اسقارالى اسۋلاردان اسامىز

كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا تاقىرىبىنا ارناپ بريفينگ وتكىزدى. استانادا تاريحي قۇجاتقا قول قويىلعاننان بەرى كۇن قۇرعاماستان ونىڭ ءمانى مەن ەلىمىز ءۇشىن قانداي ماڭىزى بارلىعىن زەردەلەگەن بريفينگتەر بىرىنەن سوڭ ءبىرى ءوتىپ جاتىر. كەشە بريفينگتە كەزەك م.اشىمباەۆتىڭ سالماقتى ويلارىنا كەلگەن. «ەاەو-عا باعا بەرگەندە, ءبىز وعان جاھاندىق تۇرعىدان قاراۋىمىز كەرەك. قازىرگى زاماندا اشىقتىق, الەم ەلدەرىمەن ارىپتەستىك جاھاندىق ترەند بولىپ سانالادى. بارلىق مەملەكەت ءبىر-بىرىمەن قارىم-قاتىناس ورناتا وتىرىپ, دامۋدى كوزدەيدى, ال ءوزىن ءوزى وقشاۋلاپ, ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردىڭ وزىنە ەسىگىن تارس جاۋىپ العان ەلدەر الەمدە ساۋساقپەن سانارلىق بولار. ال مۇنىڭ تۇيىققا اپاراتىن جول ەكەنىنە داۋ جوق. ەگەر ءبىز 23 جىل ىشىندەگى قازاقستاننىڭ بارلىق جەتىستىكتەرىن وي تارازى­سىنا سالىپ, ساراپتاپ شىقساق, وندا ونىڭ بارلىق سالالارداعى تابىسى – اشىقتىق ساياساتىن ۇستانۋدىڭ جەمىسى ەكەنىن كورە­مىز», –دەگەن دەپۋتات ءارى قاراي بiز ءوز ەلiمiزدiڭ مەملەكەتتiك شە­كا­راسىنىڭ قۇقىقتىق رەسiمدەلۋiن تولىق اياقتاعانىمىز ءۇشiن ماق­تا­ناتىنىمىزدى كولدەنەڭ تارتتى. ەلىمىزدىڭ وسى اشىقتىقتى تۋ ەتكەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا كورشىلەرمەن ۇنقاتىسىپ, تۋىن­داعان ماسەلەلەردى ەڭسەرۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەر جۇرگىزە وتىرىپ, اراداعى شەكارا تۇيتكىلىن تولىق­تاي شەشتىك, ەكونوميكالىق تۇرعىدا دا ەلىمىز قول جەتكىزگەن تابىستار تاعى دا سول اشىقتىقتىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ, 180 ملرد. دوللاردان استام ينۆەستيتسيا تارتىلدى, دەگەن دەپۋتات سوندىقتان دا, قازاقستان بولاشاعى جاھاندىق ەكونوميكامەن ينتەگراتسياعا جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا ينتەگراتسياعا بايلانىستى ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ءبىزدىڭ ەاەو-نى قۇرۋىمىزدى وسى تۇرعىدان قاراستىرۋ كەرەك. بۇل وداق بىزگە جاھاندانعان الەممەن بارىنشا تابىستى ىنتىماقتاسۋ ءۇشىن, ونىڭ قۇرامداس ءبىر بولىگى بولۋ ءۇشىن قاجەت, دەدى ول. «الدىمەن بۇل وداق, ەلباسى اتاپ وتكەندەي, تەك ەكونوميكالىق تۇرعىدا جۇرگىزىلىپ, ەل تاۋەل­سىزدىگىنە ەش نۇقسان كەلتىرمەيتىنى باستى قاعيدا بولىپ قالا بەرەدى», دەپ ەكونوميكالىق پراگماتيزم قاعيداسىنا توقتالدى دەپۋتات. ەلدەر ناقتى ەكونوميكالىق ءمۇد­دەگە ساي ينتەگراتسيالانادى. بۇل – ەشقانداي دا وزگە سايا­سي مۇددەلەر ەمەس, تەك قانا ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس. باستى قاعيدا – ينتەگراتسيالانۋشى ەلدەردىڭ تەڭدىگى جانە تەڭ قۇقىلىعى. ەاەو-داعى بارلىق ۇدەرىستەر قاتىسۋشىلار ءۇشىن ءتيىمدى بولىپ, ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ ورىستەگەنىنەن پايدا ءتۇسىرۋى ءتيىس. ال وسى قاعيداتتاردى باستى ۇستا­نىم ەتكەن ءۇش مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ استانادا ماڭىزدى قۇ­جات­قا قول قويعانى بارشاعا ءمالىم. سونىمەن قاتار, م.اشىمباەۆ كوپ ۆەكتورلى ساياساتتىڭ مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزىن جويمايتىنىن العا تارتتى. ءبىزدىڭ ەاەو-عا قول قويۋىمىزدىڭ وسىعان دەيىن­گى شارتاراپپەن قارىم-قاتىناستارىمىزعا ەش كەدەرگىسى جوق. وسىلاي دەپ ەلىمىزدىڭ سىرت­قى ساياساتتاعى ۆەكتورلارىن سارالاعان دەپۋتات بىرنەشە باعىت­تاعى بايلانىستارعا توقتالىپ ءوتتى. ماسەلەن, قىتاي ءبىزدىڭ ءارىپ­تەسىمىز بولدى جانە بولا بەرەدى, ەكى اراداعى ساۋدا اينالىمى 24 ملرد. دوللار شاماسىندا, جىل سايىن ءبىز ول ەلگە 11 ملن. توننا مۇناي جونەلتەمىز, دەپ وزگە دە سالالاردا ارىپتەستىكتىڭ تابىستى جۇرۋدە ەكەندىگىن جۋرناليستەر قاپەرىنە سالدى. م.اشىمباەۆ, سونداي-اق, ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ەۋروپا وداعىنىڭ ماڭىزدى سايا­سي ءارى ەكونوميكالىق ارىپتەس رەتىندەگى ورنىنىڭ ەشقاشان ولقى سوقپايتىنىن دا ايتىپ ءوتتى. مۇحيتتىڭ ار جاعىنداعى مەم­لەكەتتەر, ونىڭ ىشىندە اقش-تىڭ دا ماڭىزدى ءارىپ­تەس بولىپ قالا بەرەتىنىن, امەري­كالىق كومپانيالاردىڭ ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءتۇرلى سالالارىندا جەمىستى ەڭبەك ەتۋىنىڭ پايدالىلىعىن, قاۋىپ­سىزدىك ماسەلەلەرىندە دە ىنتىماق­تاستىقتىڭ ورىستەپ وتىرعانىن, سونىمەن قاتار, جەكە مەملەكەتتەرمەن عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق ۇيىمدارمەن دە ارىپتەستىگىن اڭگىمەلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى, اسەان, ەقىۇ بويىنشا دا ىنتىماقتاسقان قادامداردىڭ قارقىنى ورىستەي بەرمەك, بۇعان قوسا, ول اوسشك الەۋەتىن كارى قۇرلىقتاعى ەقىۇ سىندى ۇيىممەن پاراپار ەتۋدىڭ ءمۇم­كىندىگى بارلىعىن دا ورتاعا سالدى. ەاەو, تۇپتەپ كەلگەندە, «قازاقستان-2050» ستراتە­گيا­سىندا قويىلعان اسقارالى اسۋلاردان اسۋعا جول اشادى, بۇل رەتتە ەلىمىز ۇستانعان ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتىڭ جەمىستى بولاتىنىنا ەش كۇمان جوق, دەگەن دەپۋتات بريفينگ سوڭىندا جۋرناليستەر قويعان ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى. انار تولەۋحانقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».