا, الدىمەن پۋشكيننىڭ بەينەسى كوز الدىڭا كەلەتىنى راس. تۇلعالاردى تاريح تۇتاستىرادى. سوعان دالەل رەتىندە استانا قالاسى تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن «اباي جانە پۋشكين» اتتى مۋزىكالىق كەشتى مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. وسى ورايدا قازاق پەن ورىس اقىنىن تۇتاستىرىپ, شىعار­ما­شىلىق شىرايىنا ارقاۋ ەتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى كەنجەعالي مىرجىقبايدىڭ ولشەۋسىز تەر توگىپ جۇرگەنىن ايتۋعا ءتيىسپىز. بۇگىن­دە ۋنيۆەرسيتەتتەگى «كاۋسار» مادە­­ني-تانىمدىق ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى قىزمەتىن اتقاراتىن ءانشى­نىڭ اباي جانە پۋشكين ولەڭ­دەرىنە جازىلعان قازاق, ورىس كومپوزيتورلارى شىعارمالارىن ءبىر مۇددەگە توعىستىرىپ, اقىندار جىرىنداعى جاقىندىقتى حالىققا جەتكىزۋ ۇلگىسى وتە نانىمدى. ونەر كەشىندە ك.مىرجىقباي قوس اقىن­نىڭ سوزدەرىنە جازىلعان تاڭ­داۋلى اندەردى تالماي شىر­قادى. ساحنادان اۋەلەگەن ابايدىڭ «كوزىمنىڭ قاراسى», «جەلسىز تۇندە جارىق اي», «سەگىز اياق», «ايتتىم سالەم, قالامقاس», ريمسكي-كورساكوۆتىڭ «گرۋزيا جوتالارىندا», م.ىبىراەۆتىڭ «قانسوناردا», ت.شاپايدىڭ «ەسىڭ­دە بار ما, جاس كۇنىڭ؟», م.گلين­­كانىڭ «بۇلقىنىپ قاندا قۇشتارلىق وتى», ن.تىلەنديەۆتىڭ «جاسىمدا عىلىم بار دەپ ەسكەرمەدىم», س.راحمانينوۆتىڭ «ءان سالما سۇلۋ, مەن باردا», ا.دارگومىجسكيدىڭ «جىگىت پەن قىز», س.مۇحامەتجانوۆتىڭ «جارق ەتپەس قارا كوڭىلىم نە قىلسا دا», ب.شەرەمەتەۆتىڭ «ءسۇيدىم ءسىزدى...», م.ماڭعىتاەۆتىڭ «ولسە ولەر تابيعات...», ە.راحماديەۆتىڭ «قازاعىم, قايران جۇرتىم» اندەرى­نەن اقىن مۇرالارىنا دەگەن جاڭاشا تىنىس اڭعارىلدى. گەتە, لەرمونتوۆ, ابايدىڭ «قاراڭعى تۇندە تاۋ قالعىپ» ءانىنىڭ ءۇش تىلدە قاتار ورىندالۋىنىڭ ءوزى تىلگە عانا ەمەس, ءار حالىقتىڭ جاۋھار قۇندىلىعىنا قاتار كورسەتىلگەن جوعارى قۇرمەت ەدى. ساحنالىق تاماشانى زيالى قاۋىم وكىلدەرى, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى, مەكەمە قىزمەتكەرلەرى مەن قوناقتار جاستارمەن قاتار وتىرىپ قىزىقتادى. ەڭ عاجابى, ولار­دىڭ ءبارى قاي بۋىننىڭ بولسىن جا­نىنا جاقىن, جۇرەگىنە ىستىق, قۇلا­عىنا تانىس بولىپ قۇيىلىپ جاتتى. «ەگەمەن-اقپارات».