«جاڭا زامانعى مەديتسينالىق اپپاراتتارمەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن دارىگەرلەرىمىز اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنۋى كەرەك»

– دەيدى پاۆلودار وبلىستىق دياگنوستيكالىق ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى رۋنار تولەگەنوۆ – رۋنار مۇباراك ۇلى, وبلىس ورتالىعىنداعى ءوزىڭىز باس­قا­راتىن دياگنوستيكالىق ورتا­لىقتىڭ بۇگىنگى كۇننىڭ تالاپتارىنا ساي قىزمەت جاسايتىنىن ەستىپ, كورىپ-ءبىلىپ ءجۇرمىز. بۇعان قالاي قول جەتكىزدىڭىزدەر؟ – ءبىزدىڭ دياگنوستيكالىق ور­تا­لىق ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن 2002 جىلى اشىلدى. ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا ەلباسىنىڭ ءوزى كەلىپ قاتىسۋى دارىگەرلەردىڭ, ياعني بىزدەردىڭ جاڭا قىزمەتىمىزگە سەرپىن, جىگەر بەرگەنى راس. سول جىلى ورتالىق قولدا بار قاراپايىم ەمدەۋ قۇرىلعى جۇيەلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ەلباسى ن.نازارباەۆ دياگنوستيكالىق ورتالىققا ەكىنشى رەت 2005 جىلى كەلدى. ورتالىقتى ارالاپ كوردى. ال, 2007 جىلى دياگنوستيكالىق ورتالىقتىڭ مارتەبەسىن حالىقارالىق دەڭگەيگە جەتكىزۋ ماقساتىندا ساپالى مەنەدج­مەنت جۇيەسى ەنگىزىلدى. وب­لىستىق دياگنوستيكالىق ورتا­لىق مەديتسينالىق ساپانىڭ حالىق­ارالىق ستاندارتى «ISO 9001: 2000», «Healtmark» سەرتيفيكاتىنا يە بولدى. قازىرگى كەزدە ەلىمىزدىڭ وبلىس ورتالىقتارىنداعى ءاربىر دياگنوستيكالىق ورتالىق ەڭ جو­عارى تەحنولوگيالىق قۇرال-جاب­دىقتارمەن جابدىقتالۋدا. مىسالى, ءبىزدىڭ ورتالىقتا گەر­مانيا, جاپونيا, فرانتسيا, اقش-تا جاسالىنعان اۆتوماتتىق اناليزاتورلار, ۋلترادىبىستىق اپپاراتتار, تسيفرلى رەنتگەن جانە ەندوسكوپيالىق قۇرال-جاب­دىقتار بار. بىلتىر عانا فران­تسيادا جاسالىنعان باۋىر­دى تەكسەرۋگە ارنالعان «فيب­روسكان» اپپاراتىن الدىردىق. جاڭاشىلدىق – زامان تالابى. حا­لىق دەنساۋلىعىن ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعى, بۇگىنگى كۇننىڭ مەديتسينا جەتىستىكتەرىنەن قال­ماۋ, ونى ومىردە قولدانۋ جايىن­دا, دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن ۇزاق مەرزىمدى جاڭعىرتۋ اياسىندا مەديتسينالىق قىزمەتتەر ساپاسىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتتارىن ەنگىزۋ, اۋرۋلار ءتۇرىنىڭ بارىنشا كەڭ سپەكترىن دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جىل سايىنعى ەلباسى جولداۋلارىندا ايتىلىپ كەلەدى. بۇل ءاربىر دارىگەر ءبىلۋى كەرەك جانە ورىنداۋى ءتيىس مىندەت. – جاڭاشىلدىق – زامان تا­لابى دەپ قالدىڭىز. ورتا­­لىق­­­تاعى شەتەلدىك قۇرىل­عى­لار­دىڭ بوس تۇرىپ قالعانى جوق پا؟ – جوق. ويتكەنى, زاماناۋي مە­ديتسينالىق تەحنولوگيالارمەن جۇمىس جاسايتىن ماماندار بىزدە بار. كەيبىر جەرلەردە جا­ڭا قۇرالداردىڭ قاڭتارىلىپ تۇرا­تىنى جازىلىپ تا, ايتىلىپ تا ءجۇر. جالپى, قانداي اۋرۋ­حا­نا, دياگنوستيكالىق ورتا­لىق بول­سا دا جاڭا قۇرال-جاب­دىق­تار­دى اكەلەردە الدىمەن سول قۇ­­رىلعىلارمەن جۇمىس ىستەي الاتىن مامانداردى شەتەلدىك ما­مانداردىڭ قاتىسۋىمەن ءبىر­لەسىپ دايىنداپ, وقىتىپ الۋلارى قاجەت قوي. ءبىزدىڭ ورتالىقتىڭ دارىگەرلەرى ءۇشىن استانادان كەلەتىن ماماندار شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزەدى. ارا-اراسىندا ماماندارىمىز رەسەيدىڭ بارناۋل, سانكت-پەتەربۋرگ, ماسكەۋ, ومبى قالالارىنا بارىپ, بىلىكتىلىكتەرىن جەتىلدىرىپ قايتادى. ورتالىق جىل سايىن جاس ماماندارمەن تولىعىپ وتىرادى. بيىل ءبىر جاس مامان كەلدى. قازىر ونى ەندوكرينولوگيا ماماندىعى بويىنشا دايىنداپ, ماماندىعىنا ساي شەتەلدىك قۇرال-جابدىقتارمەن قالاي جۇمىس جاساۋ كەرەكتىگىنە ۇيرەتىپ جاتىرمىز. سونىمەن قاتار, سوڭعى كەزدەردە «ەلەكسيس 1010» اناليزاتورى جانە «دجەنەرال ەلەكتريك» فيرماسىنىڭ ماگنيتتىك-رەزونانستىق توموگرافى جۇمىس جاساۋدا. ورتالىقتا 9 بولىمشە, ونىڭ ىشىندە ساۋلەمەن جانە ۋلترادىبىسپەن دياگنوستيكالاۋ, فۋنكتسيونالدىق زەرتتەۋ, كلينيكا-دياگنوستيكالىق زەرتحانا جۇمىس جاسايدى.  –ماگنيتتىك-رەزونانستىق توموگراف جايلى ايتىپ بەرسەڭىز. –توموگراف جوعارى دەڭگەيدەگى دياگنوستيكا ءۇشىن مالىمەتتەر الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن مەديتسينالىق تەحنولوگيا. ال, «دجەنەرال ەلەكتريك» فيرماسىنىڭ ماماندارى جۇمىس ورنىندا ءبولىم ماماندارىن اپپاراتپەن جۇمىس ىستەۋگە ۇيرەتىپ, زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى باعدارلامالارىن يگەرۋگە كومەكتەستى. توموگرافتا وسى ۋاقىتقا دەيىن ميعا, ومىرتقاعا, جۇرەك پەن قان تامىرلارىنا جانە بۇيرەككە 4357 زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ولار تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىكتى اۋقىمى اياسىندا جاسالادى. ورتالىقتىڭ بارلىق تەحنولوگيالىق جۇيەلەرى ءبىر جەلىگە قوسىلعان, دياگنوستيكا ناتيجەسى ماگنيتتى تاسىمالداۋشىلاردا ساقتاۋلى. سوندىقتان, ماماندار اۋداندىق اۋرۋحانالارمەن ءماجىلىس-بايلانىستارىن ورناتىپ, سىرقاتتاردى بەينەەكراندار ارقىلى باقىلاپ, كونسۋلتاتسيالار بەرە الادى. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ تالابىنا سايكەس, وبلىس ورتالىعىنداعى اۋرۋحانالار, ەمحانالاردىڭ زەرتحانالارىن جانە ەمحانالاردىڭ ەندوسكوپيا بولىمشەلەرىن ورتالىقتاندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلگەن بولاتىن. قازىر جالپى, كلينيكالىق, بيوحيميالىق زەرتتەۋ جانە ەندوسكوپيالىق كومەك كورسەتەتىن كەشەن ءبىزدىڭ دياگنوستيكالىق ورتالىقتا ءبىر جەردە ورتالىقتاندىرىلىپ جۇمىس جاساۋدا. ءبىزدىڭ دياگنوستيكالىق ورتالىقتىڭ رەسەيدەگى «دياگنوستيكالىق مەديتسينالىق قاۋىمداستىقتىڭ» مۇشەسى. سوندىقتان بايلانىسىمىز دا