كورشىلەر ساۋدانى دا, مەرەكەنى دە قىزدىرادى

قوستاناي وبلىسىنداعى جىتىقارا اۋدانى رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىسى اۋداندارىمەن شەكتەسەدى. قاتار جاتقان اداموۆ, برەدى اۋداندارىمەن قارىم-قاتىناستارى ۇزىلگەن ەمەس. رەسەيگە شەكارالاس اۋداننىڭ تىنىس-تىرشىلىگى تۋرالى ءبىزدىڭ ءتىلشىمىز اۋدان اكىمى مەيرام وتەشەۆكە بىرنەشە سۇراق قويعان ەدى. – مەيرام ولجاباي ۇلى, رەسەيدىڭ كورشى اۋداندارىمەن قانداي ەكونو­ميكالىق بايلانىستارىڭىز بار؟ – جىتىقارا اۋدانى ءوزىنىڭ گەو­گرافيالىق جاعىنان رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىسىنىڭ اۋداندارى­مەن شەكتەسەدى. قاتار جاتقان ەلدىڭ ارالاسىپ-قۇرالاسۋىن شەكارا شەكتەمەيدى. شەكارانىڭ ارعى بەتى مەن بەرگى بەتىندەگى ادامدار ءبىر-بىرىنە دوس-جاران, تۋعان-تۋىس. ورىنبوردىڭ شەكارالاس اۋداندارىندا ءبىزدىڭ قانداستارىمىز دا كوپ تۇرادى. رەسەيدىڭ بىزبەن ىرگەلەس اۋدان­دارىن­داعى كاسىپورىندارىمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستارىمىز بار. جىتىقارا اۋدانىنداعى كاسىپكەرلەر دە وندىرگەن ونىمدەرىن شەكارانىڭ ارعى بەتىنە شىعارادى. ءبىز ىرگەلەس كورشىلەرىمىزگە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ۇسىنامىز. اۋدان نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك-قاراشا ايلارىندا ورىنبوردىڭ اداموۆ جانە برەدى اۋداندارى ورتالىعىندا ءجار­مەڭكە وتكىزدىك. كورشىلەر ءجىتى­قارا ديقاندارى وندىرگەن كارتوپ, باسقا دا كوكونىس تۇرلەرىن ۇق­ساتۋ كاسىپورىندارى اپارعان ۇن, تالقان, شۇجىق, نان, ءسۇت ونىمدەرىن ىقىلاسپەن الدى. سونىمەن قاتار, جىتىقارا قالاسىنداعى جيھاز جاسايتىن ون كاسىپكەر دە ءوزىنىڭ بۇيىمدارىن ۇسىندى. – شەكاراداعى اۋداندار كاسىپ­كەر­لەرىنىڭ تاجىريبە الماسۋى قالاي؟ – كاسىپكەرلەر بەلگىلى ءبىر شارا وتكىزبەي-اق, قاتار جاتقان اۋدان­دارداعى ارىپتەستەرىمەن ارالاسىپ جاتادى. ولارداعى جاقسى تاجىريبەنى ۇيرەنەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى وزىق تاجىريبە وزىمىزدە دە بار. قايتا ولار ءبىز جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان ىلعال ساقتاۋ تەحنولوگياسىنا جاقسى پىكىرمەن قارايدى. ويتكەنى, قاتار جاتقاندىقتان, شەكارانىڭ سىزىعىنا تاۋەلسىز توپىراقتىڭ قۇنا­رى, جەردىڭ بەدەرى, اۋا رايى ۇقساس كەلەدى. ەكونوميكانى دامىتۋدا شەك­ارالاس اۋداندار ارقايسىسى ءوز ەلىنىڭ باعدارلامالارىمەن جۇمىس ىستەيتىنى بەلگىلى. جىتىقارا اۋدانى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى, ەكونوميكانى كوتەرۋدە ەلىمىزدىڭ باعدارلامالارىنا بەلسەنە قاتىسىپ كەلەدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى جانە «مونوقالالاردى دامىتۋدىڭ 2012-2020 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى» ءبىزدىڭ اۋداندا دا ىسكە اسىرىلۋدا. «مونوقالالاردى دامىتۋدىڭ 2012-2020 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىنىڭ» شەڭ­بەرىندە 12 كاسىپكەر شاعىن قۇس فەرماسىن اشۋ, گازدى بەتوننىڭ جانە بىرىكتىرىلگەن ازىقتاردىڭ, پروفيرلەنگەن جايمانىڭ جانە ساندىك بەتوندى قورشاۋلاردىڭ, قيىرشىق تاستىڭ, تابيعي سۇر گرانيتتەن جاسالعان برۋسچاتكا جانە باسقا قۇرىلىس بۇيىمدارى ءوندىرىسى ءۇشىن وتەۋسىز گرانتتار الدى. 30 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 2 كاسىپكەر ۆەشەنكي ساڭىراۋقۇلاقتارىن ءوسىرۋ جانە «5D» بەينە جانە ۆيدەوونىمدەر جاساۋ قىزمەتتەرىن ۇسىنۋ ءۇشىن وتەۋسىز گرانتتاردى جەڭىپ الدى. – اۋدان ءوڭىرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى قانداي ءونىم تۇرلەرىن وندىرۋگە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر؟ – اۋداندا نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعى باسىم بولعاندىقتان, تاماق جانە جەڭىل ونەركاسىبى جاقسى دامىعان. مىسالى, ۇن, نان, ماكارون ونىمدەرىنىڭ وندىرىسىمەن جەرگىلىكتى 17 كاسىپورىن اينالىسادى. اينالدىرعان كىشكەنتاي قالامىزدا ءسۇت ونىمدەرىن ەكى, جارتىلاي فابريكاتتاردى ەكى, شۇجىق ءونىمىن ەكى كاسىپورىن وندىرەدى. ونىڭ سىرتىندا سوڭعى جىلدارى جىتىقاراداعى «National Food company» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى ۇلتتىق تاعامىمىز – تال­قان شىعارا باستادى. بۇل دا تۇ­تى­نۋ­شىلارىن تاۋىپ ۇلگەردى. ادەت­تە, وندىرگەن ءونىم وتپەسە كەز كەل­گەن كاسىپورىن توقىرايدى. ال جىتىق­ارا­لىق كاسىپورىندار ازىق-ت ۇلىك ءونىم­دەرىن وتكىزۋدە جىتىقارا ءوڭىرى جانە قوستاناي وبلىسىنىڭ بارلىق شال­عايىمەن بىرگە رەسەيدىڭ شەكارالاس اۋداندارى نارىعىن دا يگەرگەن. ءبىزدىڭ ديىرمەندەر ۇنىن, ءتاتتى تاعامدار دايىندايتىن كاسىپورىندار ءونىمىن رەسەيلىكتەر جاقسى الادى. رەسەيگە شىعارۋ ءۇشىن كاسىپورىندار دا ساپاعا ايرىقشا ءمان بەرەدى. جىتىقارانىڭ قامىرلىلىعى جوعارى ۇنى قاي جەردە دە سورەدە جاتپايدى. مۇنىڭ سىرتىندا تىگىن جانە توقىما بۇيىمدارىمەن اينالىساتىن جەڭىل ونەركاسىپ تە جولعا قويىلعان. ونىڭ ونىمدەرى شەكارانىڭ ارعى بەتىندە دە سۇرانىمعا يە. – قاتار جاتقان ەلدىڭ مادەني بايلانىستارى قالاي؟ – حالىقتار اراسىنداعى مادەني بايلانىستاردى ماڭگى ۇزىلمەيتىن التىن ارقاۋعا تەڭەسەك بولار ەدى. حالىقتاردىڭ ءبىر-ءبىرىن بايىتىپ وتى­راتىن رۋحاني قۇندىلىقتارى مەم­لەكەتتەر اراسىنداعى ساياسي باي­لانىستاردىڭ دا جەلىسىنە اينالعان, ولار تاريحي كەزەڭدەردە جاڭاشا ماز­مۇن الىپ, كۇشەيىپ كەلەدى. وسى ورايدا عاسىرلار بويى اۋىلى ارالاس, قويى قورالاس جاتقان ەكى ۇلى كورشى قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ءما­دەني بايلانىستاردىڭ ءجونى بولەك. ونىڭ تاريحى عاسىرلار تەرەڭىنە كەتەدى. اناپادا وتكەن «تۆورچەستۆو يۋنىح» فەستيۆالىنە جىتىقارالىق «سۆوي ستيل» دانسستۋدياسى قاتىسىپ قايتتى. وتكەن جىلى كورشىلەرىمىز اداموۆ جانە برەدى اۋداندارىنىڭ كوركەمونەرپازدارى قالا كۇنىنە وراي وتكەن مەرەكەنى قىزدىردى. سونىمەن قاتار, جىل سايىن تۇمەن قالاسىندا وتەتىن «رازرەشيتە پريگلاسيت» اتتى سپورتتىق-بال ءبيى بايقاۋىنا ءبىزدىڭ قالاداعى حالىقتىق انسامبل قاتىسىپ ءجۇر. رەسەيدىڭ كورشىلەس اۋداندارىندا تۇراتىن قانداستارىمىزبەن بايلانىسىمىزدى نىعايتىپ كەلەمىز. وتكەن جىلى برەدى اۋدانىندا «قازاق قۇرىلتايى» ءوتتى. وعان ءبىزدىڭ اۋداننىڭ كوركەمونەرپازدارىمەن قاتار قۇرمەتتى قوناقتار شاقىرىلدى. مادەني بايلانىستارعا شەكارا سىزىعى كەدەرگى بولا المايدى. سونىمەن قاتار, حالىقتار دوستىعىن دا مىقتاي تۇسەدى. ءومىردىڭ قاي سالاسىندا دا ينتەگراتسيالىق قاتىناستار بولماسا, توماعا تۇيىقتىق دامۋدى تەجەر ەدى. حالقىمىز قاشاننان كورشى حاقىسىن جوعارى باعالاعان. شەكارا جاقسىلىقتى باعالاپ تۇرار باعان ىسپەتتى. اڭگىمەلەسكەن  نازيرا جارىمبەتوۆا, «ەگەمەن قازاقستان». قوستاناي وبلىسى, جىتىقارا اۋدانى.