اۋىل تۇرعىندارىنا پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن 18 جاستان باستاپ جاڭا نىسانالى توپتاردى ايقىنداۋ ەسەبىنەن تۇرعىنداردى قامتۋدى ۇلعايتۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇعان دەيىن سكرينينگتىك زەرتتەۋلەرمەن 30-دان 70 جاسقا دەيىنگى تۇرعىندار عانا قامتىلىپ, جاستار ودان شەت قالعان ەدى. ەندى كاسىبي تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن 4 نىسانالى توپ – 18 جاستان 29 جاسقا دەيىنگى جاستار, 30 جاستان 44 جاسقا دەيىنگى «ەڭبەك – 1», 45 جاستان 65 جاسقا دەيىنگى «ەڭبەك – 2» جانە 66 جاستان اسقان «زەينەتكەر» ساناتتارى بەلگىلەندى.
پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەتتەر تىزبەسى كەڭەيتىلىپ وتىر. مىسالى, قان مەن ءزاردى جالپى كلينيكالىق زەرتتەۋلەر ەنگىزىلدى, گلاۋكومانى ەرتە باستان انىقتاۋ ءۇشىن «ەڭبەك – 1» نىسانالى توبىندا كوزىشىلىك قىسىمدى زەرتتەۋدى 30 جاستان باستاۋ كوزدەلدى. جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن ينفەكتسيالاردى, قۋىق استى بەزىنىڭ, اسقازان-ىشەك جولدارىنىڭ جانە بۇيرەك اۋرۋلارىن ەرتە انىقتاۋ ماقساتىندا جاڭا زەرتتەۋلەر ەنگىزىلدى. بۇدان باسقا, قولعا الىنىپ وتىرعان وزگەرىستەر مەكتەپكە دەيىنگى, مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردى, سونداي-اق تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى جانە جوعارى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ وقۋشىلارىن قوسا العاندا, حالىقتىڭ نىسانالى توپتارىنا پروفيلاكتيكالىق مەديتسينالىق قاراپ-تەكسەرۋ جۇرگىزۋ قاعيدالارىنا, كولەمىنە جانە كەزەڭدىلىگىنە قاتىستى بولادى. قابىلدانعان ءتيىستى بۇيرىققا پروفيلاكتيكالىق زەرتتەۋلەرگە جاتاتىن اۋىل تۇرعىندارى قاتارىنداعى ادامداردىڭ نىسانالى توبى كەڭەيتىلىپ, مىناداي تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى:
- 18 بەن 29 جاس ارالىعىنداعى ەرلەر مەن ايەلدەر (كەيبىر ساناتتاعى ادامدار) سكرينينگتىك تەكسەرۋدەن وتەدى;
- ارتەريالىق گيپەرتەنزيا, جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى جانە قانت ديابەتى, گلاۋكوما بويىنشا ديناميكالىق باقىلاۋدا تۇرمايتىن 18 بەن 39 جاس ارالىعىنداعى ەرلەر مەن ايەلدەر (ادامداردىڭ كەيبىر ساناتتارى);
- اسقازان-ىشەك جولدارىنىڭ اۋرۋلارىمەن جانە سوزىلمالى بۇيرەك اۋرۋلارى بويىنشا ديناميكالىق باقىلاۋدا تۇرماعان 18 بەن 70 جاس ارالىعىنداعى ەرلەر مەن ايەلدەر (ادامداردىڭ كەيبىر ساناتتارى);
- تىنىس الۋ ورگاندارىنىڭ تۋبەركۋلەزى بويىنشا ديناميكالىق باقىلاۋدا تۇرمايتىن 50-70 جاس ارالىعىنداعى ەرلەر مەن ايەلدەر (ادامداردىڭ كەيبىر ساناتتارى);
- قۋىق استى بەزى وبىرى بويىنشا ديناميكالىق باقىلاۋدا تۇرمايتىن 55 پەن 70 جاس ارالىعىنداعى جانە ودان جوعارى جاستاعى ەر ادامدار (ادامداردىڭ كەيبىر ساناتتارى) سكرينينگتىك زەرتتەۋلەردەن وتەدى.
پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋلەر ۋچاسكەلىك قىزمەتتىڭ شاقىرۋى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. پاتسيەنتتەر تىركەۋگە جۇگىنبەي, الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق كومەكتىڭ الدىن الۋ بولىمشەسىنە جىبەرىلەدى, وندا قالعان سكرينينگتىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى. سكرينينگ كولەمىنە مىنالار كىرەدى: انتروپومەتريالىق ولشەۋلەر (بوي, دەنە سالماعى, بەل شەڭبەرى, قان قىسىمىن ولشەۋ, ماقساتتى توپقا بايلانىستى زەرتحانالىق جانە اسپاپتىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ (ادامداردىڭ كەيبىر ساناتتارى).
بۇگىنگى تاڭدا قورداي اۋدانى بويىنشا 7 066 ادام كاسىپتىك تەكسەرۋدەن ءوتتى, ونىڭ ىشىندە 18-29 جاس ارالىعىنداعىلار – 3 306 ادام,
30-44 جاستاعىلار – 3 503, 45-65 جاستاعىلار – 53, 66-70 جاستاعىلار – 204. بۇل 78,8%-دى قۇرادى. 2022 جىلدىڭ 18 قاراشاسىنا دەيىن ناۋقاسقا شالدىققان 148 ادام انىقتالدى, ونىڭ ىشىندە 18-29 جاس ارالىعىنداعى 42 ادام (اسقازان-ىشەك جولدارى بويىنشا), 30-44 جاستاعى 64 ادام (اسقازان-ىشەك جولدارى بويىنشا – 34, بۇيرەك اۋرۋى بويىنشا – 26, ءسۇت بەزىنىڭ قاتەرلى ىسىگى بويىنشا – 4 ادام), 45-65 جاستاعى 18 ادام ء(سۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى بويىنشا –15, پسا بويىنشا – 3 ادام), 66-70 جاستاعى 24 ادام (تىنىس الۋ ورگاندارى بويىنشا – 16, پسا بويىنشا – 8 ادام) بار. قازىرگى ۋاقىتتا دەرتى بار ەكەنى بەلگىلى بولعان ادامدار ساۋىقتىرىلۋ ۇستىندە.
قورداي اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى – اۋداندىق ورتالىق ەمحانادا, ال باسقا ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى ءوز اۋىلدارىنداعى ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق مەكەمەلەرىندە پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن وتە الادى. پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ تۇرعىندار تىركەلگەن مەديتسينالىق ۇيىمدا تەگىن جۇرگىزىلەدى. ولارعا «ەگەر ءسىزدى سكرينينگكە شاقىرسا, ۋاقتىلى كەلىڭىز!» دەيمىز.
زاۋرەش قادىربەكوۆا,
قورداي اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى
جامبىل وبلىسى