جاقسى. –وبلىس تۇرعىندارىنىڭ كوپشىلىگىنىڭ ورتالىققا كەلەتىنى بايقالادى. ورتالىقتى وبلىستاعى №1 ەمدەۋ ورنى كورەدى ەكەن. دۇرىس ءىلتيپات, جىلى كوزقاراستان با؟.. -ادام بالاسى تۋعاننان باستاپ اينالاسىنان جىلىلىق مەيىرىم ىزدەيدى عوي. اۋرۋ ادام دا سولاي. قانداي جاڭا تەحنولوگيا, جارقىراعان اۋرۋحانا, ەمحانا بولعانىمەن ەڭ الدىمەن كەرەگى – دارىگەردىڭ جىلى ءسوزى, ناۋقاستى قارسى الۋى, ونى دارىگەر رەتىندە ءتۇسىنۋى عوي. دارىگەردى سول ءۇشىن دە اق حالاتتى ابزال جان, ادام جانىنىڭ اراشاشىسى دەيدى. ءبىزدىڭ ۇجىمداعى قىزمەت جاساپ جۇرگەن بارلىق دارىگەرلەر, قىزمەتكەرلەر وسى تالاپ ۇدەسىنە ساي. نەگىزىنەن, ورتالىقتا ەرەسەكتەرگە كونسۋلتاتيۆتىك كومەك كورسەتۋ ءبولىمى,  ارداگەرلەر مەن اۋعان سوعىسىنا قاتىسۋشىلار جانە چەرنوبىل اپاتىنىڭ زيانىن كورگەن ادامداردى ەمدەۋگە ارنالعان ەمحانا جانە ستاتسيونار بولىمشەسى, كۇندىزگى ستاتسيونار جانە بالالار بولىمشەلەرى بار. بىلتىر ەرەسەكتەرگە كونسۋلتاتيۆتىك  كومەك كورسەتۋ بولىمىندە  32000 ادام, ارداگەرلەرگە ارنالعان ستاتسيونار بولىمىندە 1200, بالالار بولىمشەسىندە 12000 جۋىق بالالار ەمدەلىپ شىقتى. دياگنوستيكالىق ورتالىق كونسۋلتاتيۆتىك جانە اۋرۋدى زەرتتەۋ دياگنوستيكالىق جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. ورتالىقتا بۇعان دەيىن جولدامامەن كەلگەن تۇرعىندارعا مەديتسينالىق كومەك تەگىن كورسەتىلىپ كەلدى. ەندى, 2014 جىلدىڭ ءبىرىنشى قاڭتارىنان باستاپ ولار ءۇشىن سول تۇرعىندار تىركەلگەن ەمحانالار تولەم تولەيتىن بولدى. جولداماسىز, ءوز ەرىكتەرىمەن كەلگەن تۇرعىندار, ارينە, اقىسىن تولەپ ەمدەلەدى. كەزىندە گيپپوكرات ايتقان عوي: «تەگىن ەمدەمە, تەگىن ەمدەسە دارىگەردىڭ, تەگىن ەمدەلسە ناۋقاستىڭ قادىرى كەتەدى...» دەپ. ارينە, قازىرگى كەزدە تەگىن ەم جوق,  ەمنىڭ اقىسىن نە ەمحانا, نە تۇرعىننىڭ ءوزى تولەيدى, بىراق, ءبىز ەمنىڭ اقىسىنا قاراماي, ناۋقاستارعا جوعارى ساپالى كومەك كورسەتىپ كەلەمىز. –ال, اۋىلدارعا بارىپ تۇراسىزدار ما؟ –ارينە. ورتالىققا اۋىلدىقتار نەگىزىنەن جولدامامەن كەلەدى. اۋىلدىقتارعا مەديتسينالىق كومەك تەگىن. ءبىزدىڭ دياگنوستيكالىق ورتالىق وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ارنايى بۇيرىعىمەن اقتوعاي اۋدانىنىڭ ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ جەتەكشىسى سانالادى. ياعني, وسى اۋرۋحاناعا ءبىز دە قولداۋ جاساپ, ۇنەمى نازاردا ۇستايمىز. سوندىقتان اۋداننىڭ دارىگەرلەرىمەن تىعىز بايلانىستامىز. اۋداندىق اۋرۋحانادا ادىستەمەلىك, ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە كەڭەس بەرۋ  جۇمىستارىن جۇرگىزەمىز. ال, جالپى جىلىنا 5-6 رەت ىسساپارعا شىعىپ, اۋىل تۇرعىندارىنا مەديتسينالىق كومەك كورسەتەمىز. اقتوعاي اۋدانىنان باسقا اۋدانداردىڭ اۋىلدارىنا بارىپ تۇرامىز. مىسالى, وتكەن جىلى قاشىر, جەلەزينكا, شارباقتى اۋداندارىندا بولدىق.  –ورتالىقتى وبلىستىق اۋرۋحانامەن بىرىكتىرەمىز دەگەندە تۇرعىندار نارازىلىق تانىتىپ ەدى. ء–يا.ءتىپتى, جۇمىسىمىزعا كۇمان كەلتىرىپ تەكسەرتكەندەر دە بولدى. ورتالىق پەن اۋرۋحانا قوسىلسا, مۇمكىن, ۇزىن-سونار كەزەك, مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسى قالاي بولار دەپ تۇرعىندار الاڭداعان شىعار. –رۋنار مۇباراك ۇلى, ءسىز مەديتسينا سالاسىندا 40 جىلدان ارتىق, ونىڭ ىشىندە باس دارىگەردىڭ لاۋازىمىندا 31 جىل قىزمەت جاساپ كەلەدى ەكەنسىز. وسى جىلدار ىشىندەگى ەلىمىزدىڭ مەديتسينا سالاسىنا قانداي باعا بەرەر ەدىڭىز؟.. –بۇكىل سانالى ءومىرىمدى وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ارنادىم. ارينە, قازىر ايتۋعا وڭاي, بىراق, جاس ستۋدەنت كەزىمىزدەن باستاپ كورگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جەتىستىگى ءدال بۇگىنگى كۇندەگىدەي بولعان ەمەس. جاڭا تەحنولوگيالار كەلدى, يننوۆاتسيالار ومىرگە ەندى. ءتىپتى, اۋىلدىق جەرلەرگە دەيىن قازىر جاڭا مەديتسينانىڭ قۇرال-جابدىقتارى كەلىپ جەتتى. ەڭ باستىسى-تۇرعىندارعا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ. ال, وبلىستىق دياگنوستيكالىق ورتالىقتار ورتالىقتاندىرىلعان رەسپۋبليكالىق اۋرۋحانالاردان كەم ەمەس جابدىقتالۋدا. ناۋقاستاردىڭ باسىم بولىگىن دياگنوستيكالىق ورتالىقتارعا ولاردىڭ اۋرۋلارى ۇعىنىقسىز بولعان كەزدە عانا جىبەرەدى. وبلىستىق دياگنوستيكالىق ورتالىقتاردىڭ ءتيىمدى جۇمىسى ءۇشىن جوعارى ءبىلىمدى ماماندار, جاڭا زامان تەحنولوگياسى قاجەت دەدىك, ورىندالدى. ەندى ءبىزدىڭ دارىگەرلەرىمىز باتىستىڭ ۇزدىك تەحنولوگيالارىمەن جۇمىس جاساۋ ءۇشىن, شەتەلدىك ارىپتەستەرىمەن تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنۋلەرى قاجەت. ۇزدىك تەحنولوگيالاردىڭ ءتىلىن تاۋىپ, «سويلەسىپ» ادام ەمدەۋ قازىرگى زامان تالابى. ءبىزدىڭ ورتالىققا كۇنىنە 400-دەن اسا ادام كەلەدى. جىلى ءسوزدى, جانىنا داۋا بولار ەمدى, مەيىرىمدى ىزدەيدى. سول داۋانى سىيلاپ, ناۋقاس جاندى تۇسىنەتىن كىم, ارينە, دارىگەر. كەزىندە اتاقتى دارىگەر ەۆگەني چازوۆ دياگنوستيكالىق ورتالىقتاردى قۇراردا تومەن دارەجەلى ەمدەۋ ورىندارىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋدى ماقسات ەتكەن سياقتى. ۋاقىت وتە كەلە بۇل ورتالىقتار حالىق دەنساۋلىعىن ساقتاۋداعى كوپ ءپروفيلدى دياگنوستيكالىق جۇيەگە اينالدى. ءبىر عانا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وسىنداي جەتىستىكتەر ەلىمىزدىڭ وركەنيەتتى ەلدەر قاتارىنا قوسىلۋىن كوزدەيتىن ماقساتتارىنا قول جەتكىزە باستاعانىن كورسەتەدى, سوعان قۋانامىن. ەلباسىنا دەنساۋلىق, ۇزاق عۇمىر تىلەيمىن. جاستارىمىز ءبىلىمدى, بىلىكتى بولسىن. –راحمەت, اڭگىمەڭىزگە! سۇحباتتى جۇرگىزگەن فاريدا بىقاي,  «ەگەمەن قازاقستان». پاۆلودار.